Siły zbrojne

Ajax, czyli nowe podejście do rozpoznania na polu walki

Fot. J. Sabak/Defence24.pl.
Fot. J. Sabak/Defence24.pl.

Wprowadzenie na uzbrojenie wozu bojowego Ajax to największy program modernizacji ciężkich pojazdów bojowych British Army od około 30 lat. Do wojsk lądowych trafią nie tylko silnie opancerzone, gąsienicowe wozy rozpoznawcze uzbrojone w wieże z armatami 40 mm na amunicję teleskopową, ale też cała rodzina pojazdów wspierających. Ma to przyczynić się do znacznego podwyższenia możliwości brytyjskiej armii.

We wrześniu 2014 roku podpisano z General Dynamics UK (GDUK) kontrakt na dostawy dla Sił Zbrojnych Wielkiej Brytanii 589 pojazdów z rodziny Scout SV o wartości 5,4 miliarda USD a w lipcu 2015 roku w dodatkowy o wartości 608,1 mln USD na dalszy rozwój i wsparcie użytkowania pojazdów rodziny Scout SV do 2024 roku. W dniu 15 września podczas DSEI 2015 zakomunikowano, że nowa rodzina pojazdów rozpoznawczych nazwana zostanie Ajax.

W opublikowanym 23 listopada 2015 roku nowym Przeglądzie Obronnym mowa jest o zwiększeniu efektywności działania wojsk lądowych w konflikcie o dużej intensywności m.in. poprzez umożliwienie sformowania trzybrygadowej dywizji ekspedycyjnej wysokiej gotowości bojowej. Powstaną dwie brygady uderzeniowe składające się z pojazdów nowej rodziny Ajax oraz, prawdopodobnie, nowych transporterów opancerzonych i zmodernizowanych BWP Warrior.

Ogólnie dla armii brytyjskiej powstanie 589 pojazdów - 245 w wersji bojowego wozu rozpoznawczego Ajax, 93 wozów wsparcia rozpoznania Ares - Protected Mobility Reconnaissance Support (PMRS), 112 dowódczych Athena, 50 remontowych Apollo, 38 ewakuacji medycznej Atlas i 51 rozpoznania inżynieryjnego Argus. Wozy rozpoznawcze występować będą, jako m.in. rozpoznania artyleryjskiego, w tym z radarem rozpoznania pola walki i wykrywania celów dla artylerii. Nowy pojazd ma zastąpić w użyciu całą rodzinę dotychczasowych wozów gąsiennicowych Combat Vehicle Reconnaissance (Tracked) – CVR(T). Dostawy są planowane od 2017 do 2024 roku, a pierwsza jednostka wielkości brygady wyposażona w wozy Ajax ma być gotowa do rozmieszczenia w 2020 roku.

W założeniu Sił Zbrojnych Wielkiej Brytanii do zadań rozpoznania należy nie tylko zbieranie i przetwarzanie informacji, ale również pełnienie roli ubezpieczenia, osłony czy zabezpieczenia swobody działania sił głównych. Ideą wprowadzenia nowej rodziny pojazdów jest również zwiększenie możliwości systemu logistycznego oraz zabezpieczenia działań na współczesnym polu walki.

GDUK w ramach zawartego kontraktu wybuduje w południowej Walii nową fabrykę, gdzie dokonywany będzie ostateczny montaż wozów oraz prowadzone będą prace serwisowe/remontowe i modernizacyjne. Da to 250 nowych miejsc pracy z 300 dodatkowymi w ramach realizacji kontraktu i ponad 3000 w zakładach kooperujących i jednostkach/instytucjach odpowiedzialnych za organizację eksploatacji). Pierwszych 100 pojazdów zostanie wybudowanych w hiszpańskiej fabryce GDELS (General Dynamics European Land Systems) w Santa Barbara.

Scout SV Ajax
Fot. J. Sabak/Defence24.pl.

Ministerstwo Obrony Wielkiej Brytanii zapłaciło 236 mln USD dla CTA International (wspólne przedsięwzięcie BAE Systems i Nexter Systems) za 515 40 mm armat automatycznych Case Telescoped Armament System (CTAS) dla przyszłych zmodernizowanych bwp Warrior i rozpoznawczych wozów Ajax. 245 z nich jest przewidzianych dla tego drugiego pojazdu (25 przeznaczonych zostanie do badań i testów m.in. amunicji oraz w celach szkolno-treningowych).

Za konstrukcję nowej wieży wozu rozpoznawczego odpowiadał będzie Lockheed Martin UK, który współpracował będzie z niemieckim Rheinmetall podczas montażu i integracji w niej 40 mm armaty automatycznej CTAS (wartość umowy - 142,5 mln USD). Pierwsze dostawy przewidziane są na lipiec 2016 roku. Meggit odpowiadał będzie za dostarczenie systemu załadowania amunicji – Case-Telescoped Linkless Ammunition Handling System (AHS) (wartość umowy - 42,1 mln USD).

