„Ośmiornica Putina”. Kto jest kim na Kremlu?

W najnowszym raporcie „Wierni pretorianie Kremla. Elita władzy Rosji w czasach wojennego putinizmu” dr Marii Domańskiej z Ośrodka Studiów Wschodnich otrzymujemy kompendium wiedzy na temat koterii politycznych i układów w Moskwie. Jak mutuje władza Putina? W epoce „wojennego putinizmu” swoje wpływy umocniła grupa skupiona wokół państwowego Rostechu, klan Rotenbergów i Kowalczuków oraz rodzina Nikołaja Patruszewa. Ponadto bliski władzy Putina jest mer Moskwy Siergiej Sobianin.

O pozycji klanu w systemie putinizmu decyduje formalny zakres władzy, ale przede wszystkim – nieformalna kontrola nad zasobami administracyjnymi oraz nadzór nad strategicznymi aktywami gospodarczymi Rosji. To przekłada się na możliwość lobbingu u Putina. Nominacje są odgórne, odpowiada za nie sam Putin. Jak zauważa dr Maria Domańska, obecna elita Kremla starzeje się wraz z Władimirem Putinem.

W rosyjskim rządzie osób młodych jest niewiele. Opiera się on także na sprawdzonych współpracujących z nim, czasem od początku politycznej kariery, ludziach. Często o rodowodzie z Federalnej Służby Bezpieczeństwa albo jeszcze z KGB. Klęski z początku pełnoskalowej inwazji na Ukrainę, zamiast osłabić pozycję Putina, wręcz finalnie ją umocniły. To właśnie w czasie wojny nastąpiła konsolidacja autorytarnych rządów Putina.

Dyktator Rosji zaczął także umacniać swoją rodzinę w strukturach Kremla. „W 2024 r. uwidoczniła się tendencja polegająca na promowaniu członków bliższej i dalszej rodziny Putina w sferze publicznej. Łączy się to z pełnieniem przez nich funkcji uznanych za istotne dla stabilności systemu władzy i jej wizerunku w społeczeństwie. Z cienia wyszły córki przywódcy Rosji Maria Woroncowa i Katierina Tichonowa. Jego stryjeczną bratanicę Annę Cywilową, właścicielkę udziałów w dużych przedsiębiorstwach sektora węglowego i turystycznego oraz szefową Fundacji „Obrońcy Ojczyzny” (zajmującej się pomocą dla weteranów inwazji na Ukrainę), mianowano wiceministrą obrony. Odpowiada ona w resorcie za politykę socjalną i wsparcie dla uczestników agresji. Jej mąż Siergiej Cywilow piastuje natomiast stanowisko ministra energetyki w nowym składzie rządu, zatwierdzonym w maju 2024 r. Oboje są „oczami i uszami” Putina w kluczowych resortach” – zauważa OSW.

Putin nie ma synów, więc wciąż pojawiają się pytania o sukcesję władzy. Na karuzeli nazwisk są: Aleksiej Diumin – jego były ochroniarz, a obecnie pełnomocnik Putina ds. przemysłu zbrojeniowego, oraz wicepremier Dmitrij Patruszew, syn Nikołaja Patruszewa.