Przemysł Zbrojeniowy

Koronawirus uderza w polski przemysł. "Dolina Lotnicza" apeluje o wsparcie

Fot. Maciej Szopa/Defence24
Fot. Maciej Szopa/Defence24

Nowe regulacje Kodeksu Pracy, ułatwienia dla realizacji transgranicznych dostaw, zamówienia z MON i MSWiA oraz zwiększone finansowanie prac rozwojowych - to niektóre z postulatów przedsiębiorców zrzeszonych w Dolinie Lotniczej w związku z trudną sytuacją spowodowaną pandemią koronawirusa. List z postulatami przedsiębiorców, do którego dotarł Defence24.pl, został wysłany do minister rozwoju Jadwigi Emilewicz.

Marek Darecki, prezes Stowarzyszenia Grupy Przedsiębiorców Przemysłu Lotniczego „Dolina Lotnicza" zwrócił się do minister rozwoju Jadwigi Emilewicz z serią postulatów, które mają przyczynić się do utrzymania konkurencyjności polskich firm sektora lotniczego na rynku międzynarodowym. W liście, do którego dotarł Defence24.pl, zabiega o działania mające złagodzić skutki pandemii koronawirusa wobec branży.

Zdaniem polskich przedsiębiorców rynku lotniczego „wsparcie adresowane do uczestników rynku pracy, w tym do pracodawców, o jakim mowa w projekcie ustawy o przeciwdziałaniu i zwalczaniu COVID-19 jest niewystarczające” a w wielu aspektach jest ono skierowane wyłącznie do sektora małych i średnich przedsiębiorstw. Tymczasem „Dolina Lotnicza” wskazuje, że pomocy będą potrzebowały także duże podmioty, zatrudniające setki i tysiące pracowników. Wiele takich firm znajduje się właśnie w Polsce sektorze lotniczym, który z powodu epidemii przeżywa obecnie zapaść na całym świecie.

Z tego powodu przedstawiciele „Doliny Lotniczej” proszą w pilnym trybie o:

- Wprowadzenie preferencyjnych rozwiązań pozwalających na sprawne przejście odpraw oraz kontroli sanitarnych na granicach dla transportu towarów, obejmujących kierowców i obsługę transportu. Jak bowiem argumentują opóźnienia na granicach już stają się poważnym problemem w łańcuchu dostaw;

- Powstrzymanie się przez MON i MSWiA od naliczania kar umownych, jeżeli opóźnienia w realizacji umów wynikają z okoliczności powstałych wskutek pandemii koronawirusa. Podobna prośba dotyczy gwarancji, inną alternatywą byłoby w tym ostatnim wypadku uznanie działania siły wyższej.

- Ograniczenie kar za pracę w godzinach nadliczbowych, jeżeli takie prace są realizowane po to, by nadrobić zaległe harmonogramy;

Przedsiębiorcy przedstawili też listę postulatów mających umożliwić długofalowe wsparcie funkcjonowania branży. Pierwszym z nich jest „uznanie przez rząd w formie ustawy firm – producentów końcowych sektora lotniczego, jako strategicznie niezbędnych dla funkcjonowania polskiej gospodarki i obronności nie podlegających zamknięciu w razie najczarniejszego scenariusza rozwoju wypadków.” A także wsparcie rządowe w celu utrzymania działalności tych firm.

Co za tym idzie, przedsiębiorcy proszą o zagwarantowanie kontynuacji zakupów przez MON i MSWiA sprzętu i usług z prywatnych firm zbrojeniowych. Rządowe zamówienia powinny nawet stymulować popyt. Do tego miały by dojść rekompensaty poprzez dotacje celowe dla przedsiębiorców za poniesione straty związane z walką z koronawirusem. Chodzi tutaj o straty wynikające ze: spadku sprzedaży, zwiększonej absencji pracowników, utrudnionych zakupów, przestojów i braku płynności. 

Dolina Lotnicza domaga się też wprowadzenia mechanizmów wsparcia w sytuacji zawieszenia działalności zakładu pracy. Miałyby to być nowe regulacje w Kodeksie Pracy w zakresie tzw. przestoju, umożliwiające pracodawcy szybką „restrukturyzację" - dofinansowanie wynagrodzeń w czasie przestoju ekonomicznego lub obniżenie wymiaru czasu pracy.

