Bezpieczna łączność w sytuacjach kryzysowych. Jak być niezależnym?

Zapewnienie bezpiecznej i stabilnej łączności to kluczowy element w sytuacjach kryzysowych. Działania w terenie mogą nie pozwalać na korzystanie z tradycyjnej sieci komórkowej, zaś w przypadku budynków należy liczyć się z możliwymi uszkodzeniami światłowodów – powstałymi zarówno na skutek działania człowieka, jak i przyczyn naturalnych. Kluczowa staje się możliwość komunikacji z pominięciem tradycyjnych środków, co umożliwiają rozwiązania satelitarne. Jak je wdrożyć bezpiecznie i skutecznie?

Jakie rozwiązania oferuje Starlink i VISIONCUBE?

W połowie stycznia br. w Warszawie odbyło się wydarzenie organizowane przez VISIONCUBE, gdzie pokazano praktyczne możliwości łączności satelitarnej w sytuacjach kryzysowych. Podczas konferencji eksperci wygłosili prelekcje dotyczące m.in. ochrony ludności i obrony cywilnej, systemu bezpiecznej łączności państwowej (SBŁP), systemu radiowej łączności trankingowej (SBŁP-T) czy budowy centrów zarządzania kryzysowego (CZK). 

Wydarzenie to odbyło się nie bez przyczyny. Zaledwie kilka tygodni wcześniej, 22 grudnia 2025 roku, weszło w życie rozporządzenie określające zasady, na jakich ma powstać System Bezpiecznej Łączności Państwowej (SBŁP). Celem rozporządzenia jest określenie ram współpracy służb i innych podmiotów przy budowie, utrzymaniu i rozwoju SBŁP oraz szczegółowych zasad świadczenia usług telekomunikacyjnych w ramach takiego systemu. 

Rozporządzenie zdefiniowało zakres udziału służb i podmiotów w budowie systemu, a także szczegółowe warunki świadczenia usług transmisji danych, połączeń i komunikacji w jego ramach. Określono m.in. role ~operatora,~ organizatora podsystemów i administratorów. Są to techniczne i organizacyjne podstawy bezpieczeństwa łączności państwowej, koordynacji działań służb oraz podmiotów technicznych w ramach krytycznej infrastruktury komunikacyjnej. 

Określono minimalne funkcjonalności wybranych podsystemów. Wśród nich znalazło się: 

• zapewnienie usług telekomunikacyjnych, które mogą być świadczone z wykorzystaniem kryptografii; 
• zakres funkcji obejmujący: połączenia głosowe, transmisję danych, transmisję audio-wideo i wiadomości tekstowe, czyli wszystkie cztery podstawowe usługi telekomunikacyjne; 
• usługi te, w połączeniu ze stosowaniem kryptografii, muszą zapewniać nie tylko bezpieczeństwo (brak ulotu danych), ale także pełną interoperacyjność między urządzeniami podłączonych użytkowników; 
• system ma cechować się odpornością na zakłócenia, zapewniać niezawodność transmisji i dostęp do usług zgodny z założeniami; 
• musi funkcjonować jako wydzielona, bezpieczna infrastruktura, z zapewnioną separacją od publicznych sieci i z kontrolowanym przetwarzaniem danych audio-wideo w kraju. W tym celu wymagane są podsystemy mostków telekonferencyjnych, odseparowane od sieci publicznych i gwarantujące przetwarzanie na terytorium Polski. 

Bezpieczna, stabilna i niezawodna łączność

Odpowiedzią na te wymagania mogą być rozwiązania oferowane przez polską firmę VISIONCUBE, autoryzowanego sprzedawcę rozwiązań Starlink. 

Systemu Starlink w zasadzie nie trzeba dzisiaj nikomu przedstawiać, jednak jego obecny stan na spotkaniu omówił Rogier Beld, przedstawiciel firmy SpaceX, właściciela systemu. System ten opiera się o sieć licznych, niedużych satelitów telekomunikacyjnych znajdujących się na niskiej orbicie okołoziemskiej. Dzięki relatywnie niskiemu zawieszeniu satelitów nad ziemią, system zapewnia mniejsze opóźnienia sygnałów niż w przypadku satelitów telekomunikacyjnych na wysokiej orbicie geostacjonarnej, co przekłada się na wysokie parametry oferowanych usług. Obecnie na orbicie znajduje się ponad 9,5 tys. satelitów Starlink, a system posiada ponad 9 milionów klientów w ponad 160 krajach. Stworzenie takiej sieci jest możliwe dzięki posiadaniu przez SpaceX najdoskonalszego i najtańszego obecnie systemu wynoszenia ładunków na orbitę. Rakiety Falcon 9 startują obecnie nawet kilkukrotnie w tygodniu (planowana liczba startów na rok 2026 to około 160) i zazwyczaj są to loty obliczone właśnie na potrzeby rozbudowy konstelacji satelitów Starlink. W planach jest wynoszenie satelitów nowej generacji, które będą dysponowały jeszcze większymi możliwościami wymiany danych i dodatkowo poprawią techniczny aspekt oferowanych usług. 

