Ukraina traci MiGi-29. I nie chce płacić za kolejne

Ukraińskie lotnictwo poniosło w ostatnim czasie znaczne straty, jeśli chodzi o flotę myśliwców MiG-29. Jedna z maszyn została utracona w powietrzu nad ranem w sobotę 27 czerwca, podczas wykonywania misji w obwodzie połtawskim. Utratę myśliwca potwierdziły oficjalnie ukraińskie siły powietrzne. Pilot zdołał bezpiecznie katapultować się.

O zniszczeniu drugiego z MiG-ów poinformowały natomiast źródła rosyjskie, nieoficjalnie potwierdzają to kanały ukraińskie. Zgodnie z nagraniem maszyna została trafiona bezzałogowcem z napędem odrzutowym typu Gerań-4/Shahed-238. Do zdarzenia doszło na lotnisku w Wozniesieńsku w obwodzie mikołajowskim, około 125 km na północny wschód od Chersonia.

Wydarzenia te dowodzą, że ukraińska flota myśliwców MiG-29 jest nadal intensywnie używana w warunkach bojowych. Mimo tego Kijów nie zdecydował się na spełnienie warunków Polski w celu dostarczenia kolejnych maszyn. „Kolejnych”, bo jeszcze w pierwszej połowie 2023 roku Polska dostarczyła Ukrainie co najmniej 10 myśliwców, wraz z dużym pakietem uzbrojenia i części zamiennych. Polska, wraz ze Słowacją, była pierwszym państwem, które zdecydowało się na oficjalne przekazanie Ukrainie kompletnych samolotów bojowych. Po tym precedensie na dostawy swoich maszyn – F-16AM/BM i Mirage 2000-5 – zdecydowały się także państwa zachodnie – Dania, Holandia, Belgia, Norwegia i Francja, a wkrótce dołączy do nich Szwecja z Gripenami.

W programie „Gość Wydarzeń” wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz stwierdził, że pomimo zaproponowania przez niego „bardzo partnerskiego podejścia”, obejmującego przekazanie MiG-ów w zamian za określone zdolności dronowe, Kijów nie zdecydował się na ich dostarczenie. „Ukraińcy na początku przyjęli to i nie zrealizowali, więc nie ma MiG-ów dla Ukrainy, bo nie ma dronów czy zdolności dronowych dla Polski” – powiedział wicepremier.

O przekazanie myśliwców MiG-29 jeszcze w grudniu apelował podczas wizyty w Polsce prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski. W styczniu 2026 minister obrony Michajło Fiedorow mówił nawet o ich modernizacji, a niedawno gotowość do wsparcia ukraińskich MiG-29 (i F-16) wyraził w wywiadzie dla agencji Ukrinform prezes PGZ Adam Leszkiewicz. Taka modernizacja musiałaby jednak zostać sfinansowana. Wiceminister obrony Cezary Tomczyk stwierdził kilka dni temu, że ewentualna modernizacja musiałaby się odbyć na koszt Ukrainy, a polski i ukraiński przemysł są ze sobą w kontakcie. Wcześniej sekretarz stanu w MON Paweł Zalewski mówił w RMF FM, że Kijów chciałby, aby zmodernizowano MiGi-29, by były lepiej dostosowane do warunków współczesnego pola walki.

Oznacza to, że Kijów jest zainteresowany pozyskaniem kolejnych MiG-ów-29, ale nie chce ponosić kosztów: ani pośrednio (przekazując zdolności potrzebne do produkcji dronów), ani bezpośrednio, poprzez finansowanie ich ewentualnej modernizacji z udziałem polskiego przemysłu. Myśliwce tego typu są jednak cały czas używane zarówno do misji obrony powietrznej, w tym zwalczania dronów i pocisków manewrujących, jak i uderzeń na cele naziemne za pomocą bomb szybujących (a w pewnym okresie także za pomocą rakiet przeciwradiolokacyjnych HARM, zwalczających elementy obrony powietrznej). I wcześniej Kijów nie stawiał warunku modernizacji, choć te MiG-i-29, które ma dzisiaj (w tym przekazane od Polski), wcale nie prezentują wyższego standardu, niż te, które są oferowane.