Ponadto, MON powinien uzgodnić z dostawcami strategię eksploatacji rodzimego sprzętu lotniczego. Innym postulatem jest przygotowanie wytycznych dla resortu obrony w celu zawarcia umów wieloletnich mających zabezpieczyć potrzeby lotnictwa podlegającego MON (a więc przede wszystkim Sił Zbrojnych RP.

Przedsiębiorcy z sektora produkcyjnego mieliby też otrzymać wsparcie ze środków unijnych w wymuszonych procesach transformacji, po uprzednim poluzowaniu restrykcji w zakresie pomocy publicznej (co miałoby zostać uzyskane w drodze porozumienia z Komisją Europejską).

Postulatom „pilnym” i „ogólnym” towarzyszy też cała lista postulatów szczegółowych. Dotyczą one między innymi stosowania Planu Mobilizacji Gospodarki (PMG), w tym

  • Zwiększenie poziomu pomocy państwa na PMG, zezwolenie firmom na bardziej elastyczne alokowanie środków z Planu, w tym na prace B+R;
  • Zmiana metodyki rozdziału funduszy z PMG i przeznaczenie ich kredytowanie z opcją umorzenia, kontraktów na dostawy przez Zakłady PPO wyrobów i usług dla MON w latach 2020 – 25;
  • Wydzielenie części środków z Planu Mobilizacji Gospodarki na sfinansowanie zakupu przez polskie przedsiębiorstwa będące końcowymi dostawcami materiałów, komponentów i agregatów od dostawców zagranicznych, obarczonych wysokim ryzykiem w związku z obecną sytuacją na rynku.

Oprócz tego przedsiębiorcy zaapelowali o zwiększenie poziomu wsparcia dla prowadzonych projektów badawczo-rozwojowych (B+R, ang. R&D), w tym za pomocą dotacji. Powinien też powstać specjalny program wsparcia prac badawczo-rozwojowych związanych z utrzymaniem w eksploatacji statków powietrznych używanych w Siłach Zbrojnych RP. Innym postulatem są ulgi podatkowe związane z podatkami lokalnymi, w szczególności od nieruchomości. Przedsiębiorcy chcą też odroczenia terminów złożenia zeznań i deklaracji podatkowych, deklaracji o cenach transferowych oraz przesunięcia wdrożenia nowych elementów Jednolitego Pliku Kontrolnego. Ponadto, zawieszone powinno zostać stosowanie przepisów o zatorach płatniczych, nie powinno się też wdrażać sankcji przewidzianych kodeksem karnym-skarbowym. Wreszcie, należy rozważyć wsparcie z budżetu państwa dla czasowego odsunięcia od pracy pracowników szczególnie narażonych na zakażenie koronawirusem (powyżej 60 roku życia).

W Dolinie Lotniczej powstają między innymi samoloty i śmigłowce, oferowane przez zakłady w Mielcu i Świdniku będące częścią odpowiednio Lockheed Martin i Leonardo Helicopters. Oprócz tego jednak polskie firmy i inne podmioty z sektora lotniczego odgrywają kluczową rolę w łańcuchach dostaw. Polscy poddostawcy są znani z wysokiej jakości produkcji i bardzo korzystnej relacji koszt-efekt. Autorzy przypominają, że w trakcie 17 lat działalności sprzedaż zwiększyła się do 4 mld USD, a zatrudnienie do 36 tys. osób.

Coraz częściej obejmuje ono nie tylko produkcję, ale też prace rozwojowe, prowadzone również przez krajowe małe i średnie przedsiębiorstwa. Polskie firmy stały się częścią globalnego sektora lotniczego. Obecnie jednak sektor mierzy się z problemami, które mogą prowadzić do utraty potencjału i miejsc pracy - nie tylko na skutek sytuacji na globalnych rynkach, ale też z uwagi na fakt, że kraje zachodnie zdecydowały się szeroko wesprzeć swoje przemysły lotnicze. To z kolei może negatywnie wpłynąć na konkurencyjność krajowych firm.

