„Tarcza Wschód to nie Linia Maginota”. Jak chronić granicę?

W panelu pt. „Tarcza Wschód – program dla obronności Polski” podczas Defence24Days udział wzięli:

• Czesław Mroczek, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji
• Cezary Tomczyk, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej
• gen. dyw. SG Robert Bagan, Komendant główny Straży Granicznej
• gen. bryg. Mariusz Ochalski, Szef Zarządu Inżynierii Wojskowej Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych
• Marcin Gieroczyński, Dyrektor Techniczny (CTO) StudioTech
• Yacov Bengo, generał dywizji (w stanie spoczynku), Ph.D
• Thomas Geissler, Head of Sales Defense, Security, Critical Infrastructure Europe Rohde & Schwarz International GmbH Munich

Dalsze wzmacnianie wschodniej granicy

Czesław Mroczek, pełniący funkcję Sekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji, odniósł się do obecnej sytuacji ze szczelnością polskiej granicy. Wskazał on, że mamy jedne z najlepiej strzeżonych granic w całej Unii Europejskiej. Wspomniał o planach dotyczących dalszego ulepszania znajdujących się m.in. na granicy z Białorusią zabezpieczeń.

Mówił o planach stworzenia w ramach ochrony granicy pierwszego modułu tudzież segmentu antydronowego, skupiającego się na wykrywaniu powietrznych systemów bezzałogowych. Rozwiązanie to miałoby pokryć granicę z Ukrainą, Białorusią oraz morski i lądowy odcinek z Rosją. Wskazywało to, że element ten będzie nastawiony na wykrycie oraz identyfikację, eliminacja zaś będzie osobną kwestią.

Planowane jest także utworzenie centrów danych dotyczących ochrony Bałtyku, dzięki którym możliwe będzie skuteczniejsze działanie w przyszłości na bazie wniosków ze zbieranych doświadczeń i incydentów. Sekretarz Stanu w MSWiA poruszył także kwestię programu SAFE i wzmocnienia podległych resortowi służb. W jego ramach zgłoszone są projekty o wartości 7,1 mld złotych i mimo weta prezydenta cały czas trwają działania, aby jednak móc skorzystać z tych pieniędzy na rzecz MSWiA.

W ramach zakupów realizowanych za pomocą tych lub innych dodatkowych środków planowany jest zakup m.in. kilkudziesięciu tysięcy karabinków i pistoletów, wyposażenia osobistego oraz np. wzmocnienie obecnych baz danych. Wiceminister wspomniał także, że 10–20 lat temu służby nie stawały przed takimi wyzwaniami, jakie obecnie występują, co pokazuje, jak wiele wyzwań stoi obecnie przed nimi.

Lepsza współpraca Straży Granicznej i wojska

Sekretarz Stanu w MON Cezary Tomczyk opowiedział, jak wyglądała kiedyś współpraca na linii Straż Graniczna – Siły Zbrojne w kontekście granicy polsko-białoruskiej. Przedstawił, jak wiele się zmieniło i jak kwestia ta wygląda obecnie: np. wymiana informacji trwa 24/7, podczas gdy parę lat temu odprawy odbywały się raz w tygodniu. Wspomniał o budowie koordynacji działań pomiędzy służbami.

Przykładem są Centra Operacyjne korzystające z informacji obu formacji. W przypadku rozbudowy zdolności decyzje podejmowane są wspólnie przez MON i MSWiA. Wiceminister poruszył także kwestię Tarczy Wschód, podkreślając skalę wyzwań oraz zwiększenie wydatków na ten program do 10 mld euro.

Zapowiedział, że do końca roku będzie zabezpieczone w ramach programu 200 km polskiej granicy. Poruszona została także przez niego kwestia wykorzystania koncepcji Zielonej Tarczy Wschód, w której można liczyć na wsparcie ministerstwa środowiska. Może ona nie tylko przyczynić się do przywrócenia naturalnego stanu wielu obszarów, ale także utrudnić ewentualne wtargnięcie Rosjan na nasze terytorium.

