Prezydent podpisał ustawę o minach przeciwpiechotnych

Ustawę, w której Sejm zgadza się na wypowiedzenie przez prezydenta Konwencji, izba uchwaliła 25 czerwca; 17 sierpnia bez poprawek ustawę przyjął Senat.

Podczas prac w parlamencie MON i MSZ zwracały uwagę, że Polska nie jest jedynym krajem regionu dążącym do odstąpienia od Konwencji – analogiczne działania podjęły kraje bałtyckie i Finlandia; 30 czerwca prezydent Wołodymyr Zełenski podpisał dekret rozpoczynający proces wycofania Ukrainy z Traktatu.

Przedstawiciele rządzącej koalicji przekonywali, że postawa Rosji, która nie jest stroną Konwencji i używa zakazanych środków bojowych, wymaga zwiększenia zdolności obronnych Polski, czemu ma służyć także wypowiedzenie traktatu. Uspokajali, że miny nie będą zagrażać ludności cywilnej; celem wypowiedzenia Konwencji jest przede wszystkim odstraszanie, a miny zostaną użyte w ostateczności na „precyzyjnie wyznaczonych obszarach” i po okresie użycia usunięte. Obszary pod ewentualne zaminowanie mają zostać wyznaczone przy umocnieniach Tarczy Wschód.

O pozostanie przy postanowieniach Konwencji apelowała Międzynarodowa Kampania na rzecz Zakazu Min Przeciwpiechotnych (ICBL-CMC), według której w latach 1999-2023 r. liczba ofiar związanych ze stosowaniem min przeciwpiechotnych oraz wybuchowych pozostałości konfliktu zbrojnego przekroczyła 114 tys., z czego 91  tys. to cywile, a personel wojskowy ponad 21 tys. osób. W 2023 r. miny przeciwpiechotne i inne wybuchowe pozostałości konfliktu zbrojnego raniły ponad 5,7 tys. osób w tym ponad 1900 śmiertelnie. 84 procent odnotowanych ofiar to cywile, 37 proc. z nich to dzieci. Przeciw wypowiedzeniu Konwencji opowiedziała się Helsińska Fundacja Praw Człowieka. Zaniepokojenie działaniami Polski, Estonii, Finlandii, Litwy i Łotwy wyraził na początku lipca wysoki komisarz Narodów Zjednoczonych ds. praw człowieka Volker Türk.

Konwencja o zakazie użycia, składowania, produkcji i przekazywania min przeciwpiechotnych oraz o ich zniszczeniu, podpisana w Oslo w 1997 r., a oficjalnie parafowana w Ottawie, (stąd nazwa Traktat ottawski lub Konwencja ottawska) weszła w życie 1 marca 1999 r., kiedy podpisało ją 40 państw. Dotychczas ratyfikowało ją ponad 160 krajów. Polska podpisała Konwencję w 1997 r., a ratyfikowała w grudniu 2012 roku. Wypełniając zobowiązania wynikające z Konwencji zniszczyła ponad milion min przeciwpiechotnych. Stronami Konwencji nie są  m.in. Chiny, Rosja, USA, Izrael, Korea Północna ani Południowa. Ukraina, która przystąpiła do Konwencji, zachowała część min i użyła ich po pełnoskalowej rosyjskiej inwazji.

Ustawa, podpisana w środę, wejdzie w życie w dzień po ogłoszeniu. Wypowiedzenie Konwencji wchodzi w życie po upływie sześciu miesięcy od otrzymania dokumentu wypowiedzenia przez depozytariusza, którym jest sekretarz generalny ONZ.