Polskie technologie dla bezpieczeństwa i gospodarki

Rozwój technologii dla bezpieczeństwa i obronności staje się jednym z głównych źródeł nowych rozwiązań dla gospodarki. Dotyczy to zwłaszcza autonomizacji, cyfryzacji procesów, wykorzystania danych satelitarnych i nowoczesnych metod wytwarzania, które odpowiadają na konkretne wyzwania przedsiębiorstw związane z automatyzacją produkcji, bezpieczeństwem infrastruktury i odpornością łańcuchów dostaw. Na targach Warsaw Industry Week Sieć Badawcza Łukasiewicz prezentuje technologie rozwijane w tych obszarach oraz możliwości ich zastosowania w warunkach przemysłowych.

Dziś około 70 proc. portfela projektów realizowanych w Sieci Badawczej Łukasiewicz stanowią przedsięwzięcia związane z bezpieczeństwem i odpornością państwa, w tym technologie dual-use (w 2023 roku było to zaledwie ok. 12 procent). Sieć realizuje wiele strategicznych projektów na rzecz administracji publicznej i bezpieczeństwa. Jednocześnie tworzy rozwiązania, które mogą być wdrażane przez przedsiębiorców w sektorach takich jak przemysł, energetyka, transport czy budownictwo.

Długofalowe korzyści gospodarcze z inwestycji w bezpieczeństwo

„W debacie o bezpieczeństwie najczęściej koncentrujemy się na aktualnych potrzebach państwa, tymczasem równie istotne są długofalowe skutki gospodarcze tych inwestycji” – podkreśla dr Hubert Cichocki, prezes Centrum Łukasiewicz.„Jeżeli środki przeznaczane na bezpieczeństwo prowadzą do powstania krajowych technologii, własności intelektualnej i kompetencji przemysłowych, wzmacniają nie tylko odporność państwa, ale również zdolność polskich przedsiębiorstw do konkurowania na rynkach międzynarodowych. Technologie dual-use są obszarem, w którym te dwa cele wzajemnie się uzupełniają” – wyjaśnia prezes Cichocki.

Od pola walki do infrastruktury krytycznej

Jednym z przykładów technologii dual-use prezentowanych podczas targów jest ALTRAX, bezzałogowa platforma naziemna opracowana przez Łukasiewicz – PIMOT. Pojazd może przewozić do 200 kg ładunku, poruszać się autonomicznie w trudnym terenie i realizować zadania logistyczne, rozpoznawcze czy patrolowe. Choć produkt rozwijano z myślą o wymagających zastosowaniach na rzecz bezpieczeństwa, równie ważny jest jego potencjał cywilny.

Autonomiczne platformy tego typu mogą wspierać inspekcje instalacji przemysłowych, monitorować infrastrukturę energetyczną, pracować w kopalniach, zakładach chemicznych czy na rozległych terenach logistycznych. W sytuacji niedoboru pracowników i rosnących wymagań związanych z bezpieczeństwem pracy robotyzacja tego typu zadań staje się jednym z kierunków rozwoju przemysłu.

Podobny charakter ma robot PIAP Patrol, który powstał w Łukasiewicz – Przemysłowym Instytucie Automatyki i Pomiarów PIAP. Może on wspierać monitoring obiektów przemysłowych i infrastruktury krytycznej, wykrywać zagrożenia chemiczne i biologiczne czy realizować zdalnie inspekcje w miejscach niebezpiecznych dla człowieka.

Technologie kosmiczne dla gospodarki i bezpieczeństwa

Ważnym obszarem prezentowanym podczas Warsaw Industry Week są technologie satelitarne rozwijane w ramach projektu SPARK, który jest istotną częścią Programu Badań Kosmicznych Sieci Badawczej Łukasiewicz. Program ten jest jednym z największych przedsięwzięć badawczo-rozwojowych realizowanych w Sieci. To kilkadziesiąt projektów zaplanowanych do 2035 r., a jego wartość szacowana jest na ok. 2,4 mld zł. Obejmuje on rozwój kompetencji w obszarach obserwacji Ziemi, komunikacji satelitarnej, przetwarzania danych i technologii wykorzystywanych w sektorze kosmicznym. Powstał po to, aby zwiększać udział polskich podmiotów w europejskim rynku kosmicznym i budować krajowe kompetencje w obszarach mających znaczenie zarówno dla bezpieczeństwa państwa, jak i rozwoju gospodarki.

Choć technologie kosmiczne często postrzegane są przez pryzmat celów wojskowych lub misji satelitarnych, w praktyce coraz częściej wspierają działalność przedsiębiorstw. Dane pozyskiwane z satelitów znajdują zastosowanie m.in. w monitorowaniu infrastruktury energetycznej i transportowej, planowaniu inwestycji, zarządzaniu kryzysowym, logistyce, gospodarce morskiej czy rolnictwie precyzyjnym. Dla wielu sektorów gospodarki stają się narzędziem, które pozwala podejmować decyzje na podstawie aktualnych danych i ograniczać ryzyko operacyjne.

Produkcja przyszłości potrzebuje mniej materiału i więcej elastyczności

Ważnym obszarem działalności Łukasiewicza są również technologie nowoczesnej produkcji, w tym druk 3D z betonu oraz technologia WAAM (Wire Arc Additive Manufacturing) umożliwiająca wytwarzanie dużych elementów metalowych przy wykorzystaniu robotów przemysłowych.

To technologie szczególnie interesujące z perspektywy odporności gospodarki. Pozwalają skrócić łańcuchy dostaw, szybciej odtwarzać brakujące komponenty, produkować elementy na miejscu ich wykorzystania i ograniczać zależność od zagranicznych dostawców. Te same cechy, które czynią je wartościowymi w sytuacjach kryzysowych, sprawiają również, że są atrakcyjne dla przemysłu.

W energetyce, budownictwie, sektorze maszynowym czy transporcie technologie addytywne pozwalają ograniczyć zużycie materiałów, przyspieszyć realizację inwestycji i zwiększyć elastyczność produkcji. Coraz częściej traktowane są nie jako rozwiązania eksperymentalne, ale jako element przewagi technologicznej przedsiębiorstw.

Bezpieczeństwo jako przewaga konkurencyjna

Rozwój technologii dual-use ma znaczenie nie tylko dla bezpieczeństwa państwa, ale też dla odbudowy zdolności produkcyjnych w Europie. Autonomiczne systemy, technologie kosmiczne czy zaawansowane metody wytwarzania należą do obszarów, w których dostęp do własnych kompetencji technologicznych staje się równie istotny, jak dostęp do surowców czy energii.

Udział Sieci Badawczej Łukasiewicz w Warsaw Industry Week 2026 pokazuje, że nowoczesne technologie rozwijane z myślą o bezpieczeństwie coraz częściej stają się źródłem przewag konkurencyjnych dla przedsiębiorstw. Niezależnie od tego, czy mowa o autonomicznych robotach, technologiach kosmicznych, sztucznej inteligencji, zaawansowanych materiałach czy nowoczesnych metodach produkcji, wspólnym celem pozostaje skracanie drogi od laboratorium do wdrożenia.

Podczas targów przedsiębiorcy mogą nie tylko zobaczyć gotowe rozwiązania, ale przede wszystkim porozmawiać z badaczami i inżynierami o możliwościach ich wykorzystania w konkretnych procesach przemysłowych i biznesowych.