O rozwoju elementów współpracy pomiędzy Strażą Graniczną i wojskiem mówił także gen. bryg. Mariusz Ochalski. Wspomniał m.in. o rozwoju łączności, infrastruktury oraz prowadzonych działaniach mających wzmocnić bezpieczeństwo wschodniej granicy. Generał wspomniał o testach pewnych urządzeń w Ustce, które niedługo będą prawdopodobnie możliwe do wprowadzenia na granicę.

Przyroda wspomoże obronę granicy

Być może chodzi tutaj o sprawdzane w kwietniu systemy wykrywające drony i zakłócające ich pracę. Wspomniał także o tym, że głębokość Tarczy Wschód wynosi 150 km. W temacie prac przy Zielonej Tarczy Wschód Szef Zarządu Inżynierii Wojskowej poinformował o trwających rozmowach z firmą, która pozwala na dostosowanie rowów melioracyjnych do funkcji przeciwczołgowych.

Oprócz tego oferuje ona ustawianie dodatkowych zakładek i zapór w ramach tego rozwiązania. Wskazano, jak można naturalnie wykorzystać tego typu elementy na rzecz obronności oraz środowiska.

O współpracy z Siłami Zbrojnymi mówił także gen. dyw. SG Robert Bagan, Komendant główny Straży Granicznej. Poinformował o prowadzonych obecnie przez wojska inżynieryjne pracach nad drugą linią zapory o docelowej długości ponad 180 km. Wskazał na obszary współpracy pomiędzy wojskiem i SG, w tym cyberprzestrzeń.

W tej kwestii istnieje już dość zaawansowany projekt pomiędzy SG i Wojskami Obrony Cyberprzestrzeni dotyczący całych Sił Zbrojnych w ramach Tarczy Wschód. W ramach współpracy z wojskiem generał Bagan wymienił np. wskazywanie obiektów, gdzie możliwe jest składowanie elementów niezbędnych do tworzenia zapór na granicy.

Tarcza Wschód to nie Linia Maginota

O ogólnej ochronie granic państwowych mówił gen. dyw. st. sp. Yacov Bengo. Wskazał jak kwestia ta znacząco się zmieniła względem przypadków z historii. Czas przygotowania i prowadzenia akcji został znacząco skrócony, czego przykładem są wydarzenia z października 2023 roku. Wtedy to Hamasowi udało się przebić przez teoretycznie szczelną ochronę granicy.

Wskazał, że „nie możemy myśleć o Tarczy Wschód jak o Linii Maginota”, podkreślając konieczność systemowej ochrony ciągnącej się na wiele kilometrów w głąb i łączącej rozpoznanie i rażenie celów. Kluczowe w obronie granicy jest wykorzystanie bezzałogowców powietrznych oraz sztucznej inteligencji.

Thomas Geissler z Rohde & Schwarz International GmbH Munich przedstawił, jak firma podąża za wyzwaniami oraz potrzebami m.in. Polski w zakresie systemów łączności i innych rozwiązań. W kontekście Tarczy Wschód wskazał, że potrzeba tutaj rozwiązań o otwartej architekturze, które będą mogły być łatwo ulepszone lub dostosowane do zmieniającej się sytuacji i zagrożeń. Pozwoli to także na łatwe wpięcie dodatkowych systemów i elementów.

Z kolei Marcin Gieroczyński z firmy StudioTech przedstawił, jakie czynniki mają wpływ na obraz dostarczany przez np. kamery, co przekłada się na prowadzone rozpoznanie i dozór. Mowa tutaj np. o rozgrzanym powietrzu, które na dalszych dystansach może znacząco zaburzać obraz. Rozwiązań takich problemów należy szukać np. w wykorzystaniu AI lub odpowiednio wysokiej klasy sprzętu optoelektronicznego.