Rosja: Kolejny samolot prezydencki gotów do lotu. Trwa budowa nowego „Doomsday Plane”

13 lipca 2021, 14:25
Il-96PU
Fot. UAC
Reklama

Zakłady lotnicze w Woroneżu, należące do United Aircraft Corporation (UAC) poinformowały o przekazaniu do prób w locie kolejnego „rosyjskiego Air Force One”, czyli samolotu Ił-96-300PU(M1) do przewozu prezydenta Rosji Władimira Putina i innych najważniejszych osób w państwie. Trwają też pracę nad budową „Doomsday Plane” na bazie płatowca Ił-96-400M, czyli latającego stanowiska dowodzenia na wypadek zniszczenia naziemnych punktów dowodzenia w wyniku wojny atomowej.

Uroczysta prezentacja jednego z dwóch nowych samolotów Ił-96 dla floty prezydenckiej miała miejsce podczas wizyty w woroneskim zakładzie wicepremiera Federacji Rosyjskiej Jurija Borysowa. Maszyna będzie nosić prawdopodobnie numer RA-96025 i wraz z oblatanym w kwietniu RA-96025 trafi do operatora Rossija, który zapewnia transport lotniczy funkcjonariuszy władz Federacji Rosyjskiej i innych ważnych osób służb specjalnych oraz Sił Zbrojnych Rosji. Firma, będąca realnie jednostką lotniczą, podlega bezpośrednio Departamentowi Administracji Kancelarii Prezydenta Federacji Rosyjskiej.

Jest to jeden z dwóch samolotów, które zamówiono dla prezydenckich przewozów w 2015 roku. Pierwotnie planowano ich dostawę latem 2018 i 2019 roku, jednak termin przeniesiono na rok 2020 a pierwsza maszyna została realnie ukończona i oblatana, dopiero 9 kwietnia 2021 roku. Drugi egzemplarz został przekazany do testów w locie 5 lipca, a więc niemal 3 miesiące później. Brak jest informacji na temat tego, kiedy trafią one do służby. Są to pierwsze maszyny Ił-96 wyprodukowane od 2015 roku, ale nie jedyne.

Podczas wizyty wicepremiera Borysowa poinformowano również, że trwają prace nad samolotem Ił-96-400M. Na bazie tego płatowca powstanie maszyna mająca dowodzić m. in. rosyjskim arsenałem jądrowym w przypadku konfliktu, w którym zostałyby zniszczone naziemne punkty dowodzenia. Obecnie w roli tej są wykorzystywane wiekowe samoloty Ił-80. Przeszły one w ostatnich latach modernizację, właśnie ze względu na opóźnienia, a w 2019 roku anulowanie programu budowy takiej maszyny na bazie Iła-96. W ubiegłym roku pojawiła się jednak informacja o powrocie do tego projektu i planach oblotu pierwszego prototypu w pierwszej połowie 2021 roku. Jak widać prace już w obecnej chwili musza być mocno opóźnione.

Ił-96-400M w wersji „Doomsday Plane” będzie konstrukcyjnie zbliżony do wersji „prezydenckiej” Ił-96PU gdyż potrzebuje bardzo podobnego pakietu systemów komunikacji satelitarnej, umieszczonych nad przednią częścią kadłuba anteny w postaci „grzebienia”. Samolot musi też otrzymać instalację do tankowania w locie, gdyż powinien móc pozostawać w powietrzu długo, aż do zakończenia sytuacji kryzysowej. Najbardzej widoczną różnicą będzie natomiast brak okien, między innymi po to, aby lepiej zabezpieczyć wnętrze przed promieniowaniem w wypadku pobliskiego wybuchu jądrowego. Innym powodem jest potrzeba zapewnienia wysokiej ochrony radioelektronicznej wnętrza, aby zminimalizować ryzyko zakłócenia czy wykrycia tego, co dzieje się na pokładzie.

