Podchorążowie zwalczają cele powietrzne

Na początku drugiej połowy marca Akademia Wojsk Lądowych opublikowała w serwisie Facebook nagranie ze szkolenia podchorążych III roku ze specjalności dotyczącej artylerii przeciwlotniczej, odbywającego się na terenie Centralnego Poligonu Sił Powietrznych w Ustce. W ramach niego poszerzali swoją wiedzę z zakresu budowy oraz eksploatacji kilku typów uzbrojenia przeciwlotniczego pod okiem fachowców z kilku jednostek wojskowych.

Nauka pod okiem przeciwlotniczych fachowców

Wśród uzbrojenia na którym prowadzone były zajęcia wymieniono armaty przeciwlotnicze ZU-23-2 i S-60, które do dziś stanowią podstawowe narzędzie polskich przeciwlotników (chociaż populacja tych drugich już gwałtownie zmalała, zwłaszcza po donacji pewnej ich liczby dla Ukrainy ). Oprócz tego studenci AWL ćwiczyli obsługę przenośnych zestawów rakietowych Grom oraz Piorun.

Uczestniczyli również w strzelaniach dziennych i nocnych, wchodząc w skład obsługi działonu. Na materiale uwieczniono m.in. strzelania dzienne i nocne z armat S-60 czy usuwanie z ich zacięcia. Do tego widzimy strzelania z wyrzutni Grom/Piorun. Tym samym studenci AWL zapoznali się z kluczowym uzbrojeniem przeciwlotniczym bardzo krótkiego zasięgu, poszerzając swoją wiedzę oraz nabywając cenne umiejętności.

PPZR Piorun (Przenośny Przeciwlotniczy Zestaw Rakietowy Piorun) to polski system przeciwlotniczy bardzo krótkiego zasięgu opracowany w ramach pracy rozwojowej realizowanej przez Mesko (lider), CRW Telesystem-Mesko oraz Wojskową Akademię Techniczną, z wykorzystaniem doświadczeń z budowy zestawu Grom. Piorun cechuje się zwiększoną odpornością na zakłócenia oraz zdolnością zwalczania celów o niskiej sygnaturze termalnej. Może on zwalczać cele w postaci samolotów, helikopterów, bezzałogowców lub innych środków napadu powietrznego na dystansach od 400 m do 6,5 km oraz wysokości od około 10 m do 4 km.

Wykorzystywane w nim m.in. pociski Piorun posiadają głowicę samonaprowadzającą o bardzo wysokiej odporności na zakłócenia, dysponującą także m.in. czujnikiem zbliżeniowym. Jej działanie jest dostosowywane do konkretnego rodzaju celu tuż przed odpaleniem, co zwiększa prawdopodobieństwo trafienia. Obecnie Pioruny są używane przez takie kraje jak m.in. Polska, Ukraina (gdzie są z powodzeniem używane bojowo), Litwa, Estonia, Łotwa, Norwegia, USA, Gruzja oraz wkrótce Słowacja.

PPZR Grom to polskiej produkcji, naramienna wyrzutnia pocisków przeciwlotniczych bardzo krótkiego zasięgu, powstała na początku lat 90. XX wieku na bazie doświadczeń z produkcji radzieckiego systemu Strzała-2M. Za jego opracowanie odpowiadają Zakłady Metalowe Mesko (obecnie Mesko S.A.), które wcześniej wytwarzały wspomnianą wyrzutnię na bazie licencji ze Związku Radzieckiego. System Grom jest przeznaczony do zwalczania celów powietrznych w postaci samolotów, helikopterów, bezzałogowców lub innych środków napadu powietrznego na dystansach od 500 m do 5,5 km oraz wysokości od około 10 m do 3,5 km.

Wykorzystany w wyrzutni pocisk to jednostopniowa rakieta kal. 72 mm z naprowadzaną na podczerwień głowicą bojową o masie 1,35 kg. Prędkość środka bojowego określono na maksymalnie 650 m/s. Pociski Grom są wykorzystywane przez inne systemy przeciwlotnicze, takie jak Poprad, ZSU-23-4MP Biała, ZUR-23-2KG Jodek-G oraz Pilica. Znajdują się one na wyposażeniu armii takich krajów jak Polska, Litwa, Gruzja oraz Indonezja. Do testów pozyskała je także Japonia oraz USA.

S-60 to radzieckie działo przeciwlotnicze kal. 57 mm, wdrożone do armii radzieckiej w 1950 roku. Stało się ono podstawowym artyleryjskim systemem przeciwlotniczym Układu Warszawskiego – obok armat ZU-23. Wersja bazowa posiada donośność na poziomie 4000 metrów, a ta wyposażona w radar aż 6 km. Pozwala to na likwidowanie celów znacznie bardziej oddalonych, niż jest to możliwe w przypadku ZU-23 o zasięgu maksymalnym wynoszącym około 2500 m. Jego ulepszony wariant, określany jako S-68, był używany w samobieżnym zestawie przeciwlotniczym ZSU-57-2.

Obecnie przeciwlotnicza rola tego działa jest ograniczona do likwidowania wolno lecących celów, jak drony czy śmigłowce. Pociski przeciwpancerne wystrzelone z S-60 mogą przebić ekwiwalent około 100 mm RHA na dystansie 1000 metrów. Jego obsługa składa się zazwyczaj z siedmiu lub ośmiu żołnierzy. Działa S-60 są obecnie wykorzystywane przez takie kraje jak Polska, Ukraina, Rosja, Bułgaria, Chiny, Algieria czy Armenia.

ZU-23-2 to radziecki artyleryjski zestaw przeciwlotniczy kal. 23 mm opracowany w latach 50. XX wieku, a wdrożony na początku lat 60. Jest on przeznaczony do eliminacji środków napadu powietrznego, takich jak śmigłowce czy samoloty. Po odpowiednim doposażeniu może on jednak być stosowany z powodzeniem do eliminacji bezzałogowców czy pocisków rakietowych. Za jego pomocą można razić cele powietrzne oddalone o 2500 metrów za pomocą dwóch armat przeciwlotniczych kal. 23 mm. Szybkostrzelność praktyczną określa się na 400 wystrzałów na minutę, przy prędkości wylotowej pocisku wynoszącej 970 m/s.

Zestaw ZU-23-2 może zostać także wykorzystany do eliminacji celów naziemnych, w tym lekko opancerzonych pojazdów, których osłona wynosi do 15 mm przy użyciu standardowej amunicji przeciwpancernej lub nawet 30 mm z odległości 1000 metrów przy wykorzystaniu pocisków APDS-T. Obecnie tego typu zestawy oraz ich modernizacje są używane przez kilkadziesiąt krajów, m.in. przez Rosję, Ukrainę, Polskę, Bułgarię, Grecję, Finlandię, Irak, Iran czy Egipt.