Defence24.pl - wojsko, przemysł, bezpieczeństwo, geopolityka

MAKS-21 – Pokaz rosyjskiej odporności na międzynarodowe sankcje

Fot. aviasalon.com/ru
Fot. aviasalon.com/ru

Salon Lotniczo-Kosmiczny MAKS-21 był próbą udowodnienia światu, że Rosja nadal utrzymuje się w czołówce światowych producentów sprzętu lotniczo-kosmicznego pomimo sankcji międzynarodowych za atak na Ukrainę oraz embarga na różnego rodzaju technologie.

Międzynarodowy Salon Lotniczo-Kosmiczny MAKS-21, zorganizowany w dniach 20-25 lipca 2021 roku w Żukowskim pod Moskwą jest niewątpliwie bardzo ważnym wydarzeniem propagandowym. Rosyjskie władze chciały bowiem udowodnić, że pomimo sankcji nadal liczą się na światowym rynku uzbrojenia mogąc konkurować z najlepszymi rozwiązaniami dostępnymi na świecie. W rzeczywistości zorganizowany z ogromnym rozmachem podmoskiewski salon lotniczy odwiedziło jedynie trzydzieści delegacji z dwudziestu krajów.

Z części wystawienniczej o powierzchni 105 tysięcy metrów kwadratowych skorzystało w sumie 538 firm rosyjskich i 91 wystawców zagranicznych z dwudziestu państw. Prawdziwym przełomem dla MAKS było zastosowanie formatu hybrydowego, co pozwoliło przyciągnąć dodatkowo 202 firmy zagraniczne z 53 krajów. Tym samym w wystawie wzięło udział 831 wystawców z 56 państw.

image
Fot. aviasalon.com/ru

Rosjanie szczególnie chwalili się tym, że na powierzchni ponad 1000 metrów kwadratowych metrów, prezentowane były ekspozycje narodowe Belgii, Niemiec, Iranu, Kanady, Republiki Białorusi, Francji i Czech. Zaznaczyli również, że wśród zagranicznych wystawców były produkty nigdy wcześnie nie prezentowane w Rosji. Wśród premier salonu lotniczego MAKS-2021 wymieniono więc szerokokadłubowe samoloty dalekiego zasięgu Airbus A350-1000, średniego zasięgu Airbus A220-300, turbośmigłowy Pilatus PC-12NGX oraz dwa lekkie samoloty amerykańskiej firmy Cirrus.

W sumie w pokazach statycznych i dynamicznych zaprezentowano 202 statki powietrzne – w tym loty śmigłowców Ka-226 i Mi-171, myśliwców Su-57 i MiG-35 oraz eksperymentalnego samolotu pasażerskiego MS-21-310. Łącznie w programie lotów wzięło udział ponad 80 statków powietrznych, w tym 39 samolotów w ośmiu zespołach akrobacyjnych. Całą wystawę zwiedziło w sumie 135 020 osób.

Sukces ekonomiczny czy porażka?

Cała ta ogromna impreza była zorganizowana po to, by środki w nią włożone szybko się zwróciły w konkretnych zamówieniach. W oficjalnych komunikatach informowano jednak jedynie o zainteresowaniu cudzoziemców „zakupem myśliwców MiG-35D i Su-30SME, wojskowych samolotów transportowych Ił-76MD-90A(E), tankowców powietrznych Ił-78MK-90A, śmigłowców bojowych Mi-28NE, Ka-52, wojskowych śmigłowców transportowych Mi-171Sz i wielozadaniowych Ka-226T, a także systemami obrony przeciwlotniczej – w tym zestawów rakietowo artyleryjskich Pancyr-S1”. O szczegółach kontraktów mówiono jednak bardzo mało.