Reklama
Reklama

Reklama
KomentarzeLiczba komentarzy: 51
Reklama
hm
środa, 14 lipca 2021, 22:21

Samolot w sumie wygląda jak dla jakiegoś bardzo ważnego vipa na trasę ucieczki Białoruś - Rosja :)

Niuniu
środa, 14 lipca 2021, 21:50

Jak już zgodnie z tradycją dyskusji w def24 forumowicze całkiem odeszli od tematy artykułu to i ja coś opowiem. Ministerstwo Przemysłu i Handlu Federacji Rosyjskiej przygotowuje plan stworzenia konkurencyjnych produktów przemysłu lotniczego w wysokości 1,84 bln rubli w okresie od 2021 do 2030 r. - informuje gazeta Kommiersant. Artykuł mówi, że projekt obejmuje produkcję 735 nowych samolotów cywilnych: Ił-114 , MC-21 i "Baikal" (LMS-901). Dotyczy to również: Sukhoi Superjet 100, L-410 i pięću typów śmigłowców. Na realizację programu planuje się wydać około 1,84 bln rubli (czyli jakieś 20-25 mld dolarów), z czego około 244 mld ma pochodzić z budżetu federalnego. Według Kommiersanta do końca 2022 roku planowane jest wyprodukowanie 36 samolotów MC-21. Do końca 2023 r. prawdopodobna jest certyfikacja MC-21 przez EASA, a w grudniu 2027 r. Irkut ma dostarczyć 120 samolotów i osiągnąć zdolność produkcji na poziomie 72 samoloty rocznie. Przypomnę, że MC-21 to samolot pasażerski wąskokadłubowy mogący przewozić od 150 do 230 pasażerów na odległość 5000km. Samolot planowano wprowadzić do produkcji już w 2018r ale dotknęły go boleśnie sankcje wprowadzone przez kraje zachodnie po aneksji Krymu. Najboleśniejsze było zablokowanie dostaw kompozytu węglowego z którego miały być wykonane skrzydła. Obecnie całość elementów samolotu jest już produkowana w Rosji. Samolot ma zawierać 40-45% elementów kompozytowych w tym "węglowe" skrzydła. Napędzają go wysoce ekonomiczne dwa rosyjskie silniki PD-14 które zastąpiły zachodnie silniki Pratt & Whitney PW1400G. Spodziewa się, że pierwsze MC-21 trafią do rosyjskich linii lotniczych na przełomie 2021/22. Jeśli parametry eksploatacyjne samolotu zostaną potwierdzone a zdolności produkcyjne osiągną wielkość planowanych 72 sztuk rocznie to będzie to naprawdę wielka sprawa. Ale pożyjemy - zobaczymy jak mawiają rosjanie.

rozesmiany
środa, 14 lipca 2021, 11:36

ta najnowsza wersja putinker w celu zmniejszenia wykrywalnosci i promieniowania cieplnego zamiast nowoczesnej toalety posiada otwor w kadlubie i drewniana deske wolnoopadajaca

placek23
środa, 14 lipca 2021, 10:15

Nazywanie oddziału lotniczego Rossija firmą nie jest właściwe, ponieważ ma on status państwowej jednostki budżetowej i nie prowadzi działalności komercyjnej. Z zasady oddział Rossija nie wykonuje zadań transportowych na rzecz sił zbrojnych FR, które mają własny transport specjalny. Co to znaczy RA-96025 wraz z oblatanym w kwietniu RA-96025? Trzy błędy w dwóch zdaniach.

Davien
środa, 14 lipca 2021, 16:28

No popatrz a co robia tam te wszystkie Airbusy i Boeingi latajace komercyjnie do Afryki, Azji i Europy:) Firma Rossija ma 58 samolotów komercyjnych, same zachodnie i 44 maszyny rządowe wiec panie placek sam piszesz nieprawdę.

placek23
środa, 14 lipca 2021, 18:57

Komercyjne linie lotnicze Rossija i Specjalny Oddział Lotniczy Rossija to są dwa różne podmioty. Wcześniej przez pewien czas oddział rządowy wchodził w skład linii lotniczych, ale od 2009 roku ponownie został usamodzielniony jako odrębna państwowa jednostka organizacyjna. Wypadałoby wiedzieć takie elementarne rzeczy, to już 12 lat tak jest.

Davien
piątek, 16 lipca 2021, 10:03

Ok, moja pomyłka, była informacja o połaczeniu ale nie o rozłaceniu w 2009r.

