Czeski odrzutowiec dla Polski? Wiceprezes: Niezbędne do wsparcia piątej generacji

Przy okazji prezentacji samolotu w Bazie Lotnictwa Szkolnego w Dęblinie, gdzie przedstawiciele Aero zapoznali członków Sił Powietrznych RP z maszyną L-39 Skyfox, redakcja Defence24.pl miała okazję porozmawiać z wiceprezesem Zdenkiem Hlačíkiem. Według Hlačíka Polska jest jednym z najważniejszych rynków lotniczych w Europie Środkowej ze względu na trwające programy modernizacyjne i planowane wprowadzenie F-35A. Warto zauważyć, że na początku tego miesiąca polskie Ministerstwo Obrony Narodowej oficjalnie potwierdziło, iż flota F-35A, obecnie zakontraktowana dla dwóch eskadr (32 samoloty), zostanie rozszerzona do czterech eskadr (64 samoloty), co przełoży się na zwiększone potrzeby szkoleniowe.

Platforma szkoleniowa dla ery F-35

Jak powiedział Defence24.pl Zdeněk Hlačík, Aero pozycjonuje L-39 Skyfox jako platformę zdolną do wspierania szkolenia pilotów myśliwców czwartej i piątej generacji. Pojawienie się F-35 w Polsce zwiększy zapotrzebowanie na kompleksowy i zrównoważony ekosystem szkolenia pilotów. „Skyfox opiera się na dziedzictwie legendarnego L-39 Albatros, ale posiada nowoczesną awionikę i inne najnowocześniejsze technologie. Jest niezawodny i efektywny kosztowo, a jednocześnie jego cyfrowa konstrukcja umożliwia integrację z różnymi scenariuszami szkoleniowymi oraz wsparcie misji operacyjnych” – powiedział Zdeněk Hlačík.

Podkreślił on, że samolot oferuje znacznie więcej niż tylko możliwości szkoleniowe. „Skyfox to nie tylko samolot, ale kompletny system szkoleniowy. Dla krajów przechodzących na maszyny piątej generacji niezbędne jest posiadanie dostępnej platformy do systematycznego przygotowania pilotów, podtrzymywania nawyków pilotażowych i zaawansowanego treningu taktycznego. Jesteśmy w stanie zaoferować to wszystko polskim Siłom Powietrznym” – dodał Hlačík.

L-39 Skyfox bazuje na L-39 Albatros, legendzie epoki zimnej wojny, ale wprowadza istotne udoskonalenia oparte na nowoczesnych technologiach. Zachowując ogólną konfigurację swojego poprzednika, samolot posiada nowe skrzydło, w pełni cyfrowy „szklany kokpit” oraz silnik turbowentylatorowy Williams International, który zastąpił zaprojektowaną w ZSRR jednostkę napędową AI-25.

Samolot posiada certyfikację zgodnie ze standardami UE i NATO. Jest przeznaczony do szkolenia podstawowego i zaawansowanego, treningu taktycznego, misji rozpoznawczych oraz wybranych ról lekkiego wsparcia bojowego. Aero oferuje również zintegrowany system szkolenia łączący samolot z nowoczesnymi symulatorami i naziemnymi rozwiązaniami szkoleniowymi.

Długoterminowa współpraca przemysłowa

Czeski producent chce również rozszerzyć swoją obecność przemysłową w Polsce. „Szukamy partnera, który uczestniczyłby w szerokim zakresie funkcji wsparcia cyklu życia, w tym w konserwacji samolotów, serwisowaniu, wsparciu logistycznym, szkoleniach, modernizacji i innych podobnych działaniach” – powiedział Zdeněk Hlačík.

Jako, że firma poszukuje partnera przemysłowego do wsparcia lokalnego zaangażowania, Hlačík podkreślił, że celem jest nawiązanie długoterminowego partnerstwa. Polski przemysł mógłby uczestniczyć nie tylko w serwisowaniu, naprawach i przeglądach (MRO) samolotów eksploatowanych przez Siły Powietrzne RP, ale także wspierać Aero na rynkach międzynarodowych. Byłby on również zaangażowany w dalszy rozwój i modernizację platformy.

Nie chcemy tylko sprzedać Polsce samolotu. Chcemy ustanowić długoterminową współpracę przemysłową dla tego programu, zarówno dla polskich, jak i zagranicznych użytkowników samolotów L-39. Różni obecni i potencjalni nowi klienci są zainteresowani rozszerzeniem bazy wsparcia eksploatacji dla rodziny L-39, a my chętnie włączylibyśmy polskie firmy w modernizację i dalszy rozwój samolotu
dodał wiceprezes Zdeněk Hlačík.

