Geopolityka

Iran - USA: koronawirus nie przyniósł przełomu

Telekonferencja liderów WHO z władzami Iranu / Fot. Agencja Fars/Wikipedia/CC BY 4.0
Telekonferencja liderów WHO z władzami Iranu / Fot. Agencja Fars/Wikipedia/CC BY 4.0

Pogrążony w kryzysie humanitarnym Iran wzywa USA i świat do zniesienia sankcji, co ma pomóc władzom w Teheranie zwalczać koronawirusa. Stany Zjednoczone wykluczają taki krok i nakładają kolejne. Państwo perskie jest obecnie trzecim krajem na świecie z największą ilością osób zarażonych koronawirusem. W czwartek odnotowano 18407 przypadków Covid-19. Zmarły co najmniej 1284 osoby.

Niezależni obserwatorzy oraz Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uważają, że oficjalnie podawane liczby są przez władze Iranu zaniżane. Ofiar śmiertelnych ma być nawet pięć razy więcej. Jak podaje "Los Angeles Times", 9 na 10 wszystkich przypadków zakażeń Covid-19 na Bliskim Wschodzie przypada na Iran. Amerykański portal Slate ocenia, że walka z epidemią w tym kraju powinna być priorytetem dla całego świata, nie tylko Teheranu. Tempo rozprzestrzeniania się epidemii w Iranie jest wyjątkowo szybkie. W czwartek rzecznik irańskiego ministerstwa zdrowia Kijanusz Dżahanpur poinformował, że z powodu Covid-19 średnio raz na 10 minut w jego kraju umiera jedna osoba, a w ciągu godziny 50 nowych osób jest zarażone wirusem.

image
Masowe groby ofiar epidemii w okolicy miasta Kum / Fot. Mehr NA/Wikipedia/CC BY 4.0

Władze Iranu utrzymują, że walkę z wirusem utrudniają nałożone na to państwo amerykańskie sankcje. Prezydent Iranu Hasan Rowhani w otwartym liście do światowych przywódców zwracał uwagę, że sankcje USA sprawiają, że Teheran nie jest w stanie sprowadzić kluczowych do ograniczenia epidemii środków higienicznych oraz żywności i lekarstw. Nawoływał przy tym do zaprzestania ich przestrzegania. Z kolei szef MSZ Mohammad Dżawad Zarif działania Waszyngtonu nazwał "medycznym terroryzmem". Irańskie postulaty zostały poparte przez sekretarza generalnego ONZ Antonio Guterresa oraz Chiny. Pekin wezwał USA do "natychmiastowego zniesienia sankcji" w celu "umożliwienia dostawy pomocy humanitarnej".

We wtorek sekretarz stanu USA Mike Pompeo nie tylko poinformował, że USA nie zamierzają znosić żadnych sankcji wobec Iranu, ale ogłosił również nowe wobec dziewięciu firm zarejestrowanych w RPA, Hongkongu i Chin, które wciąż handlowały, bądź ułatwiały handel z Teheranem. W czwartek dołożył do tego kolejne pięć spółek. Ma to być odpowiedź na zeszłotygodniowy atak rakietowy na amerykańską bazę wojskową w Iraku, w którym zginęło dwóch obywateli USA i jeden Brytyjczyk. Amerykanie o atak oskarżyli wspieraną przez Iran iracką milicję. Szef amerykańskiej dyplomacji podkreślał, że sankcje nie są wymierzone w mieszkańców Iranu, a jedynie pozbawiają władzę przychodów z produktów petrochemicznych. Te – w jego ocenie - byłyby przeznaczone na szerzenie terroryzmu w regionie.

Sankcje USA uderzają w nieamerykańskie firmy prowadzące handel z Teheranem. Zmusiły wielu zagranicznych partnerów gospodarczych Iranu do wycofania się z tego państwa i załamały łańcuchy dostaw najważniejszych produktów medycznych. Iran jest pogrążony w kryzysie finansowym, a jego system opieki zdrowotnej cierpi znaczące braki w zaopatrzeniu. W czwartek najwyższy przywódca duchowo-religijny Ali Chamenei ułaskawił 10 tysięcy więźniów, w tym więźniów politycznych wśród których są obywatele USA. Iran był do tego przez Waszyngton wzywany od początku wybuchu epidemii w tym kraju. Decyzja Chameneia - wskazują eksperci - miała wytworzyć presję na Waszyngton w sprawie zniesienia sankcji. 

