Ukraińska Tunguska kontra rosyjski odrzutowy dron

Ukraińska armia miała przed rosyjską inwazją posiadać na wyposażeniu około 75 sztuk artyleryjsko-rakietowych zestawów przeciwlotniczych 2K22 Tunguska. Były one bardzo przydatne w pierwszej fazie ataku, kiedy pozwalały na eliminację różnego typu środków napadu powietrznego. Na pewien czas Tunguski zniknęły z materiałów wojennych, ustępując miejsca przede wszystkim przekazanym Ukrainie zestawom Gepard.

Poradzieckie systemy przeciwlotnicze ciągle na służbie

Nie oznaczało to jednak, że Tunguski zniknęły ze stanu armii. W czerwcu 2024 roku opublikowano materiały przedstawiające szkolenie ich załóg, jednocześnie ukazując fakt ich naprawiania przez Ukraińców. Mowa tutaj m.in. o wyremontowanych lub też nowych radarach. Same pojazdy nie miały wtedy jednak rakiet przeciwlotniczych, co niejako potwierdzało tezę o ich zużyciu.

W styczniu 2026 roku Tunguski zauważono także na wyposażeniu 1020. Pułku Rakiet Przeciwlotniczych, co pokazało, że jednak jakieś rakiety do nich dalej są. Ostatniego dnia sierpnia pojawiło się nagranie przedstawiające pracę załogi Tunguski przy zestrzeleniu rosyjskiego Gerania-4.

Na nagraniu z wnętrza pojazdu widzimy proces namierzania celu oraz ostrzelania go z armat automatycznych 2A38 kal. 30 mm, co zakończyło się sukcesem. Gerań-4 to cel bardziej wymagający od klasycznych Szahidów-131/136 oraz ich rosyjskich odpowiedników (zastosowanie silnika odrzutowego jako napędu oraz poprawiona aerodynamika), jednak zestawy Tunguska (i zapewne także inne tego typu pojazdy) nie mają problemu z ich zwalczaniem, gdy wejdą w ich zasięg rażenia.

Jak zatem widać, mimo upływu już ponad 4 lat od rozpoczęcia rosyjskiej inwazji na Ukrainę, poradzieckie Tunguski to dalej skuteczne narzędzie do zwalczania rosyjskich dronów, takich jak Geranie i Szahidy, i nie tylko.

Zestaw przeciwlotniczy 2K22 Tunguska

2K22 Tunguska to radziecki/rosyjski artyleryjsko-rakietowy system obrony przeciwlotniczej krótkiego zasięgu wprowadzony jako następca dobrze znanej ZSU-23-4 Szyłki. System miał być zdolny do zwalczania samolotów i śmigłowców poruszających się na małych wysokościach. W skład efektorów tego systemu wchodzą podwójne armaty automatyczne 2A38 kal. 30 mm oraz osiem pocisków przeciwlotniczych bardzo krótkiego/krótkiego zasięgu rodziny 9M311. Donośność systemów lufowych wynosi 2-2,5 km w przypadku strzelania wertykalnego i 4000 m podczas prowadzenia ognia horyzontalnego. Do likwidacji celów bardziej oddalonych służą pociski rodziny 9M311, które w zależności od wersji mogą eliminować cele na dystansie 8-10 km i pułapie do 3500 metrów.

Naprowadzanie realizowane jest przez radar śledzenia celu, który w sposób ciągły przekazuje komputerowi kierowania ogniem zasięg, elewację i namiar celu, który na podstawie tych danych generuje polecenia dla dział lub korekty trajektorii pocisków. Rezerwowa metoda śledzenia może być stosowana przez działonowego, który wykorzystuje stabilizowany celownik Tunguska do śledzenia celu w elewacji i azymucie. Obecnie zestawy 2K22 Tunguska używane są przez Rosję, Ukrainę, Białoruś, Syrię, Maroko, Indie oraz Mjanmę.