Pułki rangersów w ukraińskich siłach specjalnych

Jako pierwszy sformowano

1. pułk Rangerów (JW A5018, Chmielnicki), a następnie 4. pułk Rangerów (JW A5011, Kropywnycki). Od momentu powstania pułki rangerów są aktywne na wielu odcinkach frontu, walcząc ramię w ramię ze swoimi „starymi” braćmi, czyli pułkami 3. i 8.

Początki

Pierwsze akcje bojowe ukraińskich rangerów związane są z wielomiesięcznymi walkami w obwodzie kurskim. 5 grudnia 2024 r. służba prasowa Sił Specjalnych Operacji opublikowała film ze wspólnej akcji w obwodzie kurskim oddziału 73. Centrum Operacji Specjalnych oraz 6. pułku Rangerów. Tym samym potwierdzono wówczas istnienie co najmniej dwóch jednostek rangersów – pułków 4. i 6., oraz oficjalnie ogłoszono, iż elementy Korpusu Rangerów SSO SZU osiągnęły gotowość operacyjną i biorą udział w działaniach bojowych.

Korpus Rangerów SSO SZU, najpierw jako Samodzielny Pułk SSO Ranger (полк ССО Рейнджер), powstawał jako formacja odpowiadająca standardom NATO zarówno pod względem organizacyjnym, jak i sprzętowym. Pomysł powstał już jakoby w 2022 roku, ale jego wdrażanie rozpoczęło się dopiero w roku następnym, a nabrało tempa wiosną-latem 2024 r. Korpus Rangerów zaczął szukać ochotników, co wiązało się z akcjami promocyjnymi, eventami rekrutacyjnymi itd.

Rangersi nie wzięli udziału w pierwszym etapie ofensywy kurskiej, ale w późniejszych walkach obronnych, gdzie wykonywali zadania typowe dla jednostek specjalnych – zasadzki, rajdy etc.

Nawiązanie do tradycji rangerów, związanej z siłami specjalnymi Stanów Zjednoczonych, a nie wschodniej Europy, może być na pozór dziwne, jednakże kluczowym w tym wypadku może być świadome nawiązanie do wzorców zachodnich i motyw pozytywnej konotacji z elitarną jednostką, za jaką może uchodzić 75th Ranger Regiment. W ten sposób rekrutacja do formacji elitarnej, na wzór amerykańskich rangersów, może wpływać na wyobraźnię młodych: uatrakcyjnić ofertę, wzbudzać pozytywne konotacje, zwiększyć chęć zaciągu etc.

Prestiżu pułkowi rangersów (korpusowi rangersów) ma więc dodać skojarzenie z elitarną formacją US Army (75th Ranger Regiment), budowane i wspomagane specjalnym PR-em, np. publikacją na stronie formacji „kodeksu rangera” (tzw. 12 zasad rangera), sugerującą pełny profesjonalizm jednostki. Do tego dochodzi akcja rekrutacyjna na wielu platformach internetowych (FB, X, Instagram), własna strona formacji z nowoczesnym designem i atrakcyjnymi filmikami (klipami), wspomniane eventy w wielu miastach Ukrainy, połączone z pokazem wyposażenia i uzbrojenia itd.

„Rangers” to nowa struktura oparta na standardach NATO. Uczyłem się u ich instruktorów w sąsiednich krajach i wiem, co to jest. To profesjonalne zarządzanie, braterstwo, dobre relacje między żołnierzami. Mnie to imponuje” – wypowiadał się w czerwcu 2024 r. jeden z rangerów 6. pułku, tłumacząc motywacje przeniesienia do jednostki z innego pododdziału.

Według nieoficjalnych informacji z tego okresu w skład korpusu miały wejść nawet cztery samodzielne pułki specjalne (szturmowe) Rangerów (4., 5., 6. i 7.), jednak sformowano tylko dwa. Dlaczego powstały tylko 4. i 6. pułki Rangerów, trudno powiedzieć, można spekulować, że być może napotkano problemy z rekrutacją, a może była to celowa dezinformacja.