Rosjanie chwalili się za to, że salon MAKS-2021 stał się miejscem światowych pokazów premierowych. Poza uważanym za przebój lekkim samolotem taktycznym piątej generacji Checkmate wśród nowości wymieniano przede wszystkim: samolot pasażerski średniodystansowy MC-21-310 wyposażony w rosyjskie silniki PD-14, regionalny samolot turbośmigłowy Ił-114-300, lekki samolot wielozadaniowy „Bajkał”, zmodernizowany śmigłowiec Mi-171A3 do eksploatacji na morskich platformach wiertniczych, śmigłowiec Ka-32A11M z unowocześnionym systemem energetycznym, nową awioniką i systemem gaśniczym SP-32, śmigłowiec „Ansat-M” ze zwiększonym zasięgiem lotu oraz projekty silników turbowałowych VK-650V i VK-1600V.

Sukces w sprzedaży musiał zostać osiągnięty, ponieważ Rosjanie w celach propagandowych specjalnie wstrzymywali się z podpisaniem odpowiednich umów do czasu rozpoczęcia salonu. Plan się powiódł, ponieważ dzięki takiej polityce można było poinformować po całym wydarzeniu, że w ramach salonu MAKS-2021 podpisano umowy o łącznej wartości 265 mld rubli (3,04 mld euro). Najważniejsze umowy dotyczyły dostaw samolotów Sukhoi Superjet 100 i Ił-114-300, oraz śmigłowców Mi-8AMT, Mi-38PS i Mi-171A3.

image
Fot. aviasalon.com/ru

Największy zysk osiągnął oczywiście rosyjski, państwowy koncern „Rostiech”, który podpisał w sumie umowy na ponad 230 miliardów rubli (2,64 mld euro). Trudno się jednak temu dziwić, ponieważ koncern ten wystawił w sumie około 500 próbek produktów, w tym około 50 nowości: samoloty (w tym makietę Checkmate), helikoptery, bezzałogowe statki powietrzne, awionikę, silniki itp.

Ale były też prezentowane systemy lądowe, jak chociażby pokazana po raz pierwszy na MAKS-2021 (przez należący do Rostiechu koncern „Tiechmasz”) makieta ciężkiego miotacza ognia TOS-2 „Tosoczka” (wielolufowej wyrzutni rakiet termobarycznych). Jest to system bardziej kompaktowy niż wprowadzane wcześniej zestawy „Sołncepiek” i „Buratino” dzięki czemu można go montować na podwoziu kołowym.

Jeżeli chodzi o kontrakty eksportowe to wchodzący w skład „Rostiechu” koncern Rosoboronexport podpisał ich w sumie trzynaście, za łącznie ponad miliard euro. Według szefa tego koncernu zagraniczni klienci, w ramach zawartych umów mieli kupić od Federacji Rosyjskiej samoloty Su-30SME, śmigłowce Mi-35M i Mi-17V-5, mobilny radar trójwspółrzędny „Protiwnik-GE oraz przenośne, przeciwlotnicze zestawy rakietowe klasy MANPADS typu „Wierba”. Zamówiono także broń lotniczą, „szereg próbek pojazdów opancerzonych i samochodów” oraz rozmawiano potencjalnymi klientami z regionu Azji i Pacyfiku, Bliskiego Wschodu, Afryki i Wspólnoty Niepodległych Państw na temat „planów wspólnej produkcji rosyjskich samolotów bojowych i śmigłowców”.

Sankcje nie działają a Rosja potęgą jest i basta

Dzięki tym wynikom sprzedaży salon MAKS 2021 został odhaczony jako duży sukces – szczególnie przez szefa koncernu zbrojeniowego „Rostiech”. Uznał on że wyniki tego wydarzenia przekroczyły oczekiwania, jednak innej opinii nikt się u niego wcale nie spodziewał. W czasie wystawy i tuż po niej takich pozytywnych ocen było zresztą więcej i w większości przypadków miały one potwierdzić, że nie działają sankcje nałożone na Rosję głównie przez Stany Zjednoczone i Unię Europejską.