Tani
środa, 14 lipca 2021, 17:15

To sa dwie rozne firmy i maja tylko wspolna nazwe. Na samolotach tzw rzadowych jest nazwa kraju nie firmy. Operator tych samolotow ma calkiem inna nazwe. To jest taki specpulk. Linie lotnicze Rossija to komercyjny przewoznik oprocz zachodnich ma tez Superjety. Ale to inna bajka. Rzadowe maja jednakowe malowanie flaga na stateczniku pionowym i pas w barwach narodowych przez caly kadlub. Laczenie tych dwoch firm jest smieszne Rossija to po prostu Rosja.

jacek23
środa, 14 lipca 2021, 13:56

uspokój się placek

placek23
środa, 14 lipca 2021, 16:09

Niekompetencji i nieporadności językowej bronimy jak niepodległości, bo jest nasza, w słusznej sprawie i nie jest to nasze ostatnie słowo?

GB
wtorek, 13 lipca 2021, 18:12

Ił-96 (jego różne wersje) to przede wszystkim samolot pasażerski. Problem w tym że jest w dzisiejszych czasach kompletnie przestarzały. Linie lotnicze odchodzą od samolotów 4 silnikowych. Linie produkcyjne A380, B747 zostaja zamknięte. Po prostu szerokokadłubowy samolot 4 silnikowy nie jest ekonomiczmy w stosunku do 2 silnkowego samolotu szerokokadłubowego. A linie lotnicze liczą koszty. Ale w Rosji nie ma obecnie silników które zdolne byłyby napędzać 2 silnikowy samolot szerokokadłubowy. Żeby podtrzymać życie producenta Rosjanie klepią obecnie 1-2 samoloty Ił-96 rocznie, co jest zupełnie nieekonomiczne. Producent, zakład w Woroneżu jest w ten sposób dotowany przez państwo.

x95
środa, 14 lipca 2021, 12:41

W międzyczasie opracowują PD-35 - całkowicie nowy silnik dla takich samolotów.

GB
środa, 14 lipca 2021, 14:12

Co znaczy w międzyczasie? A jak im się uda to co zamontują go na zmodyfikowanym Ił-96? Przecież pod nowe ciężkie silniki trzeba mieć nowe skrzydło. Teraz na skrzydle Iła masz dwa punkty mocowań.

Fanklub Daviena i GB
środa, 14 lipca 2021, 18:32

W latach 2019-2021 PD-35 jest poddawany testom. Zakończono z powodzeniem testy najtrudniejszej części gorącej i wszystkich podzespołów. Do jesieni tego roku ma rozpocząć się testowanie go w locie. Po ich zakończeniu będzie certyfikowany. Kończy się budowę linii produkcyjnej do jego budowy (z uwagi na olbrzymie rozmiary nie może być produkowany w dotychczasowych zakładach). Już do użytku oddano część do testowania silników tych zakładów. Jako priorytetowy program ma na przygotowanie produkcji zagwarantowane 2,6 mld USD z budżetu, więc fanboje kałbojów nie możecie liczyć, że ten program się nie uda. :D

Davien
piątek, 16 lipca 2021, 10:06

Wejscie do produkcji PD-35 jest przewidywane na 2025r wiec nie rozpedzaj się kałboju:)

anonim
środa, 14 lipca 2021, 11:20

"Linie lotnicze odchodzą od samolotów 4 silnikowych. Linie produkcyjne A380, B747 zostaja zamknięte." - Ta, i pewnie dlatego Stany Zjednoczone wybrały 4-silnikowego Boeinga 747 w roli Air Force One i jeszcze w 2015 roku potwierdziły tę decyzję (VC-25A - Boeing 747-200B, VC-25B - Boeing 747-8). Samolot transportujący prezydenta nie ma być tani ani ekonomiczny. On ma być przede wszystkim bezpieczny. Powiem więcej, ponadprzeciętnie bezpieczny. Dlatego najlepiej byłoby, gdyby dublował wszystko co się da. A co do rosyjskich samolotów pasażerskich, to Rosjanie mają swoje wąskokadłubowe Irkut MC-21 i Superjet 100, natomiast w przyszłości planują pójść we współpracę z Chinami (joint-venture pomiędzy chińskim Comac a rosyjskim UAC) i wprowadzić m.in. szerokokadłubowy CRAIC CR929. Co do silników, to na stole leżą różne opcje, m.in. PD-35 (jako przeskalowany w górę PD-14), PD-30 (wywodzący się z silników dla Tu-160) czy w ostateczności chiński CJ-2000.