Specyfika rangerów

Zadania ukraińskich rangersów nie odbiegają od zadań jednostek specjalnych, chociaż oczywiście miały swoją ukraińską specyfikę, wynikającą z doświadczeń i potrzeb wojny. Ta specyfika to nadanie „ciężkości” jednostkom Rangerów, silny komponent bezzałogowy oraz nastawienie na działania szturmowe.

Teoretycznie wachlarz zadań był/jest bardzo szeroki:

• przeprowadzanie rajdów rozpoznawczo-dywersyjnych i działań bojowych, w tym nocnych
• pozyskiwanie informacji wywiadowczych na linii frontu
• infiltracja linii frontu
• operacje powietrzno-desantowe
• wykrywanie i naprowadzanie ognia na cele szczególnie wartościowe (HVT)
• działania kontrpartyzanckie i antyterrorystyczne
• działania szturmowe
• precyzyjne uderzenia artyleryjsko-dronowe
• pozyskiwanie jeńców etc.

Aby uatrakcyjnić służbę w rangersach nie tylko odwoływano się do „legendarnych” rangersów, podkreślając odejście od wzorów wschodnich (postradzieckich), ale również zapewniano początkowo dogodne warunki służby, w tym m.in.

• pobyt na linii frontu nie dłużej niż trzy miesiące i terminową rotację
• pełne wyposażenie i uzbrojenie w standardach NATO, w tym zachodnią broń i systemy bezzałogowe
• wyszkolenie (kursy) i dowodzenie w standardach NATO
• pensję od 27 do 150 tysięcy hrywien
• pomoc w przeniesieniu z innych jednostek SZU
• kompleksową pomoc medyczną wraz z pełną rehabilitacją
• szkolenie w kraju i za granicą
• wysoki esprit de corps.

Szczegółowa struktura pułków Rangerów nie jest publicznie podana, można ją odtwarzać tylko na podstawie szczątkowych informacji, które przedostają się do mediów.

Prawdopodobny skład pułku Rangerów może być następujący:

• sztab z komórką wywiadowczo-analityczną
• trzy zagony (bataliony) specjalnego przeznaczenia (szturmowe), każdy z baterią moździerzy
• kompania lub nawet batalion dronów rozpoznawczo-uderzeniowych
• dywizjon artylerii (m.in. z armatohaubicami 155 mm 2S22 Bohdana)
• pododdział (kompania?) czołgów (w 4. pułku m.in. minimum po jednym T-64BW i T-72AW)
• pododdział saperów
• pododdział WRE
• pododdziały tyłowe i zabezpieczenia.

Podstawowym pododdziałem bojowym jest oczywiście grupa specjalna, wchodząca w skład kompanii (roty) specjalnego przeznaczenia, będącej częścią zagonu (batalionu) specjalnych operacji. Pułki Rangerów mają w swoim składzie co najmniej trzy bataliony operacji specjalnych oraz pododdziały wsparcia i logistyczne, w tym silny komponent dronowy, zarówno powietrzny, jak i naziemny.

Teoretycznie ukraińskie jednostki Rangerów mogą desantować się ze śmigłowców, a nawet dysponują lekkimi pojazdami taktycznymi dedykowanymi do podwieszania m.in. pod śmigłowiec Mi-8 (Caracal i Flyer 72DL), ale w praktyce desant śmigłowcowy, szczególnie z pojazdami, jest skrajnie ryzykowny. Nie zmienia to faktu, że ukraińscy rangersi szkolą się w szybkim desancie z wykorzystaniem lin (fast-roping) ze śmigłowców Mi-8 (warto pamiętać, że Black Hawki z rynku cywilnego należą do HUR).

Rangers to także rzecz jasna kursy typowe dla sił specjalnych, jak np. CQB (Close Quarters Battle), nowoczesne technologie, jak np. nano-drony Black Hornet, etos dowódcy, który jako lider prowadzi za sobą ludzi, taktyczna medycyna pola walki wg protokołu MARCH itd.

