Lekarz w wojsku zarabia mniej niż cywil. Wiemy o ile

Wynagrodzenie lekarzy wojskowych w wojskowej służbie zdrowia określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 20 lutego 2026 r. poz. 212, które kwalifikuje żołnierzy również wykonujących zadania lekarzy do poszczególnych grup wynagrodzenia.

Na początku warto przypomnieć dane z badania przeprowadzonego przez interdyscyplinarny zespół ekspertów funkcjonujący pod egidą Wojskowego Instytutu Medycznego – Państwowego Instytutu Badawczego, które zostały zaprezentowane w raporcie pt. „Przywrócić rangę, zatrzymać talenty – strategia rewitalizacji korpusu lekarzy Sił Zbrojnych RP”. Dokument przedstawia kompleksową analizę warunków funkcjonowania oficerów-lekarzy w Siłach Zbrojnych RP oraz propozycje systemowych reform eliminujących obecne dysfunkcje.

Wojskowi lekarze – analiza sytuacji

Spośród 1506 etatów lekarskich (przewidzianych dla oficerów-lekarzy) w strukturach Wojska Polskiego obsadzonych pozostaje zaledwie 888 stanowisk (to oznacza 59% stanu docelowego), co przekłada się na współczynnik zabezpieczenia medycznego wynoszący obecnie około 260 żołnierzy na jednego lekarza wojskowego. Według standardów NATO wartość ta powinna wynosić 1:100. Zważywszy na planowaną rozbudowę Sił Zbrojnych RP o kolejne 100 tys., deficyt kadr medycznych pogłębi się, jeśli nie zostaną podjęte działania w kierunku zmiany funkcjonowania systemu. Równie poważne niedobory widoczne są w grupie ratowników medycznych, gdzie obsada utrzymuje się na poziomie około 57% normy etatowej.

Analiza przyczyn takiego stanu rzeczy zawarta w raporcie dowodzi, że źródła kryzysu wojskowej służby zdrowia wykraczają daleko poza kwestie finansowe. Jedynie 13% badanych wskazało na poziom wynagrodzeń, jako priorytet. Znacznie więcej, bo aż 44% respondentów wskazało na przeciążenie obowiązkami pozamedycznymi jako główny problem funkcjonowania zawodowego.

W licznych debatach poświęconych sytuacji w wojskowej służbie zdrowia powtarza się kilka głównych problemów, z którymi boryka się to ważne z punktu widzenia gotowości operacyjnej Sił Zbrojnych RP i bezpieczeństwa państwa środowisko:

• nadmiar zadań niezwiązanych z wykształceniem, czyli „praca w tabelkach w Excelu";
• brak kontaktu z pacjentem, szczególnie w przypadku lekarzy służących jednostkach, jak to ujęto na jednej z konferencji: „lekarza definiuje pacjent, praca z pacjentem";
• brak systemowego podejścia, co było widać m.in. podczas Operacji Feniks: „gasimy pożary, brak systemu";
• brak czasu na rozwój zawodowy, brak czasu na życie rodzinne (work-life balance), brak czasu na zainteresowania;
• warunki pracy i służby;
• czas trwania specjalizacji (dłuższy niż w „cywilu");
• brak jasnej i atrakcyjnej ścieżki kariery;
• jakość edukacji w zakresie medycyny taktycznej;
• brak możliwości wyjazdu na zagraniczne szkolenia;
• gorsze wynagrodzenia niż u lekarzy cywilnych.

I choć nie są one głównym problemem (ich wysokość w porównaniu do rynku cywilnego), to właśnie wynagrodzenia lekarzy, szczególnie w ostatnim okresie, wywołują największe emocje w społeczeństwie. Chodzi oczywiście o te skrajnie wysokie zarobki, uzyskiwane często w sposób dalece nieetyczny. Choć sytuacje te dotyczą cywilnych lekarzy, to warto postawić pytanie czy ich koledzy noszący mundur Wojska Polskiego, pełniący równie odpowiedzialne funkcje i ratujący zdrowie oraz życie także cywilów, otrzymują porównywalne, odpowiadające ich kwalifikacjom wynagrodzenia.

Chcąc przybliżyć P. T. Czytelnikom temat wynagrodzeń wojskowych lekarzy, redakcja Defence24.pl zwróciła się z pytaniami do rzeczników dwóch wojskowych instytutów medycznych: Wojskowego Instytutu Medycznego – Państwowego Instytutu Badawczego oraz Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej. Zapytaliśmy o wynagrodzenia lekarzy wojskowych: a. Rozpoczynającego służbę wojskową w stopniu podporucznika; b. Z 5-letnim stażem w stopniu kapitana; c. Przeciętne wynagrodzenie lekarza wojskowego (oficera) w wojskowej służbie zdrowia; d. Z 15-letnim stażem w stopniu ppłk; e. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie cywilnego lekarza zatrudnionego w instytucie.

Zarobki w WIM-PIB

Odpowiadając na nasze pytania Mariusz Gierej, rzecznik prasowy WIM-PIB, udzielił następujących odpowiedzi, zaznaczając, że„wynagrodzenie lekarzy wojskowych w wojskowej służbie zdrowia określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 20 lutego 2026 r. poz. 212, które kwalifikuje żołnierzy również wykonujących zadania lekarzy do poszczególnych grup wynagrodzenia”.

W związku z tym:

• lekarze wojskowi w stopniu podporucznika są zakwalifikowani do grupy 11 – 9 090,00 zł brutto;
• lekarze wojskowi w stopniu kapitana i z takim stażem są zakwalifikowani do grupy 13B – 9 630,00 zł brutto;
• lekarze wojskowi w stopniu podpułkownika są zakwalifikowani do grupy 15B – 11 250,00 zł brutto.

Jak zauważył rzecznik WIM-PIB, nie jest możliwe określenie przeciętnego wynagrodzenia lekarza wojskowego, gdyż ich wynagrodzenie jest ściśle regulowane zależnie od stopnia wojskowego i liczby lat służby.

Z kolei przeciętne wynagrodzenie cywilnego lekarza w WIM wynosi 18 594,10 zł brutto.

Zarobki w WIML

W odpowiedzi przesłanej przez Jarosława Rybaka, głównego specjalistę ds. komunikacji społecznej WIML, znalazły się następujące informacje:

• rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 20 lutego 2026 r. poz. 212 również obejmuje wojskowych lekarzy zatrudnionych w Instytucie. Czyli będzie takie samo, jak podane wyżej w odpowiedzi rzecznika WIM-PIB;
• lekarze wojskowi w WIML nie otrzymują dodatków/zmiennych składowych, a lekarze orzecznicy wykonują swoją pracę w ramach podstawowego zatrudnienia (za orzecznictwo nie otrzymują dodatkowego wynagrodzenia). Jedyną dodatkową formą wynagrodzenia jest wynagrodzenie za pełnienie dyżurów lekarskich;
• przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto lekarza cywilnego to 15 733,50 zł.

Reasumując, wynagrodzenia lekarzy wojskowych ściśle regulują przepisy (rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 20 lutego 2026 r.) i są one niższe niż cywilnych lekarzy, nawet gdy pracują w tym samym instytucie/szpitalu. Oczywiście, jak to zostało już przedstawione na wstępie, wysokość pensji nie jest głównym problemem dla zawodów medycznych w mundurach. Czy jednak takie różnice w wynagrodzeniach pomiędzy rynkiem cywilnym a wojskowym to sytuacja korzystna z punktu widzenia Sił Zbrojnych RP, a nawet szerzej systemu bezpieczeństwa państwa?