image
Dezynfekcja irańskich ulic / Fot. Tasni NA

Jednym ze zwolnionych jest więziony od 2018 roku w Iranie Amerykanin Michael White. Uwolniono go ze względów "medycznych" i "humanitarnych" - poinformował sekretarz stanu USA Mike Pompeo. White otrzymał jednak warunek - nie wolno mu opuszczać Iranu. Pompeo wydał w tej sprawie oświadczenie, w którym napisał, że White został przekazany pod opiekę ambasady szwajcarskiej w Teheranie, która w stolicy Iranu reprezentuje interesy Stanów Zjednoczonych. Tam zostanie poddany badaniom lekarskim. 46-letni White, weteran U.S. Navy, został aresztowany w Iranie w lipcu 2018 roku. "New York Times" informował wówczas, że celem jego podróży do Iranu była wizyta u irańskiej przyjaciółki. Władze irańskie dopiero w styczniu 2019 roku potwierdziły fakt jego aresztowania. W marcu 2019 roku Amerykanin został skazany na 13 lat więzienia za, jak twierdził jego prawnik, obrażanie w portalach społecznościowych duchowo-politycznego przywódcy Iranu ajatollaha Alego Chamenei. White jest prawdopodobnie jedynym Amerykaninem, aresztowanym w Iranie od czasu objęcia prezydentury USA przez Donalda Trumpa. Pompeo ponownie wezwał Teheran do „ostatecznego” uwolnienia White'a oraz do wypuszczenia z więzień „wszystkich Amerykanów niesprawiedliwie przetrzymywanych w Iranie.

Postawę administracji prezydenta Donalda Trumpa skrytykował senator Bernie Sanders, który ubiega się o nominację w tegorocznych wyborach prezydenckich z ramienia Demokratów. Parlamentarzysta ze stanu Vermont podkreślił, że w obliczu epidemii sankcje powinny zostać bezdyskusyjnie zniesione. 

Iran stoi w obliczu katastrofalnej liczby ofiar pandemii koronawirusa (...) Sankcje USA nie powinny przyczyniać się do tej katastrofy humanitarnej

Bernie Sanders, kandydat demokratów na prezydenta USA

Zarówno on, jak i jego wewnątrzpartyjny rywal i faworyt do nominacji Demokratów Joe Biden, uważają, że Stany Zjednoczone powinny powrócić do rozmów z Iranem oraz do porozumienia nuklearnego z 2015 roku. Stany Zjednoczone z tego międzynarodowego układu wycofał Trump.

Źródło:
PAP

Komentarze (7)

  1. Orthodox

    Sytuacja dość niejednoznaczna. Z jednej strony umierają zwykli obywatele, więc po ludzku wypadałoby pomóc. Z drugiej gwarancje odpowiedniego wydatkowania środków, żadne.

    1. Davien

      USA im zaoferowało pomoc, Iran ja odrzucił.

  2. Jarek

    Mogli nie wydawać kasy na wzbogacanie uranu tylko na medycyne, byłby mniejszy problem

  3. Wojmił

    Iran i Irak mogły być krajami renesansu... dużo ropy, można finansować spokojne życie i naukę, tę pieniądze wykorzystywać na rozwój techniki, medycyny itp. Można wykształcić wiele osób na najlepszych uczelniach świata i dzięki temu być wspaniałym krajem... ale religijne (Iran) i ideologiczne (Irak) oraz w obu przypadkach osobiste chore ambicje ich przywódców, pomimo bogactwa zniszczyły te narody do roli narodów upadłych...

  4. Stary Grzyb

    No cóż, żeby rozwiązać problem wystarczy, że władze Iranu wykonają 3 proste ruchy: zlikwidują swój program nuklearny, zlikwidują stworzoną przez siebie infrastrukturę międzynarodowego terroryzmu i zaprzestaną jego szerzenia, oraz zaprzestaną gnębienia, prześladowania i mordowania ludności Iranu. Zaraz się skończą sankcje, i znajdą się pieniądze (własne, irańskie) na poprawę bytu obywateli, w tym na opiekę medyczną.

    1. Janusz

      Może gdyby USA zaprzestało wprowadzać swoją demokrację w krajach które mają bogactwa naturalne to byłby spokuj mam sąsiadów z Iranu oni mówią że nie jest źle jeśli nie wyrażasz się do polityki podobnie mówił Iranczyk od którego kupiłem auto on wrócił do swojego kraju więc nie pisz bzdur niemające dowodów na to dlaczego tak a nie inaczej jest w tych krajach .pamiętaj jeszcze o jednym ze tam nie da się wprowadzić zachodniej demokracji w żaden sposób gdyż są to kraje z całkowicie inna mentalnością .

    2. Wojmił

      USA w Arabii Saudyjskiej nie wprowadza "swojej demokracji"... i jakoś ten kraj potrafi normalnie w ramach swoich norm religijnych i obyczajowych funkcjonować a nie być zagrożeniem dla świata, nie wygadywać gróźb o zmiataniu i paleniu innych narodów itp.... żyją i mają dobrą opiekę medyczną...

    3. Davien

      Janusz a moze przypomnij sobie o się stało w 1979r i jak od tamtej pory zachowywał sie Iran? A teraz popatrz na ich zachowanie w obliczu pandemiii co tam się wyprawia , a potem pisz swoje kłamstwa.

  5. AB

    Miejmy nadzieje, że sanacje, wirus i tania ropa, zrobią w końcu porządek z Irańskim reżymem.

  6. Dajaman

    Poważna wojna nam grozi która zmieni wszystko

  7. Chinol

    Chińczycy nie wspierają swojego żelaznego partnera? Gdzie maseczki N95, rękawiczki kombinezowy? Cały Iran zarażony grypą z wuhan

    1. Pani Jelonek

      Strażnicy Rewolucji wrocili z Chin i ślad po nich zaginął