Technologie lakiernicze dla branży militarnej. Jak ograniczyć straty farby i zwiększyć wydajność lakierni?

Rozwój produkcji dla sektora Defence oznacza większe zapotrzebowanie na procesy lakiernicze, które można kontrolować i dostosowywać do zmieniającej się skali zamówień. Dotyczy to zarówno producentów pojazdów i wyposażenia wojskowego, jak i przedsiębiorstw dostarczających konstrukcje stalowe, komponenty oraz podzespoły.

W wielu takich zakładach istotną część kosztów stanowią materiały lakiernicze. Jednocześnie straty farby i rozpuszczalników nie zawsze są widoczne w codziennej pracy. Mogą wynikać ze sposobu przygotowania mieszaniny, organizacji płukania instalacji czy parametrów samej aplikacji.

Gdzie powstają straty farby i rozpuszczalnika w lakierni przemysłowej?

Analizując zużycie farby, najczęściej zwraca się uwagę na ilość materiału nanoszonego na detal. Tymczasem część strat powstaje jeszcze przed rozpoczęciem lakierowania.

Dotyczy to szczególnie farb wieloskładnikowych 2K i 3K, które wymagają przygotowania mieszaniny w odpowiednich proporcjach. W zakładach korzystających z ręcznego mieszania operator musi odmierzyć składniki, przygotować materiał i uwzględnić jego ograniczony czas przydatności do użycia.

Jeżeli przygotowana zostanie zbyt duża ilość farby, niewykorzystana mieszanina staje się odpadem. Z kolei przygotowywanie kolejnych porcji wydłuża pracę operatora i może powodować przerwy w aplikacji. Dodatkowe straty pojawiają się podczas zmian materiału i płukania instalacji.

Znaczenie ma również powtarzalność. Nawet niewielkie różnice w proporcjach składników mogą wpływać na właściwości mieszaniny i jakość uzyskiwanej powłoki. W produkcji seryjnej, gdzie ten sam proces wykonywany jest wielokrotnie, stabilność parametrów pozwala ograniczać ryzyko poprawek i braków jakościowych.

Jednym ze sposobów optymalizacji jest automatyzacja przygotowania i dozowania farby. Systemy takie jak Cyclomix® Evo firmy Sames umożliwiają mieszanie materiałów 2K/3K w kontrolowanych proporcjach, monitorowanie ich zużycia oraz automatyzację płukania. Pozwala to ograniczyć ilość materiału przygotowywanego na zapas i zmniejszyć zależność procesu od ręcznych czynności operatora.

Jak duże znaczenie mogą mieć te zmiany? Pokazują to wyniki modernizacji przeprowadzonych w zakładach o różnych profilach produkcji.

Automatyczne mieszanie i dozowanie farb. Efekty modernizacji w trzech zakładach

W przedsiębiorstwie produkującym konstrukcje stalowe m.in. dla branży militarnej jednym z obszarów wymagających poprawy było przygotowanie materiałów lakierniczych. Ręczne mieszanie i obsługa instalacji powodowały straty farby, zużycie rozpuszczalnika oraz wydłużały czas czynności przygotowawczych.

Po wdrożeniu automatycznego systemu mieszania i dozowania zużycie farby zmniejszyło się o 13%, a rozpuszczalnika o 87%. Skrócono również czas obsługi procesu. Modernizacja pozwoliła ograniczyć straty bez konieczności zmiany całej technologii lakierowania.

Podobne wyzwania występowały u producenta przyczep i naczep, który poszukiwał sposobu na obniżenie kosztów lakierowania oraz dokładniejsze monitorowanie zużycia materiałów.

W tym przypadku zastosowanie automatycznego dozowania przyniosło 32,5% redukcji zużycia farby i 40% redukcji zużycia rozpuszczalnika. Czas przygotowania materiału skrócił się o 90%. Oprócz oszczędności zakład uzyskał możliwość dokładniejszego kontrolowania parametrów procesu i zużycia produktów lakierniczych.

Trzeci przykład pochodzi bezpośrednio z branży militarnej. W zakładzie działającym w sektorze Defence konieczne było wprowadzenie automatycznego mieszania farby oraz rozwiązania umożliwiającego lepszą kontrolę procesu. Istotnym wymaganiem była także możliwość płukania jednego obwodu podczas pracy drugiego, aby ograniczyć przestoje związane ze zmianami materiału.

