Kosowo: serbska projekcja siły [KOMENTARZ]

Prezydent Serbii, Aleksandar Vučić nazwał działania policji w Kosowie przeciw protestującym na granicy „brutalnym atakiem” i wezwał żołnierzy NATO, stacjonujących w Kosowie (KFOR), aby chronili obywateli Serbii, jednocześnie, podniósł gotowość bojową wybranych jednostek Sił Zbrojnych oraz Policji.

W ciągu kolejnych dni doszło do demonstracji serbskich sił na granicy w rejonie wspomnianych przejść — Jarinje i Brnjak. Na południu Serbii, we wspomnianym rejonie, utworzono grupę taktyczną, w której skład wchodzą jednostki ściągnięte z innych części kraju oraz rozlokowane w garnizonie w Raszce (serb. Raška), bazie wojskowej w Rudnicy (serb. Rudnica) i w rejonie przejścia administracyjnego Jarinje. Grupa taktyczna sformowana została z jendostek armii oraz sił MSW, oraz komponentu powietrznego. Baza wojskowa Rudnica i punkt kontrolny Jarinje znajduja się na granicy Sernii z Kosowo, natomiast garnizon w Raszce oddalony jest ok. 10 km od granicy.

26 września grupę taktyczną wizytowali wicepremier i minister obrony Nebojša Stefanović oraz szef sztabu gen. Milan Mojsilović. „Nikt nie będzie zagrażał naszemu narodowi, ani nikt nie będzie nam mówić, gdzie użyć naszych wojsk w środkowej Serbii” – powiedział Stefanović. Wcześniej, 23 września, Stefanović i Mojsilović inspekcjonowali jednostki garnizonu Raszka, a następnie garnizonu Novi Pazar. W Raszce stacjonuje 21 batalion piechoty, a w Novi Pazar 28 batalion zmechanizowany 2 Brygady.

2 Brygada to jednostka zmechanizowana z czołgami T-84, bojowymi wozami piechoty M80A, organiczną artylerią lufową 2S1 i rakietową M77 i dywizjonem przeciwlotniczym. Sztab brygady stacjonuje w Kraljevo, a jednostki w Raszce, Novi Pazar, Valjevo i Kraljevo. Symboliczne jest przemieszczenie na przyczepach niskopodwoziowych kilku najnowszych czołgów T-72B1MS z 3 Brygady z Niszu, bowiem 26 batalion czołgów 2 Brygady to ok. 53 czołgi M-84.

Przemieszczanie dodatkowych sił i podniesienie w stan alarmu wybranych jednostek należy uznać za demonstrację, militarną projekcję siły, oczywiście na skalę lokalną, ale nawet nazbyt potężną w stosunku do incydentu. Serbskie siły zbrojne i policja utworzyły grupę taktyczną zdolną zrealizować zadanie nie tylko o charakterze policyjnym, czy kontrterrorystycznym, ale w zasadzie ogólnowojskowym.

W rejon potencjalnego konfliktu ściągnięto pododdziały elitarnej 72 Brygady Operacji Specjalnych (72. brigade za specijalne operacije), wyposażonych m.in. w wozy opancerzone klasy MRAP BOV M16 Miloš ze zdalnie kierowanym stanowiskiem M15 RCWS z kaemem 12,7 mm. Dwa wozy Miloš i dwa kołowe transportery opancerzone Lazar-3 widziane były 27 września na poboczu drogi ok. 2-3 km od serbsko-kosowskiej granicy w Jarinie.

Identyfikacja jednostek na granicy jest utrudniona, bowiem serbscy żołnierze zdjęli naszywki i znaki taktyczne. Wiadomo, że KTO typu Lazar-3 ma na wyposażeniu 41 batalion piechoty 4 brygady z Bujanovaca, rozpoczęto przezbrojenie również 21 batalionu piechoty 2 Brygady z Raszki. Logika podpowiada, że Lazar-3 mogą należeć do 21 batalionu 2 Brygady i tak potwierdzają źródła serbskie – w skład grupy taktycznej wchodzi pododdział z Raszki. Jeśli chodzi o MRAP-y M16 Miloš sprawa jest łatwiejsza, bowiem należą one do 72 Brygady Operacji Specjalnych, przeznaczonej do zadań rozpoznawczych, dywersyjnych, kontrterrorystycznych etc.

W skład grupy taktycznej wszedł również komponent powietrzny, który był dość aktywny na granicy, latając niemal przed nosem kosowskiej policji. 25 września na granicy pojawiły się dwa serbskie MiG-29, które uzbrojone tylko w pociski powietrze-powietrze R-73 stanowiły bez wątpienia element demonstracji siły. Później nad granicą przeleciały SOKO J-22 Orao z pociskami AGM-65 Maverick i rakietami niekierowanymi. Aktywne były również serbskie śmigłowce – H145M i Mi-35M – demonstrujące swoją obecność, m.in. bliskimi, niskimi przelotami. Według źródeł serbskich nad granicą latały co najmniej trzy Mi-35M z zasobnikami rakiet niekierowanych. W chwili obecnej sytuacja wydaje się pod kontrolą, bowiem na oba przejścia graniczne weszły siły KFOR, jako element stabilizujący.