NATO powołało Forward Land Forces w Finlandii

Forward Land Forces — czym dokładnie są?

Forward Land Forces (FLF) to kluczowy element obecności wojskowej NATO wzdłuż wschodniej flanki, rozmieszczony w postaci wielonarodowych grup bojowych na terytorium Sojuszu. Podstawą ich działania jest fakt, że opierają się one nie na samej liczebności jednostek, lecz na sygnale politycznym; sama ich obecność ma jasno pokazywać, że atak na jednego sojusznika będzie atakiem na cały Sojusz.

Koncepcja FLF stanowi bezpośrednią odpowiedź na rosyjską agresję. Początkowo cztery grupy bojowe powstały w 2017 r. w Estonii, na Łotwie, Litwie i w Polsce po aneksji Krymu, a po pełnoskalowej inwazji na Ukrainę w 2022 r. dołączyły kolejne cztery, w Bułgarii, na Węgrzech, w Rumunii i na Słowacji. Każdą z nich prowadzi tzw. państwo ramowe (framework nation), które zapewnia trzon dowodzenia i logistyki.

Jak fińskie są FLF w Finlandii?

Trzon FLF w Finlandii stanowi szwedzka grupa bojowa wielkości batalionu, czyli około 600 żołnierzy stacjonujących w Boden w północnej Szwecji. Jednostki te zdolne są do szybkiego przerzutu do Finlandii. Grupą dowodzi Wielonarodowy Element Sztabowy w Rovaniemi, stolicy Laponii.

Z chwilą powołania jednostki zarówno grupa bojowa, jak i sztab przeszły pod dowództwo Naczelnego Dowódcy Sił Sojuszniczych w Europie (SACEUR), generała Alexusa G. Grynkewicha, a same FLF znajdują się w obszarze odpowiedzialności Joint Force Command (JFC) Norfolk, jednego z trzech połączonych dowództw NATO.

Szwecja pełni tu rolę państwa ramowego (framework nation), a chęć udziału w rozwoju jednostki zgłosiły w czerwcu 2025 r. Dania, Francja, Islandia, Norwegia i Wielka Brytania; jesienią 2025 r. do grona dołączyły Włochy. FLF Finland nie jest zatem „fińskie” w ścisłym sensie — znajduje się na fińskiej ziemi, ale jego trzon i zaplecze stanowią różne państwa członkowskie, ze Szwecją jako państwem ramowym na czele.

Między symboliką a siłą

Minister Antti Häkkänen ogłosił, że docelowo siły mają urosnąć do poziomu brygady, co z kolei oznacza, że obecny stan to dopiero punkt wyjścia. Batalion liczący 600 żołnierzy, nawet doskonale wyszkolony i przystosowany do warunków arktycznych, nie jest w stanie samodzielnie powstrzymać poważnego ataku. Jego rola polega nie tyle na obronie terenu, ile na zagwarantowaniu, że jakakolwiek agresja od pierwszej chwili zaangażuje wiele państw Sojuszu i automatycznie uruchomi mechanizm obrony kolektywnej.

Innymi słowy, rzeczywista wartość FLF Finland — jak i każdej innej jednostki tego typu — leży przede wszystkim w sygnale politycznym, a nie w samej sile ognia, choć i ta stanowi pewną wartość odstraszającą.

Rosnące rosyjskie zagrożenie na fińskiej granicy

Granica fińsko-rosyjska liczy 1340 kilometrów i jest najdłuższym odcinkiem styku Rosji z jakimkolwiek państwem NATO. Rok 2023 okazał się rokiem przełomowym. Był to rok, w którym Finlandia porzuciła dekady neutralności i wstąpiła do NATO w bezpośredniej reakcji na rosyjską inwazję na Ukrainę.