GB
środa, 14 lipca 2021, 13:48

Kolejny nie rozróżnia linii lotniczej od służby dla państwowych VIPów. Nie napisałem że samolot przewożący państwowego VIPa, tylko to że Ił-96 (jak i inne 4 silnikowce) są nieekonomiczne dla linii lotniczych. Czytaj ze zrozumieniem. Co do rosyjskich samolotów pasażerskich to Rosjanie NIE MAJĄ dwusilnikowych szerokadłubowych samolotów pasażerskich, bo MC-21 i Superjet są samolotami wąskodadłubowymi. No i poza tym Superjet okazał się zupełnie nieudany i wszystkie zagraniczne linie pasażerskie go wycofują (czy już wycofały). Okazał się awaryjny i do tego nie było zorganizowanego sprawnego serwisu. MC-21 NIE JEST jeszcze operacyjny. Co do CR929 to istnieje duża rozbieżność między Chinami i Rosją, gdyż rynek chiński jest olbrzymi, a rosyjski mały (w stosunku do chińskiego), a Rosja chce dzielić się zyskami 50/50 co jest NIE do przyjęcia dla Chin. PD-35 JESZCZE NIE ma i nie wiadomo czy będzie i kuedy będzie. PD-14 zaś mimo że jest to póki co wszystkie zamówione MC-21 są z amerykańskimi silnikami.

anonim
środa, 14 lipca 2021, 15:21

"Kolejny nie rozróżnia linii lotniczej od służby dla państwowych VIPów." - Miło mi, że się przedstawiłeś! Artykuł jest o "rosyjskim Air Force One", a ty wyjeżdżasz z liniami pasażerskimi jak Filip z konopi. Zresztą, do tych uwag też się odniosłem na końcu, ale jak widać, nie potrafisz czytać. "Co do rosyjskich samolotów pasażerskich to Rosjanie NIE MAJĄ dwusilnikowych szerokadłubowych samolotów pasażerskich, bo MC-21 i Superjet są samolotami wąskodadłubowymi." - A co do amerykańskich państwowych samolotów dla VIPów, to Amerykanie NIE MAJĄ dwusilnikowych szerokokadłubowych Air Force One, bo VC-25A i VC-25B są samolotami 4-silnikowymi!!! Normalnie ręce opadają. Ja o jednym, a ten o drugim, i jeszcze powtarza to, co mu przed chwilą tłumaczyłem. -.-

GB
środa, 14 lipca 2021, 15:42

Oczywiście że wyjeżdżam z Ił-96 jako samolotu pasażerskiego, gdyż samolotów dla VIP to Rosja może kupi jeszcze kilka. A producent może przetrwać tylko wtedy gdy będzie produkować seryjnie i masowo kilkanaście samolotów typu Ił-96 rocznie. Co mnie obchodzą amerykańskie samoloty dla VIP??? Umiesz czytać ze zrozumieniem? Nie bardzo.

anonim
środa, 14 lipca 2021, 16:06

"Oczywiście że wyjeżdżam z Ił-96 jako samolotu pasażerskiego, gdyż samolotów dla VIP to Rosja może kupi jeszcze kilka." A ch*j mnie to obchodzi w temacie dotyczącym samolotów dla VIPów! To tak jakby wyśmiewać wszelkie newsy o supersamochodach, uznając je za nieekonomiczne i twierdząc, że liczą się tylko auta dla mas. Zresztą tłumaczyłem ci, że jeśli chodzi o samoloty pasażerskie, to Rosja w dłuższej perspektywie stawia na współpracę z Chinami przy CR929, a w międzyczasie zadowala się MC-21 i Superjetem! W planach jest także konstrukcja dwusilnikowego Iła-96 na bazie silników PD-35, co również już ci tłumaczono. Kolejny raz dowodzisz, że nie potrafisz czytać ze zrozumieniem.

:)
środa, 14 lipca 2021, 17:04

Nie dręcz go.I tak ma ciężko.

Mała Generała Paczka
środa, 14 lipca 2021, 09:42

W samolotach dla VIP 4 silniki to zaleta, jeniuszu! Ile silników ma Air Force One?

GB
środa, 14 lipca 2021, 12:37

Cóż ja poradzę na to że nie umiesz przeczytać ze zrozumieniem co napisałem januszu... Rozumiesz że piszę o samolocie przede wszystkim pasażerskim do pracy w linii lotniczej? O jak mi przykro.

