Gigantyczny kontrakt na przeciwrakietowe THAAD. Z zastrzeżeniem

Umowa obejmuje produkcję pocisków THAAD na zasadzie ustalonych cen w okresie od marca 2026 do czerwca 2032 roku (już wcześniej zawarto porozumienie ramowe, a teraz wchodzi ono w życie). W momencie przyznania kontraktu przyznano jednak fundusze tylko o wartości 842 mln dolarów, a więc mniej niż 3 proc. całej umowy, jeszcze z budżetu na kończący się we wrześniu rok fiskalny 2026.

Warto dodać tu kilka słów wyjaśnienia. Założeniem Amerykanów jest skokowe zwiększenie produkcji systemu przeciwrakietowego THAAD. Zdolność produkcyjna ma wzrosnąć z 96 sztuk (z czego ostatnio duża część była przeznaczana na eksport) do aż 400 pocisków rocznie. I tylko w roku fiskalnym 2027 administracja chciałaby zamówić 857 pocisków THAAD, z czego 830 w ramach specjalnego funduszu tzw. reconciliation, na który jednak zgodę w specjalnej procedurze musi wyrazić Kongres.

THAAD (Terminal High Altitude Area Defense) to system obrony przeciwrakietowej, którego ważną cechą jest możliwość przechwytywania pocisków balistycznych zarówno w atmosferze ziemskiej, jak i poza nią, na wysokościach od 30–40 do 150 km. To jedyny system w USA, który zwalcza zagrożenia tak w atmosferze, jak i poza nią, bo Patrioty (i Standard SM-6) zwalczają cele w atmosferze ziemskiej, a Standard SM-3 – poza nią. THAAD, jak sama nazwa wskazuje, zwalcza pociski w terminalnej, czyli ostatniej fazie lotu.

W przeciwieństwie do Patriota, który nawet w wersji PAC-3 uznawany jest za system obrony punktowej, jeśli chodzi o ochronę przed rakietami balistycznymi, THAAD jest systemem teatru działań, o zasięgu nawet 200 km. Może on zwalczać niektóre, cięższe pociski balistyczne krótkiego zasięgu (SRBM), a więc do 1000 km, a także pociski średniego zasięgu (MRBM) do 3000 km i pośredniego zasięgu (do 5500 km).

System ten odegrał kluczową rolę w operacji Epic Fury przeciwko Iranowi, w trakcie odpierania irańskich ataków pociskami balistycznymi, zwalczając dużą część zagrożeń dla chronionych obiektów w Izraelu i krajach arabskich. Ceną było jednak znaczne zużycie pocisków. Ponadto, co najmniej jedna stacja radiolokacyjna tego zestawu (typu AN/TPY-2) została zniszczona w irańskich atakach. Koszt produkcji pocisku przechwytującego THAAD wynosi około 12 mln dolarów, przy czym z reguły znaczna część finansowania programu obejmuje modyfikacje, prace serwisowe itd.

Najważniejsze jest jednak co innego. Zgodę na tak rozszerzoną produkcję THAAD musi wyrazić Kongres, przeznaczając na to odpowiednie fundusze. A to – biorąc pod uwagę spory Republikanów i Demokratów oraz krytykę wobec administracji Trumpa za przebieg wojny na Bliskim Wschodzie – wcale nie jest pewne.