image
Fot. aviasalon.com/ru

 Świadczyły o tym chociażby komentarze po targach, w których wprost roiło się od takich stwierdzeń jak: „rosyjska broń uderza w monopol dolara”, czy „konieczność oddolaryzacji współpracy wojskowo-technicznej”. Poza walką o kontrakty zauważa się w tej polityce dwa główne cele: uniezależnienia się do dostaw komponentów i technologii z krajów zachodnich oraz próbę odejście od rozliczania się w dolarach. To właśnie one mają pomóc Rosjanom w zmniejszeniu groźba sankcji nałożonych przez Stany Zjednoczone na odbiorców rosyjskiej broni na mocy ustawy CAATSA „O przeciwdziałaniu adwersarzom Ameryki poprzez sankcje” (Countering America's Adversaries Through Sanctions Act). W wykrywaniu takich przypadków Amerykanom pomagał fakt, że transakcje rozliczane w dolarach musiały w jakiś sposób przechodzić przez amerykańskie instytucje finansowe. Stany Zjednoczone wiedziały więc zarówno co było kupowane, od kogo, jak i za ile.

Salon MAKS-2021 pokazał, że Rosjanie robią obecnie wszystko, by temu zapobiec i nie rozliczać swoich transakcji w dolarach, ale przechodzić na ruble oraz waluty narodowe klientów. Jest to jednak jedynie efekt procesu, który zaczął się o wiele wcześniej, bo jeszcze za czasów prezydentury Baracka Obamy. Początkowo polegał on na zawieraniu kontraktów z przeliczaniem na euro, co było o tyle łatwe, że dotyczyło często państw Unii Europejskiej (np. sławny kontrakt w sprawie okrętów desantowo-śmigłowcowych typu Mistral).

Efekt tego jest taki, że w handlu z Unią Europejską w latach 2013-2020 udział dolara spadł z 50% do 30%, a udział rubla wyraźnie wzrósł z 7% do 19%. Z kolei w handlu z Chinami udział dolara spadł z 93% do 41%.

 

„Większość kontraktów Rosoboronexportu jest obecnie w rublach lub w walutach narodowych krajów partnerskich. Udział dolarów w naszych kontraktach systematycznie zbliża się do zera. Ponadto aktywnie korzystamy z mechanizmów offsetowych i instrumentów handlu wymiennego”.

Alieksandr Michiejew - Dyrektor Generalny Rosoboronexport.

Dlatego Rosjanie analizując swoją działalność eksportową (w tym sukcesy osiągnięte w czasie salonu MAKS-2021) starają się nie używać już porównania do amerykańskiego dolara, ale oceniać swoje „sukcesy” tylko w rublach. Ma to dodatkowo ten pozytywny skutek, że przelicznik walutowy pozwala na pisanie o zyskach sięgających setek miliardów. Liczy się przecież pierwsze wrażenie i wywołany nim efekt propagandowy, a niewielu ludzi jest w stanie od razu sobie przeliczyć ruble na dolary.

image
Fot. aviasalon.com/ru

Dodatkowo zgoda innych państw na rozliczenia za rosyjski eksport w rublach jest uważana w Rosji za ważny, pozytywny sygnał ich zamiaru dalszego rozwijania współpracy i zakupu w przyszłości kolejnych rosyjskich produktów. Rublami płaci się przecież dodatkowo za serwis, części zamienne oraz ewentualne remonty zakładowe. Importer ma też możliwość zaciągnięcia kredytu w bankach rosyjskich – stymulując w ten sposób rozwój międzynarodowych rynków kapitałowych przyjaznych Rosji.

Co jest również ważne, Rosjanie coraz częściej zgadzają się na handel barterowy w dostawach produktów, zdobywając w ten sposób przyczółki na rynkach światowych. Jest to szczególnie przydatny sposób w krajach afrykańskich, gdzie w zamian za broń można otrzymać surowce mineralne, zgodę na budowę baz, a nawet kwoty połowów na wodach terytorialnych krajów importujących. W ten właśnie sposób w Afryce działają Chińczycy a Iran omija embargo wymieniając swoją ropę i złoto na takie towary jak pszenica, olej roślinny czy ryż.