Tani
środa, 14 lipca 2021, 08:14

Ja bym napisal inaczej ,ze wzgledow ambicjonalnych ruska wierchuszka nie moze latac zagranicznymi. On moze byc stanowiskiem dowodzenia ale potrzebuje asysty Tu-204 w celu zapewnienia lacznosci specjalnej. Ja przypomne przypadek zprzed roku kiedy do Nowosybirska przylecial Szojgu i Putin. Szojgu przylecial wersja 400 a jego szef wersja 300. O czym poinformowali nieco zdziwieni miejscowi spotterzy. Ale moze losowali i wiecej szczescia mial Szojgu.

Tania
środa, 14 lipca 2021, 13:41

Za Jelcyna Rosja kupiła Boeinga dla prezydenta Rosji. Przy odbiorze okazał się tak naszprycowany podsłuchami, że ich demontaż był nie możliwy i USA oddawały kasę i odszkodowanie.

Tani
środa, 14 lipca 2021, 16:59

Tania to nie Boeing tylko ambasada USA w Moskwie i nie oddali tylko zburzyli.

viper
środa, 14 lipca 2021, 13:29

To proste. Przyleciał Szojgu i kukła Putina.

As
wtorek, 13 lipca 2021, 23:58

Loty komercyjne rządzą się innymi prawami niż specjalne.

GB
środa, 14 lipca 2021, 12:38

Oczywiście. Ale Ił-96 jest przede wszystkim samolotem pasażerskim dla linii lotniczych, a nie specjalnym dla VIP.

Davien
środa, 14 lipca 2021, 16:36

Nie jest, wszystkie Ił-96 zostały uziemione w liniach komercyjnych w Rosji z powodu skopanych hamulców.

poniedziałek, 19 lipca 2021, 13:53

Właśnie na Fly radarze można zobaczyć ze 4 SSJ i 2 Iły-96.

Davien
poniedziałek, 19 lipca 2021, 15:13

Kubańskie czy rządowe?:)

anonim
środa, 14 lipca 2021, 15:25

"Ale Ił-96 jest przede wszystkim samolotem pasażerskim dla linii lotniczych, a nie specjalnym dla VIP." - Ale Boeing 747 jest przede wszystkim samolotem pasażerskim dla linii lotniczych, a nie specjalnym dla VIP. Tak więc zgodnie z twoją logiką, Stany Zjednoczone powinny zrezygnować z dodatkowego bezpieczeństwa dla prezydenta i wybrać na Air Force One maszynę dwusilnikową. Ale ci Amerykanie są głupi, że tego nie rozumieją! Szkoda, że nie zatrudnili GB na eksperta! On by im wytłumaczył!

As
wtorek, 13 lipca 2021, 23:58

Loty komercyjne rządzą się innymi prawami niż specjalne.

skąd oni was biorą?
wtorek, 13 lipca 2021, 22:20

Ale płacz nawet tak żałosny na rzeczywisty świat nie wpływa.

GB
środa, 14 lipca 2021, 10:43

Właśnie, żałość bierze jak się patrzy na rosyjski przemysł lotniczy, zwłaszcza produkcję samolotów cywilnych. ZSRR miał cywilny przemysł lotniczy porównywalny z USA, a w Aerofłocie latały w zasadzie samoloty sowieckie. A teraz 90% samolotów w rosyjskich liniach lotniczych jest pochodzenia amerykańskiego i europejskiego. To co jest post sowieckie to staroć. Także właśnie skąd wy się bierzecie? Rozpiski ci olgino nie dało?

antyGB
środa, 14 lipca 2021, 13:43

Ale 1/3 najnowszych Boeingów "na wagę" została wyprodukowana w Rosji, gdzie są 2 fabryki i biuro konstrukcyjne Boeinga. Wszystkie części tytanowe, tylne usterzenie i struktura wytrzymałościowa przedziału pasażerskiego nowych Boeingów są produkowane w Rosji. Jak myślisz, dlaczego USA nie wprowadza sankcji na Boeingi do Rosji?

GB
środa, 14 lipca 2021, 14:43

No i? Wiesz co będzie jak USA wprowadzi sankcje na dostawy samolotów lub części do nich do Rosji? Praktycznie cały transport lotniczy w Rosji upadnie.

