„Strategia negocjacyjna z Rosją z błędna”. Jasne stanowisko doradcy byłego prezydenta USA

Michael Carpenter w rozmowie z Polską Agencją Prasową podsumował ostatnie rozmowy w Abu Zabi, Moskwie oraz Dublinie poświęcone zakończeniu wojny na Ukrainie. Zdaniem byłego ambasadora USA przy OBWE oraz byłego doradcy prezydenta Bidena ds. Europy, podjęcie rozmów z Moskwą okazało się być przeciwskuteczne.

„Steve Witkoff i Jared Kushner popełnili ogromny błąd, przychylając się do rosyjskiego stanowiska, że USA wraz z europejskimi partnerami powinny rozważyć zbudowanie na nowo europejskiej architektury bezpieczeństwa. To było całkowicie niepotrzebne ustępstwo” - powiedział Carpenter.

„Kiedy Rosjanie zaczynają mówić o przebudowie architektury bezpieczeństwa w Europie, tak jak robili to pod koniec 2021 i na początku 2022 r., oznacza to, że sami nie mają zamiaru iść na żadne ustępstwa, a jedynie chcą sprawdzić, co uda im się uzyskać od Zachodu” - dodał, zauważając, że dotychczas Rosjanie zgodzili się wyłącznie na wymianę jeńców.

Ultimatum nie do przyjęcia

Jak napisał „New York Times”, Rosja rozpoczęła negocjacje w Abu Zabi od wysunięcia listy postulatów odwołujących się wprost do ultimatum, które postawiła przed inwazją na Ukrainę w 2022 r. Chodziło wówczas m.in. o wycofanie sił i baz NATO z państw wschodniej flanki, rezygnację z dalszego rozszerzania Sojuszu i ograniczenie parasola nuklearnego nad europejskimi sojusznikami. Z kolei według „Bilda” w żądaniach Rosji znalazła się także Finlandia, od której Kreml oczekuje wyjścia z NATO.

Carpenter, który w 2022 r. był ambasadorem USA przy OBWE, uczestniczył wówczas w rozmowach z Rosją na ten temat. Jak wspomniał, już wtedy wiedział – mając dostęp do informacji wywiadowczych – że Rosja zaatakuje Ukrainę, a żądania Kremla były tylko przykrywką i zostały sformułowane w taki sposób, by musiały zostać odrzucone. 

Przyznał jednak, że niewielu europejskich partnerów mu wtedy wierzyło. Jak relacjonował, wspólnie z ówczesnym szefem polskiej dyplomacji Zbigniewem Rauem zainicjował wtedy odnowiony dialog o bezpieczeństwie europejskim w OBWE — nie po to, by normalizować zachowanie Rosji, lecz by dać jej platformę do przedstawienia żądań i obnażyć ich skrajność. 

„Zadziałało to dokładnie tak, jak sobie wyobrażaliśmy” – powiedział. „Rosjanie odmówili merytorycznej rozmowy, a my mogliśmy powiedzieć, że podjęliśmy próbę. (…) Dlatego dziś nie ma żadnego uzasadnienia dla dyskusji o architekturze bezpieczeństwa europejskiego. Rosjanie zburzyli wszystko – każdy traktat, łącznie z porozumieniami takimi jak dokument wiedeński. Nie ma już o czym rozmawiać” – podkreślił, dodając, że jego zdaniem nie naiwność, a chciwość jest tym, co cechuje działania Witkoffa i Kushnera, którzy chcą porozumieć się biznesowo z Rosjanami, nawet jeśli jest to wbrew egzystencjalnym interesom Ukrainy.

Usztywnienie stanowiska Kremla

Były doradca Joe Bidena odniósł się również do grona uczestników toczących się negocjacji. Jego zdaniem dążenie państw europejskich do udziału w rozmowach jest zrozumiałe, ale niestety nie będą one miały wpływu na wiążące decyzje.

„Fundamenty rozmów pozostają te same, niezależnie od tego, kto i na jakim szczeblu zasiądzie przy stole. Europejczycy nie zrezygnują ze swojego bezpieczeństwa, Ukraińcy nie oddadzą kontrolowanych przez siebie części Donbasu ani nie pozwolą, by Rosja dyktowała im ich przyszłość, a Putin nie ma powodu, by iść na duże ustępstwa, dopóki uważa, że Trump jest po jego stronie” – stwierdził. Dodał przy tym, że jego zdaniem zaostrzenie stanowiska Kremla wynika z perspektywy nadchodzącej zimy oraz chęci zniszczenia ukraińskiej infrastruktury, co doprowadzi do pogłębienia kryzysu w tym kraju i zwiększy presję na rząd w Kijowie w sprawie ustępstw.