Technologiczny odwrót i okręty z importu. Trump wywraca strategię marynarki

Prezydent Donald Trump podpisał 13 sierpnia 2026 roku memorandum skierowane do Sekretarza Wojny oraz szefów kluczowych agencji federalnych, nakreślające nową strategię rozwoju US Navy i amerykańskiego przemysłu okrętowego. Dokument wskazuje na opóźnienia w sześciu głównych programach budownictwa okrętowego i definiuje kroki mające na celu przywrócenie konkurencji oraz zwiększenie mocy przerobowych stoczni.

Zmiany technologiczne na lotniskowcach

Jednym z priorytetowych punktów memorandum jest odejście od technologii elektromagnetycznych w kluczowych systemach pokładowych lotniskowców na rzecz rozwiązań tradycyjnych. Dokument nakłada na Sekretarza Wojny obowiązek przygotowania w ciągu 60 dni planu zastąpienia:

• systemu elektromagnetycznych katapult lotniczych EMALS (elektromagnetyczne katapulty lotnicze) systemami parowymi,
• systemów elektromagnetycznych wind do przenoszenia uzbrojenia AWE (zaawansowane windy amunicyjne) systemami hydraulicznymi.

Zmiany te mają zostać wdrożone na lotniskowcu CVN-81 „Doris Miller”, czyli planowanej, czwartej jednostce typu Ford, aby zmniejszyć koszty i ryzyko technologiczne. Zmiany te są krytykowane przez część obserwatorów, bo wprowadzenie zarówno EMALS jak i AWE było długo priorytetem US Navy.

Wykorzystujący nowe technologie pierwszy okręt typu Ford (CVN-78) został jednak użyty bojowo w operacji Epic Fury, przy intensywnym prowadzeniu działań lotniczych. Jak pisze The Hill, produkcja systemów EMALS dla okrętu Doris Miller jest już zaawansowana i poniesiono znaczne koszty na jej realizację.. EMALS ma też być stosowany na przyszłym francuskim lotniskowcu, a rezygnacja z tej technologii może utrudnić współpracę. Faktem jest jednak, że dla okrętu Ford wdrożenie i certyfikacja systemu wind AWE były mocno opóźnione, a dopracowanie EMALS zajęło dłużej, niż oczekiwano.

Współpraca technologiczna - model fiński

Memorandum wprowadza mechanizm pozyskiwania jednostek oparty na doświadczeniach z umowy z Finlandią dotyczącej budowy lodołamaczy. Model ten dopuszcza udział zagranicznych dostawców w budowie do trzech kolejnych klas nowych okrętów, pod restrykcyjnymi warunkami:

Pierwszym jest transfer produkcji do USA: Zagraniczny podmiot może zbudować za granicą tylko dwa pierwsze egzemplarze; wszystkie kolejne muszą powstać w stoczni na terytorium USA (nowej lub przejętej przez inwestora). Drugi to zatrudnienie: Kadra stoczniowa musi składać się z obywateli USA. Trzeci dotyczy udzielenia dla amerykańskich podmiotów pełnej licencji na technologię budowy okrętów. Wreszcie czwarty dotyczy łańcucha dostaw i zakłada wykorzystanie amerykańskich podzespołów w budowie i późniejszej eksploatacji okrętów

Model ten ma zostać zastosowany w pierwszej kolejności przy zakupie nowych okrętów eskortowych (do zadań ZOP i osłony konwojów) oraz jednostek pomocniczych Military Sealift Command, czyli floty wsparcia logistycznego (tankowców CONSOL służących do zaopatrywania na morzu i jednostek typu ro-ro). Warto dodać, że niedawno Amerykanie anulowali program fregat typu Constellation, a wprowadzone w miejsce dawno wycofanych fregat Oliver Hazard Perry okręty Littoral Combat Ship niespecjalnie nadają się do zadań w warunkach konfliktu o dużej intensywności. Dlatego pilnie potrzebują nowych, sprawdzonych jednostek klasy fregata.

Jednocześnie nie jest tajemnicą, że otoczenie prezydenta Trumpa od dawna zwraca uwagę na to, iż niezbędne jest wzmocnienie logistyki dla działań morskich.

Infrastruktura i zaplecze remontowe

Dokument zakłada znaczną rozbudowę infrastruktury państwowej:

• Piąta stocznia publiczna (Navy Yard): W ciągu 120 dni ma powstać plan utworzenia nowej stoczni państwowej w regionie Pacyfiku (lokalizacje obejmują kontynentalne USA, Alaskę, Hawaje lub terytoria zależne). Obiekt ma posiadać minimum trzy suche doki obsługujące wszystkie klasy okrętów podwodnych i lotniskowców.
• Centrum Napraw Komponentów: Planowany ośrodek ma zajmować się regeneracją części zamiennych dla wszystkich okrętów podwodnych o napędzie nuklearnym. Ma to dotyczyć wszystkich typów amerykańskich okrętów podwodnych: zarówno starszych uderzeniowych jednostek Los Angeles, nielicznych Seawolf i strategicznych okrętów z rakietami Ohio jak i nowszych uderzeniowych jednostek Virginia oraz najnowszych Columbia.

Reforma zarządzania (NAVSEA)

Prezydent nakazał przeprowadzenie audytu i reformy strukturalnej dowództwa systemów morskich Naval Sea Systems Command (NAVSEA). Główne cele reformy to:

• Wprowadzenie odpowiedzialności kadrowej za szybkość dostaw okrętów.
• Redukcja biurokracji i eliminacja sprzecznych priorytetów wewnątrz organizacji.
• Zakaz wprowadzania zmian w projektach: NAVSEA ma zakaz modyfikowania dojrzałych projektów (tzw. iterative design changes). Każda ewentualna korekta projektu będzie wymagała zatwierdzenia na szczeblu Sekretarza Wojny i doradców prezydenta.

Podpisane przez Trumpa rozporządzenie wykonawcze wpisuje się w ciąg działań administracji mających na celu odbudowę potencjału morskiego US Navy, w tym tzw. Złotej Floty (ang. Golden Fleet). Te inicjatywy będą mogły być realizowane co najwyżej połowicznie, jeśli Kongres nie zatwierdzi dodatkowego finansowania.