środa, 14 lipca 2021, 16:46

Boeinga upadnie

sża
wtorek, 13 lipca 2021, 21:09

Cztery silniki to dla bezpieczeństwa i w tym przypadku koszty się nie liczą. Podobnie zresztą mają Amerykanie, którzy też latają na czterech silnikach.

anonim
środa, 14 lipca 2021, 15:27

On tego nie rozumie. Wg niego, skoro maszyna opiera się na cywilnej konstrukcji dla lotów pasażerskich (bo tworzenie nowej od podstaw nie ma żadnych podstaw), powinna zrezygnować z dodatkowego bezpieczeństwa dla prezydenta.

wtorek, 13 lipca 2021, 20:18

Obecnie nie ma. Ale jest już PD14 dla MS-21. I wszystko wskazuje na to, że będzie (bo prace trwają) PD35 dla m.in. szerokokadłubowca rosyjsko-chińskiego i właśnie przyszłego Ił-96-400. Tak więc w perspektywie kilku lat zobaczymy.

Davien
środa, 14 lipca 2021, 09:14

Ił-96-400 napedzany jest silnikami PS-90A1 a nie PD-35 a Iły-96 w wersji pasażerskiej zostały na stałę uziemione z powodu skopanego systemu hamowania

środa, 14 lipca 2021, 15:03

Mówię o wersji zmodernizowanej z 400M (przepraszam purystę za brak M). Czyli o tym, co ma być, a nie jest - bo nie ma jeszcze np. silnika, który dopiero jest w opracowaniu. Na razie obecnie produkowane egzemplarze Ił-96 mają silniki istniejące, ale niektórzy twierdzą, ze czas w przyrodzie się nie zatrzymał.

Davien
środa, 14 lipca 2021, 16:41

Ił-96-400M tez napędzaja silniki PS-90A a nie PD-35, wersja z silnikami PD-35 nawet nei powstała bo sam silnik ma byc dostepny koło 2025r. Ił-96-400M to pasażerska wersja samolotu Ił-96-400T Ił-96-400M ma miec pierwszy lot w 2021r wiec cos ci zdecydowanie nie wyszło. Aha,dodam że Ił-96-400TZ tez maPS-90A:)

Tani
środa, 14 lipca 2021, 08:17

RD w jezyku rosyjskim nasze P to R. Czyli reaktiwnyj dwigatiel czyli silnik odrzutowy

środa, 14 lipca 2021, 15:06

PD - nie wiem skąd to P, ale przypuszczam że "perspektywnyj". Wszystko, co istnieje, kiedyś było perspektywiczne, nie tylko "awiacionnyje kompleksy", silniki (jak mniemam) także.

Tani
czwartek, 15 lipca 2021, 08:02

Alfabit my uze znajem uze piszem i citajem i wsie bukwy po pariadkie bez aszibok nazywajem..... Trzeba sprawdzic na necie i tam wyjdzie. Ja osobisvie zaluje ze sie do ruskiego nie przykladalem ale to co mnie nauczono wystarcza dla mojego hobby. Ja osobiscie radze uczyc sie rosyjskiego,i to bez politycznych podtekstow.

Davien
piątek, 16 lipca 2021, 10:12

PD to po prostu oznaczeni kolejnych silników firmy Awiadwigatiel z pewnej rodziny. Wcześniej miales rodzine PS-90 Aha oznaczenie PS to od Paweł Sołowiew.

placek23
czwartek, 15 lipca 2021, 22:55

Nie ma co sprawdzać, bo wszystko wiadomo. Dawniej silniki odrzutowe w ZSRR oznaczano symbolami R, np. R-11, R-13, R-25 itd., względnie RD, np. RD-33. Były też oznaczenia AŁ, D i inne. Nowe silniki rosyjskie mają w nazwie literę P: PD-14, PD-18, PD-35. Słowo „pierspiektiwnyj” ma w danym przypadku taki sens, że chodzi o całkowicie nowe konstrukcje, przewidziane na wiele lat produkcji i użytkowania, a nie o modernizacje starych produktów z czasów ZSRR, których potencjał się wyczerpał albo niedługo się wyczerpie.

Davien
niedziela, 18 lipca 2021, 14:11

Oznaczano róznie, były oznaczenia od konstruktorów lub zakłądó jak AL-21/31/41 od Archipa Lulki albo PS od Pawła Sołowiewa, były od nazwy silnik odrzutowy( te słynne RD) a PD-to po prostu oznaczenie rodziny silników Awiadwigatiela. A akurat R-11 miał tez oznaczenie AM-11 od A.A Mikulina, Oznaczenei R-13/25 to oznaczenia firmy Tumanski, RD ma chyba tylko Klimow, NK to Kuzniecow itd.

Tweets Defence24