Ryś zastępuje Panterę. Jak sprawdzi się nowy mundur Wojska Polskiego?

Nowe umundurowanie ma być swego rodzaju rewolucją w wyglądzie i komforcie służby polskiego żołnierza. Zastępujący wysłużoną „Panterę” kamuflaż K-03 „Ryś” został zaprojektowany od podstaw z myślą o specyfice rodzimego teatru działań. Dzięki zastosowaniu unikalnego układu nieregularnych plam w pięciu starannie dobranych barwach, nowy wzór ma doskonale rozmywać się i wtapiać sylwetkę żołnierza w tło polskiego krajobrazu, niezależnie od pory roku. Według przedstawionych podczas prezentacji danych, potwierdzonych testami polowymi, „Ryś” ma zapewniać o około 30% wyższą skuteczność maskowania, co w warunkach bojowych ma kluczowe znaczenie dla przetrwania na polu walki. Wyższa skuteczność maskowania ma dotyczyć także obserwacji za pomocą gogli noktowizyjnych.

Zmiany nie ograniczają się jednak wyłącznie do kolorystyki – to zupełnie nowe podejście do wyposażenia indywidualnego. Nowy mundur polowy to konstrukcja uszyta z nowoczesnych, znacznie lżejszych i wyjątkowo trwałych materiałów w splocie Rip-Stop. Tkanina ta zapewnia żołnierzom nie tylko lepszą cyrkulację powietrza i szybsze schnięcie w trudnych warunkach atmosferycznych, ale także o wiele wyższą odporność na rozdarcia czy przetarcia. Jak podano podczas prezentacji, zastosowana tkanina jest o 30% bardziej wytrzymała na rozdzieranie w stosunku do dotychczas stosowanych materiałów i 7-krotnie bardziej odporna na ścieranie. Także wybarwienie jest bardziej odporne na wielokrotne pranie, nawet w temperaturze do 60⁰C.

To jest niezwykły dzień dla Wojska Polskiego. Człowiek jest najważniejszy, żołnierz Wojska Polskiego jest najważniejszy, jego bezpieczeństwo i komfort służby.
Władysław Kosiniak-Kamysz, wicepremier, Minister Obrony Narodowej

Po 33 latach Wojsko Polskie dostaje zupełnie nowe umundurowanie. Nie zmieniamy tylko wzoru. Zmieniamy konstrukcję, materiały, ergonomię i kamuflaż. Pierwsze mundury trafią do żołnierzy jeszcze w tym roku!
Cezary Tomczyk, sekretarz stanu w MON

Projektanci położyli ogromny nacisk na ergonomię użytkowania na współczesnym polu walki. Zmieniono całkowicie układ oraz kąt nachylenia kieszeni na bluzie i spodniach. Dzięki temu żołnierze będą mieli do nich swobodny i intuicyjny dostęp, nawet podczas noszenia kamizelek taktycznych i balistycznych. Mundur wzbogacono również o bardzo oczekiwane przez żołnierzy, zintegrowane kieszenie na ochraniacze (nakolanniki i nałokietniki) oraz zmodernizowane panele rzepowe.

Zaczynamy dyskutować o jakości, a nie o tym, co było fundamentalną potrzebą. Doposażamy żołnierzy po to, aby byli bardziej odporni na ogień wroga i warunki środowiskowe.
gen. Wiesław Kukuła, Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego

Mundur dla kobiet i dostawy do 2028 roku

To, co stanowi swoisty przełom i swego rodzaju ukłon w stronę kobiet służących w Wojsku Polskim, to decyzja o opracowaniu i wdrożeniu odrębnego wariantu kroju, który jest w pełni dostosowany do kobiecej anatomii. Jest to zresztą zgodne ze światowymi trendami i bezpośrednią odpowiedzią na stale rosnącą liczbę kobiet w szeregach armii.