I tego rodzaju umowy być może również zostały zawarte w czasie awiasalonu MAKS-2021.

Komentarze (28)

  1. co MARIAN wie

    sankcje to tylko stosuje Polska pozostali ssą ropę gaz i rudy metali rzadkich

    1. inż.

      po prostu zachód wyeliminował konkurentów

    2. ppp

      Lecz u nas wielu bierze to za dobrą monetę nawet w podobnych działaniach wobec polskich przedsiębiorstw .

  2. yaro

    Światłowód Polarnyj ekspriess Specjalistyczny statek rozpoczął układanie transarktycznego światłowodu Polarnyj ekspriess z Murmańska do Władywostoku. Jego początek zlokalizowano w wiosce Tieribierka w obwodzie murmańskim na brzegu Morza Barentsa. Kabel jest układany 1,5 m pod dnem, aby zabezpieczyć go przed różnymi zagrożeniami, np. kotwiczącymi statkami. Polarnyj ekspriess ma mieć długość 12650 km. Będzie składać się z 6 par włókiem optycznych o przepustowości do 104 Tb/s. Jego ułożenie ma kosztować 65 mld RUB. Całość prac ma zakończyć się w 2026.

    1. Baba Jaga

      Yyyy a co to ma wspólnego z artykułem? Masz płacone od wzmianki o tym? Wiesz ile jest światłowodów, w tym transkoceanicznych na świecie? Donieszesz nam o każdym?

    2. Katiusza z krymu

      A Krym jest ukraiński !

    3. Rosyjska rzeczywistość i dane statystyczne

      Światłowody w Polsce kałdziemy od dekad i nikt nie zwraca na to uwagi bo to normalne żadna nowość.~ yaro~ czy jak tam się podpisujesz ( co chwilę inaczej) napisz dla czego w Rosji poziom życia jest niższy niż w Bułgarii a nawet Rumuni ? Jak to jest możliwe?

  3. CdM

    No cóż, jak widać z komentarzy, ta prestiżowa impreza otrzymała również stosowną "osłonę" internetową.

  4. Yugol

    384 komentarze nic nie wnoszą na dany temat,brawo wy!

    1. brawo ty

      A twój 385-ty.

    2. ech ta dzika Montana

      Jak to nic nie wnoszące? A zlot roju ustrolli, które "obsiadły" temat to też nic? To przecież wielkie zwycięstwo farmy z Montany.

    3. Propaganda

      Coś wniosłeś do dyskusji poza bezsensownym wpisem?

  5. Fixx

    Dzienny eksport jaj z polski to 3 mld EUR. Też mi wynik ruskiej gospodarki

    1. bender

      3 mld EUR dziennie dawałoby w skali roku wynik grubo powyżej naszego całego, skądinąd imponującego, eksportu. Coś pokręciłeś.

    2. sff

      może mln?

  6. Palmel

    uniezależnienia się do dostaw komponentów i technologii z krajów zachodnich - to są skutki sankcji i zamiast unia sprzedawać swoje produkty odbudowała przemysł rosyjski może słabszy od unijnego ale własny i produkują go rosyjscy pracownicy a nie unijni i rozliczenia we własnych walutach czyli rezygnacja z dolara co oznacza że transakcja nie przechodzi przez bank centralny i nie jest tam odnotowana i amerykanie nie wiedzą co Rosjanie sprzedają i za ile, Rosja jest za duża aby zbankrutowała

    1. Użytkownik

      Juz dwa razy Rosji sie udało zbankrutowac.