Rogier Beld z SpaceX podkreślił, że gateway (punkt dostępowy, jeden z ponad 280 na świecie) Starlinka znajduje się w Polsce. Zaznaczył również, że ich rozwiązania pozwalają na uniezależnienie się od światłowodów w łączności kryzysowej – co jest szczególnie ważnym aspektem w obliczu niedawnych incydentów związanych z przecinaniem podmorskich kabli na całym świecie. 

I tutaj wkracza strona polska, czyli firma VISIONCUBE, która oferuje własną bezpieczną łączność w oparciu o Starlinka jako bezpieczną infrastrukturę przesyłową, ale z przetwarzaniem na miejscu, czyli na terytorium Polski. 

Praktyczne i skalowalne rozwiązanie

Andrzej Rzepecki (CEO VISIONCUBE) oraz Zygmunt Łobodziński (CCO VISIONCUBE) podkreślili kluczową funkcjonalność z punktu widzenia rozproszonych instytucji, którą są współdzielone pakiety danych. Umożliwia to zakup jednej puli danych (pakietu), którą można rozdysponować pomiędzy wiele anten zgodnie z zapotrzebowaniem. 

Przedstawiciele zarządu firmy dodali, że w przypadku wyczerpania limitu danych urządzenia operują z mniejszą przepustowością, która umożliwia m.in. rozmowę przez VoIP (Voice over IP). Przykładem realnego zastosowania był zakup wielu anten na poziomie wojewódzkim, aby rozdysponować je do odpowiednich gmin w ramach współdzielonego pakietu danych. 

Z punktu widzenia bezpieczeństwa sieci oraz przesyłania danych, ważną funkcjonalnością jest możliwość skonfigurowania prywatnych połączeń przez Starlink. Mowa tutaj o możliwości zestawienia połączeń warstwy drugiej (L2) lub trzeciej modelu ISO/OSI (L3) za pomocą konstelacji SpaceX. Rozwiązanie wspiera również m.in. usługę QoS (ang. quality of service), w segmencie naziemnym jak i satelitarnym, co umożliwia zapewnienie odpowiedniej jakości usług. 

Podsystem bezpiecznej radiowej łączności trankingowej

Szczegóły budowy podsystemu bezpiecznej radiowej łączności trankingowej (SBŁP-T), bazującego na systemie radiokomunikacyjnym Policji – TETRA (SRP-T) przedstawił komisarz Paweł Sapielak, Naczelnik Wydziału Radiokomunikacji Biura Łączności i Informatyki Komendy Głównej Policji. 

Na wstępie kom. Sapielak przypomniał, że Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej określa cel organizacji Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej, jego funkcjonalności oraz elementy składowe, w tym podsystem bezpiecznej radiowej łączności trankingowej (SBŁP-T) tworzony w oparciu o SRP-T. 

Przedstawiciel KGP podkreślił, że SBPŁ zgodnie z zapisami ustawy jest zbiorem zastępowalnych elementów powiązanych ze sobą, tak że całość zapewnia bezpieczeństwo i odporność komunikacji. Kolejną ważną cechą systemu ma być jego interoperacyjność, a każdy podmiot działający na rzecz bezpieczeństwa może być użytkownikiem np. SBŁP-T. 

Sam SBŁP-T ma być zbudowany i wdrożony w oparciu o istniejącą infrastrukturę Systemu Radiokomunikacyjnego Policji – TETRA (SRP-T) poprzez jego rozbudowę na obszar całego kraju. W tym miejscu warto zwrócić uwagę, że choć właścicielem całego SBŁP jest MSWiA, to ~operatorem~ organizatorem podsystemu SBŁP-T jest Policja. 

Choć, tak jak zostało to wspomniane, podsystem łączności radiowej bazuje na policyjnym SPR-T, to dla każdego użytkownika są przygotowywane funkcjonalności spełniające jego wymagania i potrzeby.

Komisarz Sapielak omówił zarówno architekturę budowanego podsystemu łączności radiowej, która składa z lokalizacji podstawowych (stacji bazowych) i zapasowych, a także aktualny stan realizacji tego projektu: 

• do 31.12.2025 roku Policja uruchomiła w SRP-T/ SBŁP-T 241 stacji bazowych; 
• w realizacji jest dostawa zamówionych ponad 500 ~ok. 600~ szt. nowych stacji bazowych. Równolegle trwają prace instalacyjne na ok. 100 obiektach na terenie kraju; 
• ok. 32 tys. radiotelefonów administrowanych przez Policję w systemie, w 2026 r. ma przybyć około 40 tys. użytkowników; 
• obecnie trwają działania mające na celu zwiększenie pojemności SRP-T poprzez rozbudowę obu ośrodków zarządzania o kolejne strefy. Planowane zakończenie rozbudowy – wrzesień/ grudzień 2026 r.  

