„Pustułka” wykryje drony nad Kielcami. A potem nad całą Polską?

W wydarzeniu uczestniczyli m.in. dyrektor generalny Głównego Urzędu Miar Piotr Ziółkowski, Pierwszy Zastępca Komendanta Głównego Policji nadinsp. Roman Kuster, Wojewoda Świętokrzyski, Marszałek Województwa Świętokrzyskiego, kierownictwo Komendy Wojewódzkiej Policji w Kielcach oraz przedstawiciele Głównego Urzędu Miar, policji, innych komórek administracji publicznej oraz przedsiębiorców i środowiska naukowego.

To nowatorskie rozwiązanie, które zainspirowane sytuacją wojenną na Ukrainie, ale także aspektami monitorowania środowiska, jego wpływowi na zdrowie człowieka, stało się inspiracją do tego projektu. Ta stworzona infrastruktura, jako infrastruktura podwójnego zastosowania, wykrywać będzie zgodnie z planami nie tylko drony, ale także wyścigi uliczne, czy na przykład wystrzały z broni palnej. To pomoże także zwiększyć bezpieczeństwo naszych mieszkańców.
Dyrektor Generalny Głównego Urzędu Miar Piotr Ziółkowski

Odpowiedź na współczesne zagrożenia

System „Pustułka” powstaje jako odpowiedź na rosnące wyzwania związane z bezpieczeństwem w przestrzeni publicznej, a pierwszym i pilotażowym obszarem jego zastosowania ma być miasto Kielce. Prace rozpoczęły się jesienią 2025 roku, a 29 czerwca zaprezentowano ramy porozumienia o współpracy w ramach konsorcjum.

System powstaje we współpracy pięciu podmiotów:

• Główny Urząd Miar koordynuje działania i nadzoruje rozwój projektu.
• Miasto Kielce zyskuje zaawansowane narzędzia do wizualizacji i zbierania danych na potrzeby miejskie, co pozwoli na lepsze zarządzanie przestrzenią zurbanizowaną.
• Komenda Wojewódzka Policji w Kielcach zostanie wyposażona w dedykowany moduł umożliwiający natychmiastowe otrzymywanie powiadomień o zagrożeniach, co usprawni i przyspieszy interwencje oficerów dyżurnych.
• Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet AGH odpowiada za kluczowe zaplecze technologiczne, w tym bezpieczne przesyłanie, przetwarzanie oraz zaawansowaną analizę danych w swoim centrum komputerowym (w tym z wykorzystaniem polskiej sztucznej inteligencji; infrastruktura ACK AGH pozwala na rozbudowę systemu, nawet na obszar całego kraju).
• Główny Inspektorat Ochrony Środowiska otrzyma stałe źródło informacji o klimacie akustycznym miasta.

Prace przygotowawcze realizowano we współpracy z polskimi przedsiębiorstwami. Na razie nie wybrano jeszcze wykonawców, bo to będzie możliwe po zatwierdzeniu finansowania zadania.

Głównym przeznaczeniem systemu ma być wykrywanie bezzałogowych statków powietrznych. Czujniki akustyczne będą jednak służyć także do detekcji innych zdarzeń niebezpiecznych (wystrzały z broni palnej czy nielegalne wyścigi), a dodatkowo będą stanowić bazę do ciągłego monitorowania klimatu akustycznego i przestrzeni miejskiej. Zebrane dane mogą być analizowane w czasie rzeczywistym. Po wykryciu i sklasyfikowaniu jako zagrożenie stosowna informacja zostanie przekazana do policji, wspierając jej działania operacyjne oraz skracając czas reakcji.

Czujniki to realne wsparcie działań policji. Dzięki nim będziemy mogli szybciej znaleźć się na miejscu zdarzenia.
mł. insp. Kamil Tokarski, rzecznik prasowy Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach

Stacje monitoringu hałasu będą podłączone do systemu komputerowego zapewnianego przez Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet AGH, gdzie będą poddawane analizie w celu ewentualnego alarmowania policji o niebezpieczeństwie. Równolegle z działaniem systemu alarmowania będą aktualizowane lokalne i regionalne bazy danych.

System został zaprojektowany w sposób umożliwiający jego dalszy rozwój oraz integrację z kolejnymi rozwiązaniami wspierającymi zarządzanie bezpieczeństwem na poziomie lokalnym i regionalnym.

