Grecka artyleria wzmacnia Ukrainę. Czechy pośrednikiem [ANALIZA]

Ukraina od przynajmniej kilku miesięcy wykorzystuje eks-grecką artylerię w postaci ciągnionych haubic M101 kal. 105 mm oraz większych M114 kal. 155 mm. Trafiają one tam za pośrednictwem czeskich przedsiębiorstw zbrojeniowych (np. Excalibur Army), które pozyskują je w ramach procedury sprzedaży zbędnego uzbrojenia z zapasów greckiej armii. Prawdopodobnie do tego grona dołączyły już działa samobieżne M110A2 pozyskane w identyczny sposób.

Więcej greckiej artylerii trafiło na Ukrainę

Dotychczas na bazie przesłanek medialnych mogliśmy podejrzewać, że w ten sposób na Ukrainę trafiły przynajmniej 32 egzemplarze haubic M101, 70 haubic M114 oraz 60 dział samobieżnych M110A2. Dzięki niedawno opublikowanemu przez Grecję rejestrowi broni konwencjonalnej dla ONZ za rok 2025 możemy dowiedzieć się, że ogólna liczba dostarczonej artylerii (162 sztuki) była zaniżona.

Według dokumentu, w roku 2025 Grecja miała wyeksportować do Czech 56 haubic M101, 68 haubic M114 oraz 66 dział samobieżnych M110A2 (łącznie 190 dział). Do tego dochodzi dostarczona w roku 2024 kolejna pula artylerii zapisana w ramach rejestru broni konwencjonalnej do ONZ.

Mowa tutaj o 71 haubicach M114 oraz 32 haubicach M101. Tym samym na bazie obu dokumentów wiemy, że za pośrednictwem Czech na Ukrainę z nadwyżek sprzętowych greckiej armii trafiło łącznie 88 haubic M101, 139 haubic M114 oraz 66 dział samobieżnych M110A2. Daje to 293 egzemplarze artylerii w trzech kalibrach wraz z amunicją, którą czeskie firmy również nabywały.

Warto tutaj podkreślić, że mowa nie o donacji sprzętu przez Greków, ale o jego sprzedaży do Czech, skąd sprzęt ten dopiero potem trafia na Ukrainę. Potwierdzeniem, że eks-grecka artyleria trafia na Ukrainę, są kolejne zdjęcia i materiały wideo z ukraińskich jednostek. Tych jest z każdym miesiącem coraz więcej. Jednostki te są nasycane przede wszystkim wspomnianą artylerią ciągnioną.

Czeska firma kluczowym pośrednikiem dla Ukrainy

Jakiś czas temu pojawiła się informacja wskazująca na otrzymanie lub rychłe przekazanie do 52. Samodzielnej Brygady Artylerii dział samobieżnych M110A2. Post zamieszczony w serwisie Facebook, który na to wskazywał, został jednak dość szybko usunięty. Być może jego publikacja to pomyłka lub też zdecydowano o jego kasacji, by ograniczyć obieg informacji.

Warto przy tej okazji wspomnieć, że jakiś czas temu czeski Excalibur Army opublikował zdjęcia, na których widzimy wyremontowane i odmalowane haubice M114 przygotowywane do transportu. Z bardzo dużą dozą prawdopodobieństwa jest to właśnie pochodząca z Grecji artyleria.

M110A2 to zmodernizowany wariant amerykańskiej haubicy samobieżnej M110A1 o trakcji gąsienicowej. W stosunku do A1 nowsza wersja wyróżnia się zastosowaniem dwukomorowego hamulca wylotowego. M110A2 powstawały poprzez modernizację starszych M110 lub przebudowę dział samobieżnych M107 kal. 175 mm. Uzbrojenie główne stanowi haubica M201A1 kal. 203 mm. Długość przewodu lufy wynosi 37 kalibrów, a donośność wynosi od 17,2 do 30 km. Szybkostrzelność określono na 3 wystrzały w ciągu 2 minut w wariancie maksymalnym i 1 strzał na 2 minuty przy ogniu ciągłym. Zapas amunicji wynosił 37 nabojów.

Za napęd odpowiada silnik Detroit Diesel 8V71T o mocy 405 KM, który umożliwia osiągnięcie prędkości maksymalnej blisko 55 km/h. Masa własna to 28,3 tony. Obsługę M110A2 stanowi pięciu żołnierzy (z czego operatorów uzbrojenia i ładowniczych było po dwóch). Obecnie wariant ten jest używany przez takie kraje, jak Tajwan, Turcja, Cypr, Bahrajn, Grecja, Egipt, Jordania, Maroko oraz Pakistan.

M114 to amerykańska ciągniona haubica kal. 155 mm, wdrożona do służby w 1942 roku. W zależności od użytej amunicji jej maksymalną donośność określa się na blisko 15 000 metrów. Masa własna haubicy wynosi 5,6 tony, zaś do jej obsługi według procedur oddelegowanych jest pięciu żołnierzy. Maksymalna prędkość, z jaką może być ona ciągniona, wynosi 56 km/h. Była ona wykorzystywana m.in. podczas II wojny światowej oraz wojny koreańskiej. Na jej bazie opracowano wariant samobieżny o nazwie M41, gdzie haubica M114 została osadzona na kadłubie czołgu lekkiego M24 Chaffee. Obecnie jest ona jeszcze używana przez m.in. Grecję, Turcję, Portugalię, Koreę Południową, Pakistan, Maroko, Iran czy Tajwan.

M101 to amerykańska ciągniona haubica z okresu II wojny światowej (wdrożona do służby w 1941 roku), kal. 105 mm, używana potem w wielu konfliktach na całym świecie, m.in. podczas wojny w Korei i Wietnamie. Produkcja jej trwała w latach 1940-1953, a konstrukcja ta doczekała się z czasem wielu wariantów opracowywanych lokalnie, jak tajskie M101 posiadające nową lufę i hamulec wylotowy. Jej donośność określa się na maksymalnie 11,2 km. Obsługę haubicy stanowi ośmiu żołnierzy, zaś jej szybkostrzelność określono na 10 strzałów na minutę.

Z M101 można strzelać różnego typu amunicją, w tym klasyczną odłamkowo-burzącą, dymną, chemiczną czy przeciwpancerną o zdolności penetracji pancerza o grubości 100-180 mm. Wykorzystano ją także jako uzbrojenie do artylerii samobieżnej, jak m.in. M7 Priest i M37, oraz czołgów M4A3(105) i M45. Mimo wieku dalej jest ona używana (w różnych wersjach) w armiach takich krajów, jak Kolumbia, Grecja, Tajlandia, Litwa, Pakistan, Peru czy Ukraina.