Zastosowana w wozie Ajax 40 mm armata CT 40 z obrotowym zamkiem (mniejsze wymiary i większa niezawodność działania systemu zasilania broni, w tym optymalny dobór rodzaju amunicji do konkretnego zadania oraz jej programowanie), strzela nowo opracowaną amunicją teleskopową. Oprócz polepszonych parametrów balistycznych takiego działa w porównaniu z klasycznymi 30/35 mm armatami automatycznymi, uzyskano zmniejszenie o ok. 30% długości naboju a tym samym gabarytów samej armaty (jej długość jest porównywalna z 30 mm armatą Mk44) oraz lepsze rozłożenie mas, co ma wpływ na stabilizację podczas strzelania. To z kolei pozwala na zwiększenie jej żywotności.

40 mm amunicja teleskopowa ma długość mniejszą niż „klasyczna” amunicja porównywalnego kalibru (np. standardowa NATO 35x228 mm) oraz większą energię.  Pocisk APFSDS-T uzyskuje na dystansie 1000 m przebijalność rzędu 140 mm RHA. Sama długość standardowej amunicji 40x365 mm jest znacznie większa niż teleskopowej 40x225 mm. Pozwala to nie tylko na zabranie większej ilości takiej amunicji, ale również zmniejszenie kosztów związanych z procesem jej eksploatacji. Możliwości pojedynczego naboju teleskopowego (szczególnie programowalnego) w obezwładnianiu/niszczeniu celów grupowych czy punktowych odpowiadają użyciu kilku adekwatnych „klasycznych” naboi kalibrów 30÷40 mm.

PMRS
Transporter PMRS, należący do rodziny Scout. Fot. GDLS UK.

Na pozostałych transporterach rodziny montowane będą głownie ZSMU L94A1 z 7,62 mm km.

W wozie zostaną wdrożone rozwiązania dotyczące pozyskiwania, analizy i przekazywania danych w dużej mierze oparte o innowacje w zakresie systemów optoelektronicznych i rozbudowaną architekturę elektroniczną. Oprócz wspomagania realizacji własnych zadań pozwalać będą na przekazywanie danych dla innych pojazdów (system BOWMAN) lub centrów dowodzenia/analiz danych. Spowoduje to znaczne zwiększenie możliwości działania brytyjskich wojsk lądowych na sieciocentrycznym polu walki (możliwości C4ISR).

Zastosowany system ISTAR (Intelligence Surveillance Target Acquisition and Reconnaissance) pozwala na automatyczne wykrywanie, identyfikowanie i śledzenie różnych celów. System przetwarzania danych posiada wydajność 20 Gb/s (Gigabit Ethernet) oraz otwartą architekturę pozwalająca na przechowywanie i przetwarzanie 6 Tb informacji.

Za optoelektronikę odpowiadał będzie koncern Thales, który dostarczy m.in. system dzienno–nocnej, wstępnej obserwacji dookólnej PS Orion (Primary Sight) oraz system obserwacyjny LSA (Local Situational Awareness). Ponadto zabuduje na wozie i zintegruje z nim system wyrzutni granatów dymnych.

Modułowy system ochrony zapewnia odporność balistyczną na poziomie IV/V+ wg STANAG 4569. Poziom ochrony wozu zwiększa zamontowanie czujników akustycznych i wykrywania opromieniowania wiązka laserową oraz system mobilnego kamuflażu firmy Saab.

Do napędu pojazdu wykorzystano silnik MTU 8V 199 TE21 o mocy 600 kW przy 2300 obr/min (maksymalny moment 3000 Nm przy 1500 obr/min.) z przekładnią Renk 256B. W przypadku pojazdu 42 tonowego (o zwiększonym poziomie ochrony) stosunek mocy do masy wynosi 21,4 KM/t.

Wymiary transportera bazowego – długość 6430 mm, szerokość 2990 mm, wysokość 2160 mm, prześwit 512 mm. Pojemność wnętrza to ok. 12,5 m3 (w tym 10,5 m3 przedziału desantu).

Parametry układu napędowego pozwalają na osiągniecie prędkości maksymalnej do 70 km/h (minimalnej 5 km/h) oraz przyspieszenia od 0 do 48 km/h w 12,5 s (dla masy transportera 38 ton). Zasięg wynosi ponad 500 km. Jest on zdolny do pokonywania wzniesień o nachyleniu powyżej 60% i przechyłu bocznego 40% oraz przeszkód pionowych o wysokości do 750 mm, rowów o szerokości 2500 mm. Głębokość brodzenia wynosi 1250 mm a po przygotowaniu 1500 mm.

Marek Dąbrowski 

Jeśli jesteś przedstawicielem wybranych instytucji zajmujących się bezpieczeństwem Państwa przysługuje Ci 100% zniżki!
Aby uzyskać zniżkę załóż darmowe konto w serwisie Defence24.pl używając służbowego adresu e-mail. Po jego potwierdzeniu, jeśli przysługuje Tobie zniżka, uzyskasz dostęp do wszystkich treści na platformie bezpłatnie.