Oprócz firm skupionych w Dolinie Lotniczej, istnieją także inne klastry lotnicze (chociażby śląski i lubelski), jak i firmy które działają poza tymi klastrami. Spółki lotnicze wchodzą również w skład Polskiej Grupy Zbrojeniowej. Branża lotnicza jest więc jedną z ważniejszych gałęzi polskiej gospodarki, ale i przemysłu obronnego. Tworzy wiele miejsc pracy o wysokiej wartości dodanej, w sektorze innowacyjnym. Nadzwyczajna sytuacja związana z pandemią koronawirusa wywiera na branżę niespotykaną wcześniej presję, stąd warto rozważyć wprowadzenie środków mogących realnie wesprzeć i utrzymać rozwój tego strategicznego sektora.

Czytaj też: Air Fair 2019: WZL-1 z ofertą modernizacji śmigłowców

Komentarze (30)

  1. Arnold

    Zauważyliście że cały niemal świat jak temat tabu traktuje skąd w 5 tygodni wirus zaatakował całą europę...skąd taki nowy twór...podobno z nietoprzy?-zdawkowe wypowiedzi bez podparcia. Tylko D.Trump zaproponował Chiną że wyśleąspecjalistów celem określenia drogi zakażenia-Chiny odmówiły. EKSPERCI nie wiedzą skąd pochodzi wirus ale chętnie odpowiadają że nie może być wirusem wojskowym bo ma innych odbiorców ataku i sposób działania itd. Ale przecież w Wuhan jest ośrodek badań...dotyczy to nowych szczepów walki z nimi produkcji szczepionek itd. Nikogo nie dziwi że w 10 lat z tego rejonu ,,wypełzły ,, trzy pochodne wirusy. PRAWDA JEST TAKA ŻE JEŚLI WYJDZIE NA JAW ŻE TO TWÓR SZTUCZNY TO CHRL... nie są na kolanach - są zrównane z ziemią odszkodowania rodzin państw...embargo całkowite-a mają 70% rynku światowego z uwagi na tanią masową produkcję. Nikt nie próbuje wyjaśniać dochodzić-a jak chce to.lobby medialne uważa go za niepoczytalnego fantaste-nie mając przy tym żadnych informacji na odparcie twierdzeń.

    1. Nestor

      Te rodziny wynajma sobie armie do egzekwowania tych roszczen? Inaczej sie nie da. Bardziej Chiny zaboli wyprowadzka zakladow z Chin

  2. Cynik

    To mamy w Polsce "dolinę lotniczą"? Miło wiedzieć.

  3. PiSuar

    Toż to centropat ATR, wkonywany w PZL Świdnik. Jaka to dolina???

    1. Gnom

      Spójrz kto i z jakich rejonów kraju tworzy ową Dolinę - możesz się zdziwić. To dolina wielkości RP.

  4. Ja

    Piszę do wszystkich, którzy twierdzą że dotacje dotyczą zachodnich koncernów. To prawda, że firmy zbrojeniowe jak ta w Rzeszowie należą do dużej korporacji. Ale ich pracownikami są Polacy. Pracują tutaj. Tutaj płacą wszystkie podatki. Kilka tysięcy ludzi co miesiąc wydaje tutaj pieniądze. Krytyka płynów od ludzi, którzy w większości pracują na czarno za granicą, biorą 500+na dzieci tutaj i wszystkie zasiłki. Te dotacje są na ratowanie miejsc pracy. Pozdrawiam wszystkich

    1. Marcin

      Jest jeden słuszny sposób na to. NACJONALIZACJA zakładów. Możemy utrzymywać zakłady z naszych podatków ALE NIE NALEZĄCE do obcego prywatnego kapitału, bez przesady.

    2. bulba

      Człowieku! Komu te znacjonalizowane i obsadzone przez polityków zakłady bedą sprzedawać swoje produkty

  5. Strażnik Teksasu

    Kupując F35 bez przetargu zapłaciliśmy 12 % prowizji dla Departamentu Obrony USA za pośrednictwo w negocjacjach pomiędzy producentem samolotu a polskim rządem. W ostatnich dniach tylko z powodu osłabiania się złotówki względem dolara wartość kontraktu na F35 wzrosła o około 2 miliardy złotych. Na horyzoncie kryzys gospodarczy, konieczność rozpoczęcia rozmów o likwidacji/zawieszeniu programów socjalnych kosztem wsparcia dla przedsiębiorców aby ci utrzymali zatrudnienie i nie produkowali bezrobotnych. A nasz rząd kompletnie do tego nieprzygotowany. Zarówno merytorycznie jak i finansowo.

