Żołnierze 2 Korpusu Polskiego szlakiem gen. Andersa

Jak podkreśla rzecznik prasowy D2KP-DKL ppłk Robert Białowolski, przedsięwzięcie miało nie tylko charakter historyczny, ale przede wszystkim tożsamościowy i edukacyjny.

„Dziedzictwo 2. Korpusu Polskiego gen. Andersa pozostaje fundamentem tradycji współczesnego Dowództwa 2. Korpusu Polskiego. Dla żołnierzy uczestniczących w podróży była to żywa lekcja historii, możliwość poznania miejsc walk polskiego żołnierza oraz zrozumienia ceny wolności, o którą walczyli nasi poprzednicy” – podkreśla ppłk Robert Białowolski.

Od NATO do historii 2. Korpusu Polskiego

Podróż rozpoczęła się od wizyty w Joint Force Command Naples. Żołnierze 2. KP oraz 5. pułku dowodzenia mieli możliwość zapoznania się ze specyfiką funkcjonowania operacyjnego jednego z kluczowych dowództw NATO. W trakcie spotkania przedstawiono również zadania i przeznaczenie Dowództwa 2. Korpusu Polskiego – Dowództwa Komponentu Lądowego.

Jak opowiada rzecznik prasowy D2KP-DKL ppłk Robert Białowolski, spotkanie w JFC Naples stało się okazją do wymiany doświadczeń dotyczących funkcjonowania wojsk w środowisku wielodomenowym i interoperacyjnym.

„Żołnierze mogli zobaczyć, jak współczesne struktury NATO realizują zadania operacyjne, ale jednocześnie podczas całej podróży towarzyszyła nam refleksja, że współczesne bezpieczeństwo Europy budowane jest także na fundamencie ofiary żołnierzy 2. Korpusu Polskiego” – zaznacza rzecznik D2KP-DKL.

Monte Cassino – symbol polskiego zwycięstwa

Kolejnym etapem podróży było Monte Cassino – miejsce jednej z najważniejszych bitew II wojny światowej i symbol niezłomności polskiego żołnierza. Delegacja odwiedziła Polski Cmentarz Wojenny, gdzie spoczywają żołnierze 2. Korpusu Polskiego, a także klasztor benedyktynów górujący nad wzgórzem.

Podczas wizyty żołnierze zapalili symboliczne znicze oraz złożyli kwiaty, oddając hołd poległym. W trakcie przejazdu szczegółowo omawiano przebieg bitwy o Monte Cassino, działania prowadzone przez oddziały gen. Andersa oraz znaczenie zwycięstwa dla dalszych działań aliantów we Włoszech.

W swojej przemowie podczas uroczystości w Venafro gen. bryg. Ryszard Pietras przypomniał:

„Bitwa rozsławiła żołnierzy 2. Korpusu Polskiego dowodzonych przez naszego patrona, wybitnego Polaka i bohatera walk o niepodległość kraju gen. Władysława Andersa”.

Generał podkreślił również, że współczesne Dowództwo 2. Korpusu Polskiego pozostaje spadkobiercą tradycji żołnierzy Andersa:

„W końcu jesteśmy spadkobiercami 2. Korpusu Polskiego, a to wielce zobowiązuje”.

Szlakiem wyzwolicieli włoskich miast

Podczas podróży delegacja odwiedziła także Piedimonte San Germano – miejsce ciężkich walk żołnierzy 6. Pułku Pancernego „Dzieci Lwowskich”. Następnie uczestnicy udali się do Anzio, gdzie odwiedzili Sicily-Rome American Cemetery and Memorial. Na cmentarzu spoczywa między innymi sierż. Sylvester Antolak – żołnierz polskiego pochodzenia służący w armii amerykańskiej.

W kolejnych dniach żołnierze odwiedzili Ankonę – miasto wyzwolone przez 2. Korpus Polski w lipcu 1944 roku. Jak podkreśla ppłk Robert Białowolski, zdobycie Ankony miało ogromne znaczenie strategiczne dla aliantów.

„Wyzwolenie Ankony pozwoliło aliantom na przejęcie ważnego portu nad Adriatykiem, co znacząco usprawniło logistykę działań wojennych. Do dziś mieszkańcy regionu pamiętają o wkładzie polskich żołnierzy w odzyskanie wolności” – zaznacza rzecznik D2KP-DKL.

Delegacja odwiedziła także Museo della Liberazione di Ancona, gdzie szczegółowo omawiano działania bojowe prowadzone przez 2. Korpus Polski podczas walk o miasto.

Szczególne miejsce na trasie zajęło Loreto z Polskim Cmentarzem Wojennym oraz Sanktuarium Świętego Domku. To właśnie tam spoczywa wielu żołnierzy poległych podczas walk o wyzwolenie środkowych Włoch.

W Bolonii uczestnicy podróży poznali historię wyzwolenia miasta przez żołnierzy 2. Korpusu Polskiego w kwietniu 1945 roku. Dla mieszkańców Bolonii wkład Polaków pozostaje jednym z najważniejszych symboli odzyskania wolności po niemieckiej okupacji.