Uzbrojenie i wyposażenie

Pułki Rangerów mają być wyposażone i uzbrojone wyłącznie w wzory sprzętu i broni NATO-wskiej. Jednak choć zachodnie konstrukcje stanowią trzon jego wyposażenia, realia wojenne wymuszają elastyczność i stosowanie miksu uzbrojenia, w tym też wzorów ukraińskiej produkcji. I tak jako broń strzelecką pułki rangersów użytkowują m.in. różne wersje i konfiguracje karabinków DDM4, FN SCAR, CZ Bren 2, MK 556, wyborowe Sako TRG M10, jako broń wsparcia MINIMI/M240, ale też PKM/PKP itd. Na wyposażeniu sekcji wsparcia znajdują się amerykańskie granatniki Mk 19 (kal. 40 mm) oraz systemy przeciwpancerne, np. Javelin, albo NLAW.

Na eventach i później na filmach prezentowano początkowo m.in. pojazdy ATV Polaris MRZR, pojazdy taktyczne HMMWV i Kozak-5. Pewną niespodzianką mogło być natomiast pojawienie się później w składzie pułku rangerów zmodernizowanych BMP-1 z wieżą „Sycz” z armatą 30 mm. Sugerowałoby to pojawienie się w składzie pułków rangersów pancernych grup bojowych do typowych zadań szturmowych. W 2025 r. 6. pułk Rangers otrzymał niemieckie pojazdy taktyczne Caracal na bazie terenowego Mercedes-Benz G-Class 464, dysponuje również amerykańskimi lekkimi Flyer-72LD. Pułk prezentował także wozy typu MaxxPro i Kirpi.

Wyposażenie ukraińskich rangerów w ciężki sprzęt pancerny, zwłaszcza w rodzaju bojowych wozów piechoty, ale nawet lżejszych MRAP-ów, jest charakterystyczne dla tej formacji. Oznacza to rozszerzenie wachlarza zadań rangerów, np. o zadania typowo szturmowe. W warunkach obecnego pola walki na Ukrainie oznacza to m.in. rajdy grup specjalnych (szturmowych) na pojazdach opancerzonych, szybkie przekraczanie strefy śmierci (kill zony) w przypadku kontrataków i działań szturmowych – błyskawiczny transport grupy szturmowej jak najbliżej pozycji przeciwnika, oraz jego ewentualne wsparcie bronią pokładową.

Kompletnym novum dla jednostek typu Rangerów, unikatowym w skali świata, jest organiczny pododdział czołgów. Pododdział taki, prawdopodobnie kompanię, mają w swoim składzie oba ukraińskie pułki Rangerów.

Rangersi mają na wyposażeniu także ultralekkie pojazdy taktyczne, np. buggy ukraińskiej produkcji VLOS, które w 6. pułku wykorzystywane są m.in. w celach logistycznych i ewakuacji rannych.

6. pułk Rangerów, JW A5018, Chmielnicki

Jak wspomniano, jako pierwszy został sformowany 6. Samodzielny Szturmowy Pułk Ranger 6 окремий штурмовий полк Рейнджер). W kwietniu 2024 r. przeprowadzono krótki wywiad z dowódcą pułku o pseudonimie „Bober”, w którym zwracano uwagę na zasady formowania jednostki: doświadczony skład osobowy, profesjonalni dowódcy mający zaufanie podwładnych, mocne więzi między żołnierzami, kodeks honorowy itp.

Pierwsze wzmianki o powstającej w składzie Sił Specjalnych Operacji jednostce określanej wówczas jako specjalny pułk rangersów pojawiły się w kwietniu 2024 r. Ruszyła wówczas oficjalna rekrutacja na konkretne posady (wakaty) w jednostce Rangerów na wspomnianych portalach rekrutacyjnych jak Lobby X; Work; Joblum. Rekrutacja odbywała się wówczas do Pułku Rangerów i dotyczyła służby w jednostce żołnierzy w stopniu szeregowych, sierżantów i oficerów, z uwagi na wymaganą sprawność fizyczną w wieku maksymalnie 50 lat i koniecznie obywateli Ukrainy. Później te restrykcje wieku złagodzono, jednakże kluczowa jest sprawność fizyczna ochotnika.

20 czerwca 2024 r. w Winnicy, na dużym evencie rekrutacyjnym, gdzie prezentowano ok. 15 jednostek SZU, pojawiło się stoisko z informacjami o nowo formowanym pułku rangerów. Rekrutowano pod banerem SSO SZU i hasłem „stado czeka na ciebie”, nawiązując do wilka, jako znaku ukraińskich sił specjalnych.