Po wdrożeniu systemu Cyclomix® Evo zużycie farby zmniejszyło się o 28%, rozpuszczalnika o 56%, a czas płukania skrócił się o 80%.

Materiał, aplikacja i robotyzacja – trzy elementy jednego procesu

W lakierowaniu sprzętu wojskowego ograniczenie zużycia farby nie może odbywać się kosztem wymaganych właściwości powłoki. Systemy stosowane w przemyśle obronnym muszą spełniać określone wymagania dotyczące trwałości i zabezpieczenia antykorozyjnego, a w wybranych zastosowaniach również właściwości maskujących.

Dlatego optymalizacja procesu powinna uwzględniać zarówno dobór materiału, jak i sposób jego przygotowania oraz aplikacji. Szczególnie przy systemach 2K/3K istotne są właściwe proporcje komponentów, stabilność podawania farby i kontrola parametrów.

Równie ważna jest integracja z robotyzacją. Przy zautomatyzowanej aplikacji powtarzalne podawanie materiału musi współpracować z ruchem robota, jego trajektorią oraz wymaganiami dotyczącymi grubości i jakości powłoki.

Te trzy perspektywy – systemy powłokowe NOVOL, technologie aplikacji SAMES oraz robotyzacja LESTA – będą jednym z głównych tematów listopadowej konferencji branży militarnej w Żninie.

Powtarzalność procesu zaczyna się przed aplikacją

Wyniki przedstawionych wdrożeń pokazują, że automatyzacja przygotowania i dozowania farby może przynieść znaczące oszczędności materiałowe i czasowe. Jednocześnie różnice pomiędzy zakładami są wyraźne. W jednym przypadku największą korzyścią było ograniczenie zużycia rozpuszczalnika, w innym redukcja strat farby lub skrócenie czasu przygotowania materiału.

Efekty zależą od rodzaju stosowanych farb, dotychczasowego sposobu przygotowania mieszaniny, częstotliwości zmian materiału i organizacji pracy lakierni. Dlatego wyników pojedynczego wdrożenia nie należy traktować jako uniwersalnych wartości możliwych do osiągnięcia w każdym zakładzie.

Przed podjęciem decyzji inwestycyjnej warto przeprowadzić testy z wykorzystaniem rzeczywistych materiałów i parametrów produkcji. Mogą one odbywać się bezpośrednio na linii lakierniczej przedsiębiorstwa lub w laboratorium testowym. Sames oferuje obie możliwości, pozwalając sprawdzić dobór technologii, sposób przygotowania materiału oraz potencjał ograniczenia strat w konkretnym procesie.

Takie podejście umożliwia ocenę nie tylko spodziewanych oszczędności, ale również powtarzalności dozowania, czasu obsługi instalacji i możliwości jej integracji z istniejącym wyposażeniem.

O optymalizacji lakierni dla sektora Defence w Żninie

Możliwości ograniczania kosztów lakierowania, zwiększania wydajności i automatyzacji procesów będą jednymi z tematów Sames Defence & Industrial Coating Systems Day 2026, który odbędzie się 16 listopada w Cukrowni Żnin.

Wydarzenie organizują trzy firmy reprezentujące uzupełniające się kompetencje: NOVOL – systemy powłokowe, SAMES – przygotowanie i aplikację materiałów, LESTA – automatyzację i robotyzację procesów lakierniczych.

Dołączą do nich producenci kompletnych linii lakierowania ciekłego i proszkowego, projektanci lakierni, generalni wykonawcy oraz dostawcy infrastruktury technologicznej, w tym Partnerzy Technologii Procesu: SciTeeX, Ecoline, Aabo-Ideal, Sosnowski i Tweko.

Oprócz prezentacji i paneli eksperckich program obejmuje sześć rund Process Technology Exchange, podczas których uczestnicy będą mogli omówić własne projekty, problemy produkcyjne i możliwości modernizacji bezpośrednio z ekspertami.

Firmy planujące ograniczenie kosztów lakierowania, zwiększenie wydajności lub inwestycję w nową instalację będą miały okazję skonfrontować swoje założenia z producentami technologii reprezentującymi cały proces.

Sprawdź program i szczegóły udziału w Sames Defence & Industrial Coating Systems Day 2026.

16 listopada 2026 | Cukrownia Żnin

Autor: Dorota Pawłyszyn](https://www.linkedin.com/in/dorota-pawlyszyn)- CEO Sames Polska.

Artykuł sponosorwany przygotowany we współpracy z firmą Sames Polska.