Brazylijskie Gripeny pierwszy raz na ćwiczeniach za granicą

W ćwiczeniach SALITRE 2026, poza Brazylijskimi Siłami Powietrznymi (Força Aérea Brasileira – FAB), wzięło udział również pięć innych państw: Argentyna, Kolumbia, Stany Zjednoczone, Paragwaj oraz Chile. Z informacji, jakie podał 14 lipca Saab, czyli producent myśliwców Gripen E, ćwiczenia odbywały się na terenie Chile, a samoloty wykonywały loty z bazy lotniczej Cerro Moreno w pobliżu miasta Antofagasta. W wydarzeniu wzięło udział ponad 1500 żołnierzy ze wszystkich uczestniczących państw oraz około 60 samolotów, które wylatały w trakcie tych manewrów łącznie ponad 250 godzin. Jak podaje Saab, same Gripeny wykonały ponad 50 wylotów i spędziły w powietrzu łącznie ponad 100 godzin (wliczając w to przeloty przebazowujące w obie strony), utrzymując przy tym wysoki poziom gotowości operacyjnej.

Podczas realizowanych misji brazylijskie Gripeny odpowiadały za ochronę samolotów sojuszniczych przed symulowanymi siłami przeciwnika. Do ich zadań, poza eskortą, należało prowadzenie patroli bojowych oraz wymiatanie przestrzeni powietrznej (czyli aktywne oczyszczanie strefy z wrogich maszyn). Zadania obrony powietrznej realizowano zarówno w zasięgu wzroku (WVR – Within Visual Range), jak i poza nim (BVR – Beyond Visual Range), wykorzystując zaawansowane systemy, takie jak radar z aktywnym skanowaniem elektronicznym (AESA) oraz pasywny czujnik podczerwieni (IRST).

Możliwości myśliwców skomentował podpułkownik Vítor Bombonato, dowódca 1. Grupy Obrony Powietrznej FAB: „Świadomość sytuacyjna zapewniana przez systemy i czujniki Gripena E pozwala na łączenie dużej ilości danych i prezentowanie ich pilotowi w uproszczony sposób, wspierając proces podejmowania decyzji. Ponadto zyskujemy przewagę, dzieląc się tymi informacjami pomiędzy samolotami F-39E w naszym locie, maksymalizując nasze szanse na zwycięstwo. (…) Chociaż brazylijscy piloci latali w tym regionie po raz pierwszy, kiedy tu przybyliśmy, otoczenie wydało nam się bardzo znajome z operacyjnego punktu widzenia. Kolejnym atutem jest zasięg Gripena E. Mogliśmy lecieć bezpośrednio z Anápolis (bazy lotniczej w Brazylii, gdzie stacjonują wspomniane maszyny) do Antofagasty, pokonując tak długi dystans bez konieczności tankowania w trakcie lotu”.

Ćwiczenia SALITRE 2026, w których wzięły udział brazylijskie Gripeny należące do 1. Grupy Obrony Powietrznej FAB, trwały od 29 czerwca do 11 lipca br. Manewry pod tym kryptonimem są jednymi z głównych ćwiczeń lotniczych w Ameryce Południowej, w których biorą udział siły powietrzne z regionu, realizując scenariusze oparte na konwencjonalnych działaniach wojennych. Warto dodać, że podczas ćwiczeń standardy szkoleniowe były zgodne z procedurami NATO, a siły powietrzne działały w ramach koalicji pod jednolitym dowództwem.

O Gripenach

Biorące udział w manewrach samoloty Gripen E (F-39E w brazylijskim oznaczeniu, a także w szwedzkim Saab JAS 39E Gripen) to średnie myśliwce wielozadaniowe opracowane przez koncern lotniczy Saab. Przeznaczenie maszyn jest wpisane w ich szwedzkie nazewnictwo – skrót JAS powstał od szwedzkich słów: „Jakt”, „Attack”, „Spaning” – co oznacza odpowiednio: myśliwski, szturmowy oraz rozpoznawczy.

Gripeny mogą osiągać pułap wynoszący 18 000 m, a czas, jakiego potrzebują maszyny, by osiągnąć wysokość 10 000 m, wynosi około 2 minut. Masa startowa myśliwca wynosi 14 000 kg, a masa własna, zależna od modelu, waha się od 6700 do 7000 kg. Samolot może osiągnąć prędkość maksymalną wynoszącą 2130 km na godzinę, czyli ok. 2 Machów. Wymiary maszyny to: 8,4 m rozpiętości skrzydeł, od 14,1 do 14,8 m długości (zależnie od wersji myśliwca) oraz 4,5 m wysokości.