  6. tagore

    Nie zauważyłem aby Leonardo przekazał MON prawa do sokoła i innych spraw. A Sikorski dał jakiś szczególny upust na swoje dzieła.

  7. KrzysiekS

    Mam jeden problem dacie jednym dacie drugim a skąd weźmiecie te pieniądze?

  8. Fanklub Daviena

    Mamy wsparcie, ale dla amerykańskiego przemysłu lotniczego (zakup F-35)... Mówiłem, aby zerwać kontrakt i tą kasą wspierać polską gospodarkę a nie amerykańską!

    1. Marek1

      ... a polskiego nieba pilnować będą wasze, ruskie Suchoje ? No thanks, już to przerabialiśmy przez 50 lat, WYSTARCZY.

    2. Gnom

      To nie prawda, suki nie pilnowały naszego nieba tylko razem z całą północną grupą całego kraju razem z ludnością (a było ich tu więcej niż przez większość ruskiej interwencji w afganie). Fakt teraz przybyli inni by nas bronić, ale pytanie czy aby nas bronić, czy znów nam bronić?

    3. Davien

      Panie Gnom tych innych jak ich nazywasz sami zaprosilismy, nie władowali się na siłę z butami jak Rosjanie . I tak sa tu by nas bronic w ramach NATO do którego nalezymy bo tak chcielismy a nie jak wczesniej bo tak zadecydował ZSRS.

  9. block

    Zbrojeniówka zamówiła w naszych zakładach ... a jeśli jeszcze togo nie zrobiła, to niech nie szuka zamówień za granicą. Ratujemy swoje zakłady i swoich ludzi w pierwszej kolejności.

    1. Gnom

      A kim dla p osłów są swoi - wg którego ich obywatelstwa?

  10. Kol

    I co ? Nie dość, że kupuje się najdroższe śmigłowce porównując ich wartość bojową, to jeszcze trzeba dotować Zagraniczne koncerny zbrojeniowe... Tu nie chodzi nawet o kryzys, ale o to, że zapłaciliśmy grubą kasę za sprzęt, który w rzeczy samej dla nas nie ma żadnej wartości bojowej, a jedynie przedłużył żywotność montowni, których ich tak kontrakty zawierane są na kilka lat do przodu...

  11. Kosciuszko

    Gdzie w Polsce leży ta dolina??? Mamy tylko montownie, należące notabene do obcego kapitału. Ostatni ludzie którzy PAMIĘTAJĄ JAK SIE PRODUKUJE pojazdy lotnicze stoją już nad grobem.Od chwili kiedy wyprodukowaliśmy ostatni silnik lotniczy mija już prawie 25 lat... Dolina...

    1. Gnom

      Nie przeginaj. Produkcja to nie tylko projektowanie od podstaw nowych konstrukcji. Choć faktem jest, że jankesi zespół konstruktorski w Mielcu i Rzeszowie praktycznie zlikwidowali. Włosi część świdnickiego wcielili do siebie, a arbuz udaje, że ma zespół na Okęciu. Ale skoro władze (i poprzednie i obecne tego chciały) to mamy co miało być - za komuny mówiono postkolonializm

  12. Zając W50

    Cywil, aptekarz - sama prawda. Miałem okazję pracować tam 10 lat. Zła polityka, myślenie oczu. Nabijanie kasy kosztem zastraszania nieustającym kryzysem od 2008 r.

    1. Gnom

      Faktycznie z poziomu tego wydziału widać perspektywy gospodarcze.

  13. Njj

    No jaja jakies? Orzygotujcie bo do czesci hal bedzie trzeba lozka polowe wstawic. Jezeli macie takie swietne technologie to zacznijcie raspuratory produkowac i inne niezbedne artykuly do ratowania zycia. Smiglowce tez sie przyddadza takze dawac co jest

  14. aptekarz

    To jednak firma może być zagraniczna i zarabiać dla obcych ale jak przychodzą złe czasy, to Polska musi dopłacać?

    1. Gts

      I Błaszczak dopłaci.