    2. SBU

      Federacja Rosyjska złożyła skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka przeciwko Ukrainie w związku z jej działaniami w ramach tzw. operacji antyterrorystycznej na Donbasie (ATO) oraz szeregiem innych przypadków pogwałcenia Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Świadek z SBU Nieoczekiwanie, istotnym świadkiem w sprawie może stać się zgłaszający gotowość do złożenia obszernych zeznań były oficer Służby Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) ppłk Wasilij Prozorow (na zdjęciu). „Mogę bez problemu zeznawać jako świadek w sprawie uniemożliwiania działalności korespondentów w strefie ATO, porwań, tortur, bezprawnego pozbawienia wolności i pozasądowych zabójstw dokonywanych przez ukraińskich mundurowych. Mogę opowiedzieć o braku zamknięcia przestrzeni powietrznej nad obszarem działań ATO” – oświadczył Prozorow. Były podpułkownik optymistycznie ocenia szanse rosyjskiej skargi na ukraińskie władze. „Uważam, że – jeśli trzymać się litery prawa – Rosja ma spore szanse na pozytywne rozpatrzenie swojej skargi, czyli uznanie przez ETPCz działań organów państwowych Ukrainy za przestępcze. (…) Nie sposób zaprzeczyć faktom niszczenia przez oddziały ukraińskie budynków mieszkalnych i obiektów krytycznej infrastruktury” – ocenia były oficer SBU.

    3. spoko

      Kreml w Norymberdze tez probowal oskarzyc Niemcy za \KATYN\ nic z tego nie wyszlo W Hadze odtczytali akt oskarzenia w sprawie MH17 a oskarzeni to rosyjscy oficerowie GRU i jeden ukrainski seperatysta

  7. dla ludu

    Super myśliwiec błyszczący jak na paradę a z tyłu betonowe bloki nie malowane od 20 lat

    1. osobiście wole szare

      To że odwalisz osiedle na różowo albo jakąś inną żygowatą pastelą, nie znaczy jeszcze że mieszka się w tym lepiej.

    2. rydz-yk

      a twój kiedy był ostatni raz malowany ? za Gierka ?

    3. Użytkownik

      Mój dom wybudowałem niecałe 10 lat temu.

  8. Polski patriota.

    Oby Rosja zaatakowała Chiny lub Iran.

    1. Mix

      Niby po co?

    2. trybunal

      Polski patriota.karga państwowa 20 lipca władze rosyjskie złożyły do ETPCz skargę na działania Ukrainy, w której najistotniejsze punkty dotyczą zabójstw ludności cywilnej, dyskryminacji obywateli rosyjskojęzycznych, blokowania dostaw wody Kanałem Północnokrymskim, braku poszanowania wolności słowa oraz spowodowania zestrzelenia malezyjskiego Boeinga 777 (lotu MH17) z 298 osobami na pokładzie latem 2014 roku. Skarga złożona została przez szefa Wydziału Prawno-Międzynarodowego Prokuratury Generalnej FR Michaiła Winogradowa, który jest jednocześnie przedstawicielem Rosji w ETPCz. Niezależnie od ostatecznego rozstrzygnięcia trybunału w Strasburgu, już teraz można przewidzieć, że będzie się ona wiązała z trwającymi przez najbliższe kilka lat problemami wizerunkowymi Kijowa. O faktach naruszania przez władze ukraińskie i nieformalne grupy zbrojne elementarnych praw człowieka w ostatnim okresie informowały międzynarodowe, pozarządowe organizacje ochrony praw człowieka. Swoje śledztwo prowadził też rosyjski Komitet Śledczy, który zgromadzone materiały przekazał ETPCz. Ewentualne odrzucenie skargi byłoby zaś wizerunkową porażką i czynnikiem delegitymizacji trybunału.

    3. tak tak

      Weź się nie kompromituj. Rosyjskie skargi w ETPC to akcent kabaretowy.

  9. Gulden

    Odchodzenie od rozliczeń w USD,to dość niekorzystna informacja dla administracji USA,bo w ten sposób tracą możliwość wglądu kto co kupuje,za ile,od kogo.A to dosyć cenne informacje,prawda?Z drugiej strony,rosjanie perfekcyjnie rozgrywają te karty kótre mają w ręku.Asów tam za dużo nie ma,ale taktycznie grają perfekcyjnie.