W grudniu 2025 roku na ok. 68% powierzchni kraju (ok. 212 343 km²) zapewniony został dostęp do sieci SPR-T/SBŁP-T. 

Stacje bazowe SRP-T/SBŁP-T pracują na łączach: kablowych, radioliniowych i satelitarnych. Podtrzymanie usług na wypadek awarii zasilania, dopasowane jest do zakładanego przyjazdu agregatu. 

Przy okazji prezentacji systemu SBŁP-T kom. Sapielak przedstawił również mobilne rozwiązania w postaci m.in. pojazdu ECV (Emergency Communication Vehicle), który zapewnia usługi teleinformatyczne z wykorzystaniem każdego dostępnego mobilnego medium teletransmisyjnego, np.: LTE/5G, Starlink. Drugim z prezentowanych zrealizowanych projektów był Mobilny Punkt Dystrybucyjny Infrastruktury Teleinformatycznej (MPDiT)zapewniający niezbędną łączność służbom w sytuacjach nadzwyczajnych i kryzysowych, takich jak: ataki terrorystyczne, klęski żywiołowe a także imprezy masowe. 

Swoistym sprawdzeniem dla rozwiązań w zakresie łączności służb w sytuacjach kryzysowych była podoperacja „Łączność” prowadzona w ramach operacji „Powódź” w 2024 r, w tym odtworzenie systemu łączności radiowej na bazie tymczasowej lokalizacji w Kamieńcu Ząbkowickim, gdzie wykorzystano również łącze satelitarne Starlinka. 

Kolejnym ciekawym przypadkiem zaprezentowanym przez kom. Sapielaka było zapewnienie bezpiecznej łączności radiowej (z wykorzystaniem systemu SRP-T) oraz budowa i utrzymanie teleinformatycznego Policji (SD-WAN, WiFi, telefonia, wideo, mail, itp.) dla Polskiego Humanitarnego Kontyngentu Policji działającego na terenie Ukrainy w okresie październik 2022 – luty 2023 r. 

Dobra łączność na trudne czasy

Warto pamiętać, że łączność jest bardzo ważna nie tylko na polu walki, lecz również w sytuacjach kryzysowych – mowa tutaj m.in. o powodziach, pożarach czy awariach technicznych. Możliwość niezawodnego dostępu do sieci odgrywa kluczową rolę w miejscach, gdzie bywa to utrudnione na co dzień. Uniezależnienie się od kabli czy GSM umożliwia dużą mobilność, szczególnie ważną przy zmieniających się warunkach otoczenia. 

Kwestie bezpiecznego systemu łączności, jak to już zostało wspomniane, znalazły swoje miejsce w Ustawie o ochronie ludności i obronie cywilnej. Z kolei kwestiom budowy systemu ochrony ludności, a w szczególności obrony cywilnej poświęcone było wystąpienie Jarosława Goraja ze Stowarzyszenia Świadoma Obrona Cywilna zatytułowane: „Cywilne Centrum Działań”. W swojej prelekcji przedstawiciel Stowarzyszenia zwrócił uwagę na mity funkcjonujące w przestrzeni publicznej, a dotyczące OL i OC, brak zrozumienia różnic pomiędzy obroną ludności a obroną cywilną, jak również na konieczność budowy powszechnego, angażującego całe lokalne społeczności systemu OC, swoistego obywatelskiego korpusu OC. 

Proponowane przez Stowarzyszenie Cywilne Centra Działań mają w ramach swoich zasobów dysponować również dostępem do satelitarnej komunikacji internetowej, w celu „zapewnienie ciągłości usług”. Dostęp do komunikacji w sytuacjach kryzysowych jest bardzo istotny, nie tylko z punktu widzenia służb czy wojska. Brak dostępu do informacji może wywołać chaos i przyczynia się też do rozpowszechniania dezinformacji zwiększających ryzyko nasilenia się konfliktów, czy paniki.

Podsumowując zorganizowane przez firmę VISIONCUBE seminarium warto zwrócić uwagę na frekwencję (120 osób), co tylko potwierdza potrzebę organizacji tego typu wydarzeń, stanowiących swoistą wymiany wiedzy w tak istotnym obszarze, jak bezpieczna łączność kryzysowa.   Należy również podkreślić, że firma VISIONCUBE angażuje się w różne formy poszerzania świadomości w zakresie budowania systemów bezpiecznej łączności, organizując podobne spotkania również w formule webinarów, gdzie można bezpłatnie otrzymać kompleksową wiedzę w zakresie zwiększania bezpieczeństwa łączności m.in. w oparciu o wytyczne ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej.  

Najbliższy webinar dotyczący tematyki poruszanej na opisywanym wydarzeniu organizowany z myślą o przedstawicielach urzędów gmin planowany jest na 18 marca 2026 r.