Rosja stawia na Iskandery. Rakietowe zestawy szybciej, niż zakładał plan

8 lipca 2014 r. miała miejsce ceremonia oficjalnego przekazania pełnego składu brygadowego z OTRK Iskander-M 112 Brygadzie Rakietowej Zachodniego OW. Tradycyjnie przekazanie miało miejsce na poligonie Kapustin Jar (obwód astrachański). Po raz pierwszy przekazano cały skład brygadowy – „ponad 100 różnych obiektów”.

Wcześniej każdy zakład uczestniczący w procesie doposażania brygad rakietowych uzbrojonych w Iskandery przekazywał własną produkcję do sił zbrojnych niezależnie, a ostateczne kompletowanie składu jednostki miało miejsce już po przekazaniu wojsku. Jest to istotny czynnik wskazujący na to, że proces przezbrajania brygad z rakiet Toczka/Toczka-U na Iskander przebiega zgodnie z planami i został w istotny sposób usprawniony.

18 listopada na poligonie Kapustin Jar przekazano komplet brygadowy Iskander-M 92 Brygadzie Rakietowej Centralnego OW (2 Armia). Jak wspomniano jest to już drugi komplet brygadowy przekazany w tym roku i piąty w skali całej armii. Pierwsze poligonowe strzelania w składzie dywizjonu zaplanowano na grudzień, a w składzie całej brygady ma marzec 2015.

W taki sposób osiągnięto maksymalne póki co możliwości kompleksu przemysłowo-wojskowego (wiodący podmiot Konstrukcyjne Biuro Budowy Maszyn – KBM z Kołomny) wyposażania 2 brygad rakietowych Iskander-M rocznie. Program przezbrojenia przyspieszono – 10 brygad rakietowych (120 SPU) ma zostać przezbrojonych w Iskander-M do 2018 r., podczas gdy wcześniej zamierzano zakończyć przezbrojenie w 2020.

W Rosji Iskandery określane są mianem operacyjno-taktycznych systemów rakietowych (OTRK - opieratiwno-takticieskij rakietnyj komplieks). Początkowo zamierzano przezbrajać po jednej brygadzie rocznie, ale proces, szczególnie w ostatnim czasie, znacznie przyspieszył – zgodnie z możliwościami kompleksu przemysłowo-obronnego (WPK) rocznie przezbrajane są obecnie dwie brygady wojsk rakietowych. Każda brygada – w składzie: 3 dywizjony po 2 baterie po 2 wyrzutnie w każdej baterii - to około pół setki pojazdów różnego przeznaczenia, w tym m.in 12 kołowych wyrzutni SPU 9P78-1, 12 wozów transportowo-załadowczych TZM 9T250 oraz 11 maszyn dowódczo-sztabowych.

Już w 2009 r. oficjalne wypowiedzi świadczyły o tym, że planowo przynajmniej po jednej brygadzie Iskanderów ma się znaleźć w każdym okręgu wojskowym. Proces przekazywania systemów napotykał jednak na poważne problemy – wystarczy wspomnieć, że zaczął się w latach 2005-2007 (pierwsze Iskandery-M dla 630 Samodzielnego Dywizjonu Rakietowego). W chwili obecnej, gdy w Iskandery wyposażonych jest już 5 brygad, dowództwo każdego OW ma pod swoją komendą przynajmniej jedną strategiczną brygadę rakietową – łącznie w linii jest już 60 wozów bojowych (5 brygad po 12 wyrzutni) po dwie rakiety każda (plus 4 wozy w 630 Dywizjonie). Należy się spodziewać, że w 2015 Iskandery-M trafią do następnych dwóch brygad rakietowych.

Jak można sądzić po scenariuszu wrześniowych ćwiczeń strategicznych „Wostok-2014” w ostatnim czasie pododdziały poszczególnych brygad (we wspomnianych ćwiczeniach 107 Brygada z Birobidżanu) ćwiczą nie tylko same zadania ogniowe, ale także szybkie osiąganie gotowości bojowej, przemieszczanie się wielokilometrowym marszem na pozycje ogniowe, wreszcie same odpalenia rakiet z przygodnych rejonów, wcześniej nieznanych dowództwu brygady.

Trzeba także nadmienić, że brygady Iskanderów mają możliwość transportu powietrznego (strategicznego), mogą więc być szybko przerzucane w dowolny rejon Federacji. Taki transport pododdziału Iskanderów (baterii lub dywizjonu) ze składu Zachodniego OW był już ćwiczony w czerwcu br. pod Workutą.

Ostatnio pojawiły się nieoficjalne informacje – trudne do zweryfikowania – że Iskandery koncentrowane są m.in. na granicy ukraińsko-rosyjskiej (jakoby pododdział ze składu 1 Brygady Rakietowej z Południowego OW).

Warto przypomnieć jeszcze, że jest wysoce prawdopodobne, że system Iskander został zastosowany bojowo czasie wojny z Gruzją w 2008 r (miasto Gori).

Jednostki uzbrojone w OTRK Iskander-M (w kolejności dostaw):

630 Samodzielny Dywizjon Rakietowy

26 Brygada Rakietowa

107 Samodzielna Brygada Rakietowa

1 Samodzielna Gwardyjska Brygada Rakietowa

112 Brygada Rakietowa

92 Brygada Rakietowa

Marcin Gawęda

Absolwent Instytutu Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Publicysta wojskowy, pisze dla magazynów branżowych, autor serii książek wydanej przez WarBook.