Rosja jednak nie pozostała bierna w reakcji wobec Finlandii. Według doniesień Wall Street Journal i New York Timesa, potwierdzonych przez przedstawicieli NATO, zdjęcia satelitarne pokazują rozbudowę rosyjskiej infrastruktury wojskowej wzdłuż granicy z Finlandią. Mowa tu o namiotach, magazynach mogących pomieścić pojazdy wojskowe i odnowionych schronach dla samolotów bojowych. W samej Kamence, około 60 km od granicy, od lutego 2025 r. powstało ponad 130 namiotów wojskowych zdolnych pomieścić do 2000 żołnierzy na terenie, który w 2022 r. był jeszcze niezagospodarowany.

Sam SACEUR osadził powołanie jednostki w tym samym kontekście, wskazując, obok aktywności wojskowej Rosji, także rosnące zainteresowanie Chin Arktyką. FLF w Finlandii jest zatem odpowiedzią zarówno na wzmożoną obecność wojskową Rosji przy granicy, jak i na strategiczną rywalizację o region arktyczny, który z roku na rok nabiera znaczenia.

W tym miejscu warto jednak zachować ostrożność interpretacyjną. Według fińskiego zastępcy szefa sztabu ds. strategii, gen. dyw. Samiego Nurmiego, rosyjska rozbudowa była spodziewana i nie stanowi obecnie bezpośredniego zagrożenia. Po części jest ona zresztą odpowiedzią na samo rozszerzenie NATO o Finlandię i Szwecję — co tworzy spiralę bezpieczeństwa, w której każdy ruch jednej strony uzasadnia ruch drugiej.

Wzmocnienie integracji fińsko-szwedzkiej

FLF w Finlandii to modelowy przykład integracji fińsko-szwedzkiej, dwóch państw, które porzuciły wieloletnią neutralność, by wstąpić do NATO. Zdolność szwedzkiego batalionu do szybkiego przerzutu z Boden do Finlandii nie pozostaje przy tym wyłącznie retoryczną deklaracją: grupa przećwiczyła ten manewr podczas tegorocznych ćwiczeń Cold Response 26. Boden i Rovaniemi dzieli zaledwie około 250 km w linii prostej, co czyni taki przerzut wykonalnym w skali kilkudziesięciu godzin.

FLF podkreśla znaczenie wieloletniej i głębokiej kooperacji obronnej obu krajów, która rzeczywiście pozwoliła przejść od planów do realnej operacyjności w krótkim czasie.

Czego brakuje?

Utworzenie FLF in Finlandii jest dobrym krokiem naprzód w budowaniu europejskich zdolności odstraszania, jednak pewne kwestie pozostają w tej chwili niedoprecyzowane. Po pierwsze, harmonogram. Rozbudowa do brygady jest celem bez wskazania konkretnej daty, a nawet ram czasowych.

Po drugie, brak szczegółów odnośnie do finansowania i podziału obowiązków. Sześć państw zadeklarowało „udział w rozwoju”, ale deklaracja nie precyzuje, kto wniesie żołnierzy, kto sprzęt, a kto jedynie polityczne poparcie.

Po trzecie, ostatnie wydarzenia w kontekście relacji transatlantyckiej nie są tutaj bez znaczenia. Pomimo faktu, że FLF znajduje się na europejskiej ziemi, jego trzon oparty jest na SACEUR, który dowodzony jest przez amerykańskiego generała. Taka jednostka pozostaje zatem tak wiarygodna jak wiarygodne pozostaje zaangażowanie Waszyngtonu.

Bilans na plus — ale nie można spocząć na laurach

Powołanie FLF w Finlandii to krok realny, którego znaczenia — zwłaszcza politycznego — nie należy lekceważyć. Jednostka w Rovaniemi domyka geograficznie północno-wschodnią flankę NATO, instytucjonalizuje współpracę fińsko-szwedzką i osadza obronę Dalekiej Północy w sojuszniczej strukturze dowodzenia. Jest też wyraźnym sygnałem rosnącej wagi frontu północno-wschodniego i trzeźwego rozpoznania zagrożenia ze strony Rosji.

Europa nie może jednak na tym poprzestać. Otwartą kwestią pozostaje doprecyzowanie, jak i kiedy batalion urośnie do zapowiadanej brygady oraz jak rozłożą się obowiązki między sojusznikami, przy czym kluczowe jest, by trzon tych sił stanowiły państwa europejskie.