Delegacja odwiedziła również Polski Cmentarz Wojenny w Bolonii, gdzie oddano hołd poległym żołnierzom. Podczas całej podróży żołnierze składali kwiaty oraz zapalali znicze na odwiedzanych nekropoliach wojennych.

Venafro – serce pamięci o prof. Wojciechu Narębskim

Venafro zajmuje szczególne miejsce w historii 2. Korpusu Polskiego. To właśnie tam stacjonowała 22. Kompania Zaopatrywania Artylerii, w której służył Wojciech Narębski oraz słynny niedźwiedź Wojtek.

W uroczystości uczestniczyła 40-osobowa delegacja Dowództwa 2. Korpusu Polskiego – DKL z gen. bryg. Ryszardem Pietrasem na czele. Obecni byli także attaché obrony Ambasady RP w Rzymie płk Zbigniew Kołaczek, burmistrz Venafro Alfredo Ricci, prezes War Museum Winterline Luciano Bucci, przedstawiciele stowarzyszeń Bersaglieri del Molise i włoskich karabinierów, członkowie stowarzyszenia Italomania, mieszkańcy miasta oraz młodzież szkolna.

W wydarzeniu uczestniczył również Raffaele Pizzola – syn Emilio Pizzola, włoskiego żołnierza służącego w polsko-włoskiej 111. Kompanii Ochrony Mostów 2. Korpusu Polskiego.

Jak opowiada rzecznik prasowy D2KP-DKL ppłk Robert Białowolski, uroczystość miała niezwykle emocjonalny charakter.

„W Venafro bardzo wyraźnie było widać, że pamięć o żołnierzach 2. Korpusu Polskiego pozostaje żywa nie tylko wśród Polaków, ale również we włoskiej społeczności. Była to ceremonia pełna wzruszeń, wdzięczności i autentycznej pamięci historycznej” – podkreśla.

Podczas uroczystości delegacja Dowództwa 2. KP złożyła pod tablicą wieniec, a gen. bryg. Ryszard Pietras wręczył pamiątkowe ryngrafy osobom szczególnie zaangażowanym w pielęgnowanie pamięci o polskich żołnierzach we Włoszech. Otrzymali je Luciano Bucci, Raffaele Pizzola, Fabio Milano, Alfredo Ricci, Krzysztof Piotrowski oraz Danuta Wojtaszczyk.

W swoim liście skierowanym do uczestników uroczystości Konsul Generalna RP w Mediolanie Agnieszka Gloria Kamińska napisała:

„Dzisiejsza uroczystość to nie tylko akt oddania sprawiedliwości dziejowej wielkiemu człowiekowi, ale również potężne świadectwo pamięci, która rzuca światło na najpiękniejsze karty naszej wspólnej historii”.

Konsul Generalna podkreśliła także wyjątkową rolę profesora Narębskiego w budowaniu relacji polsko-włoskich:

„Był niestrudzonym ambasadorem polsko-włoskiego braterstwa, człowiekiem, który na fundamencie wojennej krwi i wspólnego cierpienia budował trwałe, nierozerwalne więzi przyjaźni między naszymi narodami”.

Również Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Lech Parell w okolicznościowym liście zwrócił uwagę na wyjątkową osobowość profesora Wojciecha Narębskiego:

„W szkołach ze swadą opowiadał uczniom o misiu Wojtku, a na międzynarodowych konferencjach i uroczystościach imponował wiedzą oraz biegłą znajomością języka włoskiego”.

Lech Parell podkreślił również znaczenie idei, którą przez całe życie pielęgnował prof. Narębski:

„Poważnie traktował hasło walki za wolność naszą i waszą i w nim widział zasługę Polaków dla wolnego świata”.

Wzruszającym momentem uroczystości było pośmiertne uhonorowanie Emilio Pizzola Krzyżem Pamiątkowym 50-lecia 3. Dywizji Strzelców Karpackich. Odznaczenie przekazano na ręce jego syna – Raffaele Pizzola.

Lekcja historii i wojskowej tożsamości

Podczas całej podróży szczegółowo omawiano szlak bojowy 2. Korpusu Polskiego, działania prowadzone podczas kampanii włoskiej oraz znaczenie polskiego wysiłku zbrojnego dla wyzwolenia włoskich miejscowości i współczesnej Europy.

Jak podkreślają uczestnicy przedsięwzięcia, była to nie tylko podróż historyczna, ale przede wszystkim lekcja pamięci, tradycji oraz odpowiedzialności za dziedzictwo polskich żołnierzy.

„ZA WOLNOŚĆ NASZĄ I WASZĄ! / PER LA NOSTRA E LA VOSTRA LIBERTÀ!” – przypomniał podczas uroczystości gen. bryg. Ryszard Pietras.

Podróż zakończyła się oddaniem hołdu wszystkim żołnierzom 2. Korpusu Polskiego, którzy walczyli i ginęli na ziemi włoskiej o wolność Polski i Europy.

Tekst: ppłk Robert Białowolski