Pierwsze 7,5 tysiąca kompletów w nowym kamuflażu trafi do jednostek wojskowych jeszcze w tym roku. Zgodnie z założeniami Ministerstwa Obrony Narodowej, pełne wyposażenie wszystkich żołnierzy zawodowych w K-03 „Ryś” ma zakończyć się do końca 2028 roku.

Kompletny mundur wg podanych przez resort obrony informacji kosztuje około 1000 złotych. MON szacuje, że „na uszycie mundurów dla żołnierzy zawodowych wyda około 1 miliarda złotych (po 500 milionów w 2027 i 2028 roku)”. Od 2029 roku mają być zamawiane mundury w drugiej transzy dla żołnierzy niezawodowych i by wymienić zapasy magazynowe – to będzie kolejne 1,2 miliarda złotych (do 2032 roku).

Komentarz

Przypomnijmy, że prace nad nowym wzorem kamuflażu dla Wojska Polskiego trwały od kilku lat. W tym czasie opracowano kilka wzorów, zarówno kamuflaży uniwersalnych, jak i dedykowanych do poszczególnych pór roku, okresów wegetacji roślinności w naszym kraju. Testy ich prowadzono m.in. w ramach Programu Zaawansowanego Indywidualnego Systemu Walki (ZISW) Tytan w 21. Brygadzie Strzelców Podchalańskich, o czym w wywiadzie z Defence24 mówił wówczas zastępca szefa Agencji Uzbrojenia płk Robert Frommholz: ” (…) w celu pełnej, obiektywnej oceny skuteczności maskowania wzorów kamuflażu oraz zastosowanych rozwiązań materiałowych i konstrukcyjnych, które są szczególnie istotne dla maskowania w zakresie podczerwieni, zostaną przeprowadzone w ramach badań kwalifikacyjnych usystematyzowane testy w określonych sceneriach tła terenu i wszystkich porach roku, dla których są one dedykowane. Przypomnę, że w ramach Tytana opracowanych zostało pięć wzorów kamuflażu. Testy w ramach badań kwalifikacyjnych pozwolą na określenie poziomu skuteczności maskowania w odniesieniu do założonych wymagań, w tym również poprzez porównanie do obecnie obowiązującego wzoru kamuflażu (wz. 93 „Pantera” – przyp. red.). Warto wspomnieć, że pierwsze tego typu weryfikacje w ramach badań wstępnych wykazały lepszą skuteczność kamuflażu Tytana. Natomiast od tamtego czasu również obecny wzór – „Pantera” przeszła zmiany, zwiększył się tzw. raport, co ograniczyło powtarzalność wzoru. Dlatego warto to sprawdzić ponownie w sposób całkowicie obiektywny i mierzalny”.

Z kolei w listopadzie 2024 roku Sztab Generalny WP poinformował o testach pięciu wzorów: Pantera, Lampart, Multicam, WS 63 oraz WS 31.

Wypada zadać pytanie jak dokładnie był testowany „Ryś”, w jakich warunkach terenowych, pogodowych, klimatycznych, z iloma wzorami był porównywany (minister Tomczyk wspomniał jedynie o Multicamie i Panterze) i w czym jest on lepszy od wcześniejszych wzorów?

Co do wzoru nowego munduru, to na razie trudno ocenić ten projekt, jego funkcjonalność, komaptybilność z oporządzeniem, deklarowaną trwałość, w tym rzepów i suwaków itd. Szkoda jednak, że nie jest to element wielowarstwowego systemu umundurowania, ani też nie zdecydowano się na zastosowanie w nim tkaniny choćby w standardzie FR (z ang. fire retardant). A to jest jedno z podstawowych wymagań w zakresie bezpieczeństwa żołnierzy.

Trzeba też pamiętać, że nowy wzór kamuflażu oznacza konieczność wymiany wielu przedmiotów umundurowania i wyekwipowania, od przysłowiowych gaci, po czapki, rękawiczki i cały system oporządzenia z kamizelkami zintegrowanymi włącznie. Przed resortem obrony i służbami podległymi Inspektoratowi Wsparcia Sił Zbrojnych wielkie wyzwanie.