    2. Lord Godar

      Też się zastanawiam jak to jest , że jak bida albo inny problem , to zaraz się larum podnosi , że te "polskie " firmy lotnicze są w potrzebie i państwo musi je ratować ... Jak sobie ich właściciele nie radzą , to niech odsprzedadzą nam je za symbolicznego ...

  15. Gosc

    W dobie epidemii jest za dużo generałów w polskiej armii i to ich liczba powinna być w pierwszej kolejności zredukowana

  16. Cywill

    Pomoc tylko dla POLSKICH FIRM tj. z polską własnoscią. Ewentualnie państwo może odkupić udziały (51%) np. w Świdniku i produkować w kooperacji z Ukrainą.

    1. SOWA

      Też tak uważam to samo dotyczy innych gałęzi gospodarki. Pomoc za udziały. Cwaniacy, rejestrowali spółki w rajach podatkowych transferując zyski a teraz chcą pomocy?

    2. Wojciech

      Marzyciel. Jak myślisz ile teraz by sobie policzyli za 51%? Tusk sprzedał całość za 339 mln PLN.

    3. vvv

      jakie udzialy w swidniku? przeciez to montownia wiec lepiej juz samemu kupic hale i tam robic montownie. swidnik to maly zakladzik ktory spawa belki ogonowe i czesc kadluba TYLKO DO S-70i i nie robi nic dla uh-60/mh-60/mm-60. swidnik nie ma zadnych praw intelektualnych do niczego

  17. vvv

    niech LM i LEONARDO sami dotują swoje zakłady znaczy montownie

  18. As

    Polski podatnik nie może dopłacać do rzeczy nieistniejących jak Atlantyda, czy Dolina Lotnicza

  19. Troll i to wredny

    Mnie martwi coś innego. Z dostępnych analiz wynika, że prawdziwym problemem są Stany. W samym NY za dwa tygodnie będzie potrzebnych 30 000 respiratorów. Państwowa służba zdrowia praktycznie nie istnieje. Na prywatną stać nielicznych. Przy przeszło 300 mln mieszkańców i 500 mln prywatnych szt broni chaos jest gwarantowany. Chora i niewydolna armia, to ryzyko załamania się systemu. Rozpad wewnętrzny USA , to wyrok dla Izraela żyjącego z amerykańskich subwencji i dotacji. To wyrok dla naszego banku centralnego, bazującego na obligacjach amerukańskich. To wyrok dla naszej klasy politycznej reprezentującej interesy USA w Polsce. Idą olbrzymie zmiany (większe niż te po 44r.).

  20. KrzysiekS

    Zawsze mogą odsprzedac udziały po cenie zakupu dla Polski a niech tam znają nasz gest.

    1. asd

      To samo pomyślałem:) Pomoc dla nich tylko i wyłącznie pod tym warunkiem.

    2. Davien

      Panie krzysiek, zawsze tez moga zabrać swoje maszyny i sprzęt, i po prostu zamknac te zakłady. I co wtedy pan zrobi?

    3. wt

      Airbus już czeka na wejście. WZL Łódź z powodzeniem przejmie produkcję z polskim udziałem

  21. skierniewicki

    Słowem LM apeluje o jeszcze większe zakupy w Mielcu, 300 mln dolarów nadpłaty przy zakupie F35 jak widać nie wystarczy

  22. wodz indian

    Pomoc tak ale tylko dla firm z polskim kapitałem.

    1. Herr Wolf

      Dokładnie i to tych najmniejszych!!!

  23. w

    te firmy za to ze , "po prywatyzacji", pozostały w Polsce, corocznie dostaja od rzadu duze pieniadze. Jak cos maja wyprodukowac dla Polski to żadają dodatkowych. Ponadto dostaja z UE dofinansowanie dla przemysłu "polskiego". A UE daje z naszych składek wiec to dodatkowe pieniadze rzadowe dla zakładów znajdujacych sie w Polsce ale nie bedacych polska własnoscia. Badania B+R ????Zmilczę

  24. Kangorek

    Chłopaki nie załapia sie na plan rządowy Sxkoda bo export to POTĘGA

  25. Fred

    Ale jaki polski przemysł? To zagraniczne firmy, niech o pomoc proszę swoje rządy.