Obecni operatorzy i zainteresowanie w regionie

Skyfox pozyskał już zamówienia w Europie i Azji. W Czechach samolot jest eksploatowany przez państwowe centrum szkoleniowe LOM Praha, która zapewnia szkolenie pilotów dla Czeskich Sił Zbrojnych. Do tej roli zaplanowano osiem maszyn. Z kolei Węgry zamówiły 12 samolotów L-39 Skyfox. Osiem zostało już dostarczonych, a pozostałe cztery mają trafić do odbiorcy w 2028 roku.

Wietnam otrzymał wszystkie 12 maszyn zamówionych w ramach kontraktu z Aero, stając się pierwszym operatorem eksportowym tego typu. Hlačík wskazał również na rosnące zainteresowanie wojskowymi samolotami szkolnymi na Słowacji, gdzie trwają dyskusje dotyczące przyszłych wymagań w zakresie szkolenia pilotów. L-39 Skyfox jest często wymieniany wśród rozważanych rozwiązań.

W 2025 roku odnotowała ostatnio rekordowe wyniki finansowe, a program Skyfox stał się jej największym segmentem biznesowym. W 2025 roku Aero dostarczyło rekordową liczbę 14 samolotów i ogłosiło plany ekspansji na kolejne rynki w Afryce i Ameryce Północnej.

Hlačík zwrócił również uwagę na dużą globalną bazę użytkowników poprzednich generacji L-39. Starsze maszyny L-39 pozostają w służbie w kilkudziesięciu krajach i są nadal modernizowane oraz eksploatowane przez prywatne firmy świadczące usługi zaawansowanego szkolenia pilotów i jednostek „agresorów”. W Stanach Zjednoczonych firmy takie jak Draken International wykorzystują L-39 i L-159 jako część swoich flot szkoleniowych do symulowania przeciwnika. Niektóre z L-39 eksploatowanych w Ameryce Północnej zostały również doposażone w komponenty stosowane w Skyfoxie, w tym nowe silniki.

Poza szkoleniem

Hlačík podkreślił także, że Skyfox został zaprojektowany jako więcej niż samolot szkolny i może być dostosowany do szeregu misji operacyjnych. Zauważył, że zmieniające się środowisko bezpieczeństwa, w tym rosnąca rola bezzałogowych systemów powietrznych na polu walki, zwiększyło zainteresowanie przystępnymi cenowo platformami zdolnymi do wspierania bezpieczeństwa przestrzeni powietrznej i operacji zwalczania bezzałogowych statków powietrznych (counter-UAS). „Każdy Skyfox, nawet w czysto szkolnej konfiguracji, może zostać bardzo łatwo uzbrojony w wyrzutnie rakiet i zasobnik rozpoznawczy, co pozwala mu szybko reagować na aktualne zagrożenia. Innymi słowy, Skyfox w konfiguracji szkolnej może zostać szybko przekształcony w platformę wsparcia bojowego i zwalczania dronów, jeśli zajdzie taka potrzeba, i mógłby przenosić nie tylko broń niekierowaną, ale także precyzyjną”, powiedział Hlačík.

W konfiguracji uzbrojonej L-39 Skyfox może przenosić różnorodną broń i wyposażenie misyjne na pięciu zewnętrznych punktach podwieszeń, w tym zasobniki strzeleckie, rakiety kierowane i niekierowane, systemy rozpoznawcze, sprzęt walki elektronicznej oraz amunicję precyzyjną. Obejmuje to systemy takie jak rakiety Thales 70 mm, używane już przez polskie Siły Zbrojne. Integracja nowych systemów będzie możliwa również w przyszłości, w tym we współpracy z polskim przemysłem.

Oferując Polsce L-39 Skyfox, dążymy do rozszerzenia naszej efektywnej kosztowo platformy w celu wsparcia największych sił powietrznych w regionie, tworząc jednocześnie długoterminowe partnerstwa, które wykorzystują potencjał polskiego przemysłu i generują nowe możliwości biznesowe dla polskich firm. Jestem przekonany, że Skyfox może wspierać polską flotę samolotów piątej i czwartej generacji, a udział w projekcie pomoże wzmocnić polski przemysł obronny i lotniczy
podsumował Hlačík.