Potencjał wdrożeniowy

Podczas prezentacji przedstawiono również założenia projektu oraz możliwości jego praktycznego wykorzystania. Jak wskazywano, rozwiązanie może znaleźć zastosowanie zarówno w dużych aglomeracjach miejskich, jak i na terenach o szczególnym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa, infrastruktury krytycznej czy organizacji dużych wydarzeń masowych.

Omówiono również potencjalne kierunki dalszego rozwoju projektu oraz możliwości jego wdrażania we współpracy z administracją publiczną, samorządami oraz innymi służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo.

Pokaz możliwości systemu

Uczestnicy konferencji mogli zapoznać się z zasadą funkcjonowania sieci czujników oraz procesem identyfikacji i analizy wybranych zdarzeń akustycznych, zaprezentowano też materiał filmowy z testów, w których szczególną rolę odegrała policja. Szacunkowa wartość projektu wynosi 10 mln zł, wraz z wkładem własnym. Jesienią tego roku konsorcjum planuje złożenie wniosku o dofinansowanie z programu Fundusze dla Świętokrzyskiego.

Jak wynika z informacji przedstawionej przez Renatę Janik, Marszałek Województwa Świętokorzyskiego, system Pustułka może znaleźć dofinansowanie w ramach priorytetu 15 „fundusze europejskie dla infrastruktury obronnej”, z łączną sumą 71,3 mln euro. Program ten, obok wzmocnienia odporności infrastruktury społecznej (czego częścią jest system Pustułka) obejmuje też np. wzmocnienie szpitali i rozbudowę lotniska w Masłowie, a także budowę miejsca schronienia z funkcją parkingu.

Pełne wdrożenie systemu w województwie planowane jest na okres do końca 2028 roku.

W perspektywie rozważane jest jednak również rozszerzenie tego systemu na całą Polskę. Co więcej, możliwe jest też zintegrowanie go z rozwiązaniami Sił Zbrojnych RP, aby dysponować systemem ostrzegania podwójnego zastosowania – na czas pokoju i kryzysu (przede wszystkim do użycia przez policję) i na czas wojny (do użycia przez armię)

W warunkach wojennych na Ukrainie takich czujników funkcjonuje w sposób stały około 16 tysięcy. Prawdopodobnie ta liczba z każdym dniem się zmienia (...) My chcielibyśmy zbudować kręgosłup w oparciu o rozlokowanych około 10 tysięcy, może nawet 12 tysięcy czujników działających w sposób dual use. Z takim założeniem, że w przypadku zagrożenia wszyscy bronimy swojej ojczyzny i wykorzystujemy wszelkie możliwe dostępne narzędzia do tego, żeby bronić Polski.
Dyrektor Generalny Głównego Urzędu Miar Piotr Ziółkowski

Ponadto, będzie on mógł być integrowany z systemami informatycznymi PAŻP (aby nie generować alarmów o legalnych, zgłoszonych lotach dronów), a w wypadku zagrożenia wojennego – także ze specjalną aplikacją w systemie mObywatel, by każdy obywatel mógł zgłaszać zagrożenie.

Rozwój krajowych technologii

Projekt „Pustułka” pokazuje, że polskie instytucje rozwijają rozwiązania odpowiadające na nowe zagrożenia pojawiające się w przestrzeni publicznej. W dobie dynamicznego wzrostu liczby bezzałogowych statków powietrznych oraz coraz większego znaczenia automatycznej analizy danych, systemy tego typu mogą w przyszłości stać się ważnym elementem krajowej architektury bezpieczeństwa.

Przedstawiciele organizatorów podkreślili, że rozwój podobnych technologii wymaga ścisłej współpracy administracji publicznej, służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo, środowiska naukowego oraz instytucji badawczo-rozwojowych.

Ta koncepcja Dual Use jest bardzo popularnym rozwiązaniem. W ten sposób ograniczamy koszty związane z nakładami na technologie typowo wojskowe, ale środki przekazywane są na te technologie, które na co dzień pracują dla bezpieczeństwa czy funkcjonowania codziennego obywateli (...) a kiedy jest taka konieczność, służą bezpośrednio do obrony. I takie rozwiązanie na pewno obniżyłoby znacząco koszty budowy ogólnopolskiego systemu wczesnego ostrzegania i stanowi kluczowy argument dla zaproponowanego przez nas rozwiązania.
Dyrektor Generalny Głównego Urzędu Miar Piotr Ziółkowski