  10. TheSlaw

    Autorze napisz ile na świecie jest firm, produkujących sprzęt lotniczy. Tych liczących się.

    1. Użytkownik

      Trzy. Airbus, Boeing, Embraer. Aspirują COMAC, Irkut, i może Mitsubishi

  11. BARON

    W obecnej dobie światowe karty rozdają ROSJA i CHINY a Imperium anglosaskie zbliża się coraz szybciej ku upadkowi.

    1. mc.

      Ta upadająca Wielka Brytania mogłaby dwa razy kupić Rosję - PKB Wielkiej Brytanii 2,829 tryliarda USD, PKB Rosji 1,7 tryliarda USD (wszystkie dane z 2019 roku). No i jeszcze coś... Wielka Brytania nie ma złóż złota, diamentów, tytanu itd., a jakoś ludzie bogatsi... I w dodatku większość bogatych Rosjan właśnie tam lokuje swoje majątki...

    2. Użytkownik

      Taaaaa te puste półki w sklepach jak u nas w najgorszych czasach to świadczą o tej potędze Wielkeij Brytanii?

    3. lol

      To dlaczego jeszcze nie kupiła? I nie "bogatych rosjan" tylko żydowskich oligarchów, którzy okradali Rosjan pod Jelcynem, poźniej wywlaszczeni zostali przez Putina i uciekli. Abramowicz nie jest rosjaninem, ani Chodorkowski.

  12. Piotr

    To nic że naród głoduje ! Putin ma się dobrze władza się wyżywi !

    1. Paweł

      A co wspólnego ma Putin z głodującym narodem ukraińskim?

    2. a

      A ma eksport żywności z Rosji na Ukrainę wzrasta bardzo mocno

    3. Piotr

      Gruz 200 - to ich wspólna rzecz :)

  13. Yrs

    to business air show, a nie spektakl zorganizowany aby rozgniewać Zachód, Rosja idzie własną drogą rozwoju, a jeśli Zachód będzie nadal stwarzał problemy Rosji, Rosja będzie zachowywać się sztywno i maksymalnie swobodnie wykorzystywać swoje wielkie możliwości przeciwko Zachodowi, Rosja nie jest zależna od zachodniej technologii, ma ogromne zasoby i terytoria, ma broń, którą każdy blok wojskowy może zmiażdżyć, i jest gotowa w każdej chwili zrezygnować z kontaktów biznesowych ( Zachód może stracić dostawy rosyjskich zasobów i przedsiębiorstw w Rosji) z wrogim Zachodem i wzmocnić współpracę z Chinami, Indiami i innymi krajami świata, których populacja jest 6 razy większa od zachodu

  14. ???

    .. a po co przeliczać ruble na dolary.. ????? Przecież liczy się parytet... wartość wlaściwa a nie przeliczanie walut..

  15. Eee tam

    Tymczasem nasze polskie drewniane PALETY już +300% w cenie w tym roku na globalnych rynkach płacone w EUR i USD no ale nie ma to jak Rosja zrobić coś bardzo skomplikowanego i sprzedać w barterze za orzeszki pistacjowe

    1. Użytkownik

      Szkoda że drewno na te palety zdrożało 600%.

  16. yaro

    "Pojawiła się pierwsza informacja o opracowywaniu nowej rakiety hiperdźwiękowej oznaczonej symbolem Ch-95. Rakieta której nosicielem ma być samolot Tu-160M a w perspektywie bombowiec opracowywany w ramach programu PAK DA ma charakteryzować się dużym zasięgiem."

    1. ruski stek bzdur...

      No ale ludzie tyle nie żyją, żeby tego doczekać :P

    2. amerykański hipersonik

      mówisz oczywiście o amerykańskiej odpowiedzi na niego .....

    3. Davien

      Czyzby wrócili do projektu Ch-90?

