- WIADOMOŚCI
Wielka rozbudowa bazy pod Wrocławiem. USA ujawniają szczegóły
Autor. SSgt. Timothy Moore/USAF
Siły Powietrzne USA ogłosiły oficjalnie rozpoczęcie rozbudowy bazy lotniczej pod Wrocławiem, która będzie miała wspierać działania na terenie Polski i wschodniej flanki NATO. Projekt ten to następstwo polsko-amerykańskiej umowy z 2020 roku, choć Wrocław jest wymieniany również jako jedna z możliwych lokalizacji dla stałej obecności wojsk USA w Polsce.
Z tego artykułu dowiesz się
- Jaki jest harmonogram: Rozbudowa bazy przeładunkowej (APOD) na lotnisku Wrocław-Strachowice osiągnie gotowość w 2029 roku, a całość prac zakończy się w 2033 roku.
- Jaki jest zakres prac: Powstaną m.in. 4 stanowiska dla ciężkich transportowców C-5M Galaxy, 3 dla średnich C-130 Hercules, nowe drogi kołowania oraz zaplecze techniczne (łącznie ok. 20 zadań).
- Do czego będzie służyć rozbudowywana baza: Baza budowana na potrzeby Sił Powietrznych USA obsłuży też lotnictwo wojsk lądowych (śmigłowce Apache, Black Hawk, Chinook) oraz wojska sojusznicze NATO.
- Kontekst EDCA: Inwestycja jest częścią polsko-amerykańskiej umowy z 2020 rokud, w sprawie budowy zdolności pozwalających szybko przyjąć łącznie do 20 tys. żołnierzy USA.
- Stała obecność USA: Nowa infrastruktura pozostanie własnością Polski i będzie wspierać siły rotacyjne oraz ćwiczenia równolegle z planowaną stałą obecnością wojsk USA.
Lotnisko Wrocław-Strachowice ma służyć jako tzw. APOD (Aerial Port of Debarkation), czyli baza załadunkowo-rozładunkowa dla jednostek sił USA znajdujących się w Polsce i na wschodniej flance NATO. Około miesiąca przed wydaniem komunikatu przez stronę amerykańską o podpisaniu stosownej umowy na pierwszy etap prac poinformował w październiku Inspektorat Wsparcia SZ, odpowiedzialny po polskiej stronie za realizację inwestycji.
Budowa we Wrocławiu obejmuje między innymi przygotowanie aż czterech stanowisk dla ciężkich samolotów transportowych C-5M Galaxy, ale też trzech dla C-130 Hercules i zaplecza technicznego czy nowych dróg kołowania. Realizowane w pierwszym etapie we Wrocławiu projekty pozwolą osiągnąć pełną gotowość bazy do 2029 roku, a kolejne planowane usprawnienia zakończą się do 2033 roku.
Kto skorzysta z lotniska Wrocław-Strachowice? Nie tylko Siły Powietrzne USA
Co ciekawe, Amerykanie w komunikacie podkreślają, że jednym z założeń wykorzystania bazy APOD jest wsparcie rotacyjnej obecności brygad lotnictwa wojsk lądowych USA. Przypuszczalnie oznacza to, że z bazy we Wrocławiu będą mogły szerzej korzystać m.in. ciężkie samoloty transportowe, przenoszące śmigłowce przeznaczone do działania w ramach brygad lotnictwa wojsk lądowych.
Obecne na zasadzie rotacyjnej brygady lotnictwa wojsk lądowych USA są rozmieszczane w Polsce, w Powidzu, od maja 2017 roku, choć początkowo przewidywano rozlokowanie ich w Niemczech. Są wyposażone w śmigłowce Apache, Black Hawk i Chinook. Jak widać, choć projekt wrocławskiej bazy realizowany jest po stronie amerykańskiej przez siły powietrzne, to ma służyć różnym rodzajom sił zbrojnych.
Polsko-amerykańska umowa EDCA z 2020 roku: Wrocław, Kraków, Katowice
Amerykanie przypomnieli, że rozbudowa infrastruktury na bazie umowy EDCA (Enhanced Defence Cooperation Agreement) obejmuje łącznie około 114 zadań (w samym Wrocławiu ma ich być łącznie około 20). I 78 z nich (a więc ponad dwie trzecie) będzie wspierać siły powietrzne USA. Pozostałe projekty w większości dotyczą wojsk lądowych. Baza APOD we Wrocławiu będzie zresztą wspierana w tym zadaniu przez dodatkowe lokalizacje (Katowice-Pyrzowice i Kraków-Balice).
Przypomnijmy, że przy okazji ratyfikowania umowy EDCA w 2020 roku oficjalnie komunikowano, że ma ona umożliwić szybkie przyjęcie w sytuacji zagrożenia około 20 tys. żołnierzy sił USA, a także wspierać – realizowaną do dziś – rotacyjną obecność sił USA na terytorium Polski.
O rozbudowie infrastruktury na podstawie umowy EDCA mówił w niedawnym wywiadzie gen. dyw. Dariusz Mendrala, szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych. Plan inwestycji rozłożony jest na 15 lat, a łączny szacowany koszt określono na około 20 mld złotych. Generał podkreślił, że budowane obiekty pozostają własnością Skarbu Państwa, a Polska korzysta z tej infrastruktury. W razie potrzeby będzie ona mogła być wykorzystywana także przy przyjmowaniu sił wzmocnienia od innych sojuszników NATO.
Umowa z 2020 roku a stała obecność wojsk USA w Polsce
W kontekście planowanego ustanowienia stałej obecności wojsk USA w Polsce, co – jak niedawno informował Defence24.pl, ma być ogłoszone 4 grudnia – warto podkreślić, że rozbudowa infrastruktury w jej ramach będzie szersza, bo obejmie też miejsca zakwaterowania dla rodzin żołnierzy. Będzie to jednak naturalne następstwo ewolucji formuły obecności wojskowej USA w Polsce. Z kolei infrastruktura budowana w ramach EDCA cały czas pozostanie przydatna do ewentualnego przyjęcia sił Stanów Zjednoczonych na terenie Polski i będzie wykorzystywana w ramach obecności rotacyjnej realizowanej równolegle ze stałą, a także ćwiczeń.
O jej zróżnicowaniu i uniwersalności świadczy fakt, że większość projektów służy zdolnościom powietrznym, podczas gdy większa część ciągłej rotacyjnej (a w przyszłości najprawdopodobniej stałej) obecności wojsk USA w Polsce dotyczy wojsk lądowych. Dwie najliczniejsze formacje bojowe obecne rotacyjnie w Polsce to brygada pancerna i brygada lotnictwa wojsk lądowych, a operujące w Poznaniu oraz Bolesławcu struktury dowódcze V Korpusu i szczebla dywizyjnego również należą do wojsk lądowych (US Army). Nawet po decyzji o utworzeniu stałej obecności, projekty wynikające z umowy EDCA, mające na celu umożliwienie przyjęcia większej liczby wojsk Stanów Zjednoczonych (i innych sojuszników) oraz poprawę mobilności wojskowej, będą więc realizowane równolegle. I zapewne będą też koordynowane, aby zapewnić synergie.

