- WIADOMOŚCI
Bezpieczeństwo szpitali to bezpieczeństwo państwa
19 listopada w Klubie 2. Korpusu Polskiego w Krakowie rozpoczęła się dwudniowa konferencja „The Defence of Hospitals 2026”, poświęcona funkcjonowaniu szpitali w warunkach konfliktów zbrojnych i zdarzeń kryzysowych. Organizowana przez Fundację Zdrowia Publicznego pod patronatem wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza, zgromadziła przedstawicieli administracji, wojska, dyrektorów szpitali oraz ekspertów z kraju i z Ukrainy.
W imieniu szefa MON głos zabrał płk Arkadiusz Kosowski. Przypomniał, że współczesne zagrożenia – w tym trwająca wojna na Ukrainie – pokazują, jak kluczowe jest zapewnienie ciągłości pracy placówek medycznych. Podkreślił rolę nowo tworzonych wojsk medycznych, programu „Szpitale przyjazne wojsku” oraz tzw. legionu medycznego, który ma pozwolić na wykorzystanie cywilnych specjalistów na potrzeby zabezpieczenia wojskowego. Już na samym początku jasno wybrzmiało, że szpitale, jak i wszelkie kwestie związane z bezpieczeństwem zdrowotnym i dostępnością leków są kluczowe dla państwa znajdującego się w sytuacji kryzysowej lub podczas konfliktu zbrojnego.
Głos zabrał też m.in. wojewoda małopolski Krzysztof Klęczar. Stwierdził, że nowa ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej, obowiązująca od 2025 roku, uporządkowała wcześniejszy chaos prawny, ale samo jej uchwalenie (jednogłośne) to dopiero początek.
W Krakowie odbywa się dziś konferencja „The Defence of Hospitals. Funkcjonowanie szpitali w warunkach konfliktów zbrojnych”. Wydarzenie odbywa się pod patronatem honorowym szefa @MON_GOV_PL wicepremiera @KosiniakKamysz https://t.co/FUIVTlxc5q
— Defence24 (@Defence24pl) November 19, 2026
„Napisać nawet najlepszy przepis to jedno. Sprawić, żeby on zadziałał w rzeczywistości – to zupełnie co innego” – mówił. Wskazał przy tym na konkretne pieniądze płynące do Małopolski w ramach programu ochrony ludności: ponad 380 mln zł w pierwszym roku, około 414 mln w bieżącym i rosnące kwoty w kolejnych latach.
Wojewoda rozszerzył też definicję „pola walki”. Zwrócił uwagę, że dezinformacja i skoordynowane działania informacyjne są realnym zagrożeniem, a odporność społeczna obejmuje nie tylko fizyczne bezpieczeństwo placówek, ale też dobrostan psychiczny i emocjonalny zarówno pacjentów, jak i personelu medycznego. „Dobry, sprawny ratownik czy lekarz to ratownik i lekarz zadbany, zdrowy i bezpieczny” – podkreślił.
Dyrektor 5. Wojskowego Szpitala Klinicznego w Krakowie, prof. Bartłomiej Guzik, odniósł się bezpośrednio do niedawnych tragicznych wydarzeń w mieście. Podkreślił sprawność szpitali krakowskich w tamtym czasie i jednocześnie wskazał na konieczność dalszych ćwiczeń – zwłaszcza w zakresie zdarzeń masowych, zagrożeń CBRN oraz utrzymania łączności. Zwrócił też uwagę na zmieniającą się rolę szpitala wojskowego: z placówki wspomagającej na koordynującą zabezpieczenie medyczne w warunkach kryzysu.
Gen. Bieniek o potencjalnych zagrożeniach
Gen. Mieczysław Bieniek zaczął od poziomu globalnego – rywalizacji mocarstw, zagrożeń hybrydowych, cyberataków sponsorowanych przez państwa i ryzyka dla infrastruktury krytycznej – by stopniowo zejść do poziomu szpitala. Wymienił konkretne kategorie zagrożeń, z którymi muszą się liczyć placówki. Od awarii zasilania i mediów, przez ataki ransomware i utratę dostępu do dokumentacji, po przerwanie łańcuchów dostaw (leków, krwi, tlenu, paliwa), absencję personelu, skażenia, zdarzenia masowe oraz agresję wobec medyków. Szczególną uwagę zwrócił na efekt kaskadowy – sytuację, w której kilka szpitali korzysta z tego samego dostawcy tlenu czy systemu IT, co sprawia, że problemy mogą ulec zwielokrotnieniu.
Po wykładzie generała konferencja przeszła do doświadczeń ukraińskich. Jako pierwsza głos zabrała dr Iryna Mykychak, doradczyni ministra zdrowia Ukrainy, która od pierwszych godzin pełnoskalowej wojny koordynowała działania systemu ochrony zdrowia.
Bezpieczeństwo lekowe
Jednym z wątków, który regularnie pojawia się przy okazji rozmów o odporności szpitali, jest ciągłość dostaw leków. W programie konferencji przewidziano m.in. wystąpienie dotyczące zapewnienia dostaw leków i żywności pacjentom szpitalnym w sytuacji zagrożenia militarnego – z perspektywy Narodowego Funduszu Zdrowia.
Eksperci od lat podkreślają, że Europa pozostaje silnie uzależniona od substancji czynnych produkowanych w Azji. W warunkach kryzysu militarnego lub hybrydowego nie chodzi już tylko o codzienne braki na listach leków zagrożonych niedostępnością, ale o możliwość utrzymania terapii ratujących życie – od antybiotyków, przez leki anestezjologiczne i kardiologiczne, po preparaty stosowane na OIT i SOR.
O i to jest bardzo ważna rzecz, o której na co dzień nie myślimy. Nawet dziś mamy znaczne problemy z dostępem do odpowiednich leków, a w przypadku konfliktu zbrojnego i przerwania łańcuchów dostaw ten kłopot jeszcze bardziej się pogłębi. Polska w tej kwestii ma wiele do zrobienia, o czym też mówiliśmy nie raz i nie dwa z @WypartowiczBa przy okazji rozmów o naszej książce.
— Wojciech Kozioł (@KoziolWojciech) November 19, 2026
Ten sam problem dotyczy również sytuacji Polski, która jest mocno uzależniona od dostaw zewnętrznych. Ryzyko bierze się z trzech głównych obszarów:
- Produkcja i dostawy – silna koncentracja wytwarzania substancji czynnych i gotowych leków oraz zależność od ograniczonych dostawców i transportu;
- Dostępność leków – fakt, że lek jest formalnie dostępny na rynku krajowym, nie oznacza automatycznie, że jest on dostępny w konkretnym szpitalu albo dla konkretnego pacjenta;
- Leczenie – szczególna wrażliwość terapii, które nie mają bezpiecznych zamienników, oraz leczenie stanów nagłych.
Konferencja „The Defence of Hospitals 2026” pokazała jednoznacznie, że odporność szpitali nie jest tematem, który należy traktować wyłącznie w formie teorii. W obliczu wojny na Ukrainie, rosnącego ryzyka zagrożeń hybrydowych i realnych zdarzeń kryzysowych (takich jak niedawna tragedia w Krakowie) ciągłość funkcjonowania placówek medycznych stała się elementem bezpieczeństwa państwa.


