Co z moździerzami M-98 dla Terytorialsów? WOT ujawnia

W styczniu 2025 roku pełniący funkcję Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej gen. bryg. Krzysztof Stańczyk zapowiedział pozyskanie z zasobów Wojsk Lądowych moździerzy ciągnionych M-98. Miało to być rozwiązanie pomostowe dla zakupu docelowych moździerzy kal. 120 mm, o czym generał wspomniał także w wywiadzie dla Defence24 z października. Zapytaliśmy zatem o tę kwestię, ponieważ podobny zamysł z haubicami DANA nie doszedł do skutku.

Pomostowy moździerz dla Terytorialsów

Spytaliśmy o powodzenie procesu wdrażania do WOT moździerzy M-98 oraz o to, ile ich zostało przekazanych z zasobów Wojsk Lądowych. Odpowiedzi udzielił nam Rzecznik Prasowy DWOT mjr Rafał Rylich (po te dotyczące ogólnego pozyskania zarówno moździerzy kal. 120 mm, jak i haubic kal. 105 mm odsyłamy do wcześniejszego tekstu):

„Pozyskanie i wprowadzenie na wyposażenie pododdziałów Wojska Obrony Terytorialnej moździerzy M-98 przekazanych z zasobów Wojsk Lądowych stanowiących nadwyżkę (moździerz holowany), stanowiło rozwiązanie pomostowe (alternatywne) obowiązujące na czas trwania procedury pozyskiwania i wdrażania do WOT samobieżnego moździerza o kalibrze 120 mm. Na dzień dzisiejszy dostawy moździerzy holowanych M-98 nie są realizowane.”

„Żaden egzemplarz moździerza M-98 nie wszedł dotychczas na wyposażenie pododdziałów, a plany jego wdrożenia do struktur WOT zostały zarzucone. Proces pozyskiwania środka rażenia w postaci samobieżnego moździerza 120 mm, ze względu na szczególnych charakter przyszłych działań WOT oraz środowisko ich prowadzenia, nabiera cech zadania priorytetowego.”

Tym samym, pomysł na pozyskanie z zasobów Wojsk Lądowych moździerzy M-98 został porzucony (podobnie jak wcześniej haubic DANA). Powodem tutaj jednak jest priorytetowe potraktowanie zakupu docelowej konstrukcji, zatem decyzja jest zrozumiała. W przypadku pozyskania jako pomostu opisywanych moździerzy oznaczałoby to rozpoczęcie procesu szkolenia oraz tworzenia do niego zaplecza logistycznego.

Zakup moździerza 120 mm priorytetem dla WOT

W obu przypadkach byłoby to wyzwanie obliczone na dłuższy czas, zatem jego zakończenie zbiegałoby się z możliwym pozyskaniem nowych moździerzy. Tym samym decyzja o rezygnacji z ich przejęcia od Wojsk Lądowych wydaje się zrozumiała. Przy okazji informacja od majora Rylicha może oznaczać, że działania dotyczące wyboru i zakupu moździerzy kal. 120 mm są już na zaawansowanym etapie.

Przy tej okazji rodzi się pytanie o przyszłość moździerzy M-98 w Wojsku Polskim - szacuje się, że w tej chwili w służbie są jeszcze 93 egzemplarze. Miały one być rozwiązaniem znacznie szerzej wdrożonym do linii, jednak ich liczba nawet nie przekroczyła 100 na stanie Wojska Polskiego. Co więcej, proces rozwoju amunicji do nich został zatrzymany, tworząc z niego swoistą ciekawostkę. Idąc dalej, może warto pomyśleć o pozyskaniu dla Wojsk Lądowych nowych moździerzy ciągnionych kal. 120 mm?

M-98 to polski moździerz ciągniony kal. 98 mm opracowany w latach 1993-1997 w Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Maszyn Ziemnych i Transportowych w Stalowej Woli. Od roku 2003 był on produkowany w Hucie Stalowa Wola. Założeniem jego powstania była chęć ominięcia Traktatu o konwencjonalnych siłach zbrojnych w Europie, który ograniczał liczebność uzbrojenia artyleryjskiego powyżej 100 mm. Jego przeznaczeniem jest wsparcie ogniowe jednostek zmotoryzowanych, górskich oraz powietrznodesantowych.

Za jego pomocą możliwe jest rażenie celów na dystansie 400-7000 metrów za pomocą granatów odłamkowo-burzących RAD-3 lub kasetowych RAD-2 (prace nad efektorem przeciwpancernym RAD-1 zostały zarzucone). Funkcję ciągnika dla moździerza pełni samochód M1097A2 (rodzina pojazdów HMWWV), natomiast obsługa i amunicja przewożona jest samochodem M1025A2 lub M1045A2. Łącznie wyprodukowano 99 moździerzy M-98.