  17. Lechosław

    Brawo Rosja!!

    1. Gruszwik

      Jasne. Tak trzymać. Skoro sankcje zwiększają rozwój Rosji to trzeba więcej. Niech się jeszcze bardziej rozwija...

    2. Kruk

      No coś w tym jest. Sankcje zmuszają Rosję do szukania rozwiązań których nie może kupić i tym samym staje się samowystarczalna. W aspekcie krótkookresowym sankcje szkodzą ruskim ale w aspekcie długookresowym Rosji pomagają. Ruskie stają się coraz bardziej samowystarczalni i każde kolejne sankcje nie będą przez nich mocniej odczuwanych.

    3. ruski stek bzdur...

      To nie ma sprawy... nakładać kolejne :)

  18. Kolo

    Sankcje nawet Kuby nie złamały, a co dopiero Rosję. Ucierpią najbiedniejsi , a cała reszta będzie bez zmian

  19. Lido

    Sami finansujemy Rosję, kupując gaz i ropę. Sankcje? Jakie sankcję, bzdura.

    1. Użytkownik

      Proszę nie kupuj ani gazu ani ropy i kup sobie bryczkę

  20. Wania

    Trzeba pamiętać, że eksport rosyjskiego uzbrojenia jest na poziomie eksportu polskich mebli. I jest o ok 4 mld dolarów niższy od eksportu bezprzewodowych słuchawek przez pewnego amerykańskiego producenta z ogryzkiem w logo.

    1. Pp

      Dobre :)

    2. antyWania

      i zapomniałeś dopisać na poziomie polskich palet .....

    3. haha

      I pewnie tak samo opłacalny.:-)

  21. ojojjojojoj

    Można się śmiać z Rosji ale pomimo sankcji produkuje coś swojego co lata i co jest kupowane. Czy przypadkiem Rosja już dawno nie powinna być bankrutem przez te słynne sankcje? I czy Polska może zaoferować coś podobnego do sprzedaży?

    1. beee

      Rosja jest bankrutem, mocarstwowym , moralnym, ekonomicznym i "wojskowym". I wcale nie tylko przez sankcje. Jest tylko mocarstwem regionalnym, niema nic do zaoferowania Światu, sprzedaż surowców to "Afryka" , poziom wyszkolenia taktycznego pokazali dowódcy "wagnerowcow" w słynnym laniu od US AF

    2. Trol

      Rosja ma sankcje jedynie na technilogie wojskowe, pomimo to od 2013 roku gdy ich pkb wynosiło 2.2 bln dziś spadło do 1.6 bln. Byle sankcje i już się zwijają

    3. rudy

      A czy Rosja jest w stanie zaoferować przyzwoity komputer albo chociaż przyzwoity odkurzacz czy rower? My nie musimy sie ścigać ze zmilitaryzowanym krajem który co prawda lata w kosmos ale dzieci w szkołach chodzą za potrzebą w krzaki.

  22. nick

    Po mojemu ,jeśli sankcje nie działają to trzeba je rozszerzyć.

    1. Użytkownik

      Właśnie są znoszone.

    2. inż.

      1000 lat temu dostałbyś kijów w grzbiet na wiecu słowiańskim za takie filozofie:P

    3. Fanklub Daviena i GB

      Dlatego zakupy ropy i gazu przez USA w Rosji osiągnęły historycznie wysokie rekordy... :D

  23. Pirat

    „Rosja nadal utrzymuje się w czołówce”. Raczej stoi w miejscu a inni kontynuują do przodu.

    1. inż.

      My się cofamy a oni stoją w miejscu.

  24. bat

    Czyli utrzymywać i pogłębiać a Rosja nam jeszcze powinna za sankcje zapłacić bo dbamy o jej rozwój.

  25. facetoface

    Sankcje? Rura bałtycka faktycznie bolesne sankcje. Wyobraźmy sobie agresję i działania UE nawet obawiam się o NATO