W maju i czerwcu polowe centrum rekrutacji jednostki pojawiało się w różnych miastach Ukrainy, rangersi przedstawiali specyfikę jednostki, pokazywali broń szturmową, snajperską, granatniki, drony itp. Przykładowo 1 czerwca 2024 r. rekrutacyjny namiot SSO SZU z banerem i przedstawicielami 6. pułku Rangerów pojawił się w centrum miasta Kropywnycki, siedzibie 3. pułku Specjalnego Przeznaczenia im. Światosława Chrobrego. W maju grupa ochotników do 6. pułku Ranger przeszła szkolenie w centrum szkoleniowym jednego z krajów europejskich.

20 czerwca ujawniono, że do nowo sformowanego w obwodzie chmielnickim pułku Sił Specjalnych Operacji, czyli 6. pułku Specjalnego (Szturmowego) Rangerów, przyjęto ponad stu ochotników, którzy złożyli przysięgę wojskową.

1. pułk Rangerów (a potem 4. pułk Rangerów), swoje pierwsze zadania bojowe zaczął wykonywać na kierunku kurskim. W obwodzie kurskim realizowano najczęściej zadania związane z infiltracją pozycji przeciwnika (rajd, zasadzka), nierzadko zakończone wzięciem jeńców.

I tak przykładowo udana akcja, przedstawiona na filmie z 5 grudnia 2024 r., kombinowanego oddziału 73. Morskiego Centrum Operacji Specjalnych oraz 6. pułku Rangerów zakończyła się udaną infiltracją pozycji 810. Brygady Piechoty Morskiej FCz. Specjalsi i rangersi, w bezpośredniej akcji, mieli zlikwidować 17 rosyjskich morpiechów, a kolejnych 12, w wyniku szturmu okopów, wziętych miało zostać do niewoli.

Z kolei akcja z 25 listopada związana jest z likwidacją przez operatorów 4. pułku Rangerów, na nieokreślonym odcinku frontu, pojazdu Desertcross 1000-3 i sześciu rosyjskich żołnierzy. Rangersi urządzili zasadzkę na przemieszczający się otwartym polem, wzdłuż linii drzew „wózek golfowy”, i bez strat własnych zniszczyli pojazd oraz piechotę ogniem broni strzeleckiej i uderzeniem drona FPV.

Przez wiele miesięcy rangersi bili się na pograniczu, na kierunku kurskim, potem sumskim. W tym czasie zginęło co najmniej kilku operatorów 6. pułku Rangerów i kilkunastu 4. pułku Rangerów, w tym również dowódcy grup specjalnych. Przykładowo 1 czerwca 2025 r. zginął w obwodzie kurskim dowódca 2. grupy specjalnego przeznaczenia 7. roty 3. zagonu (batalionu) operacji specjalnych 6. pułku Rangerów, starszy lejtnant Mykoła Darmohraj (w latach 2024-2025 walczył w składzie pułku, był dwukrotnie ranny, szkolił się za granicą). 17 września 2025 r. w obwodzie sumskim zginął dowódca grupy specjalnego przeznaczenia 4. pułku Rangerów, Witalij Dudin (początkowo uznawany za zaginionego bez wieści).

W chwili obecnej oba pułki Rangerów biją się wydzielonymi pododdziałami na wybranych odcinkach frontu, m.in. na kierunku donieckim i sumskim.

O intensywności i specyfice walk, w których uczestniczą rangersi, może świadczyć fakt, potwierdzony przez weteranów 4. pułku, że w obwodzie kurskim, a potem donieckim, operatorzy zabierali ze sobą na akcję po 8-10 magazynków, do tysiąca sztuk amunicji „luźnej” w plecakach i po kilka granatów.

Jeśli chodzi o 6. pułk Rangerów jednymi z ostatnich publicznie znanych akcji były rajdy na pozycje rosyjskie w sierpniu br. Jedna akcja, z połowy sierpnia, zakończyła się zabiciem jednego wroga i wzięciem trzech do niewoli, a inna, z końca miesiąca, wzięciem kolejnych dwóch jeńców.