Defence24 Days: Jak kupować uzbrojenie dla polskiej armii?

W dyskusji wzięli udział:

• Konrad Gołota, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych,
• Gen. dyw. Artur Kuptel, szef Agencji Uzbrojenia,
• Adam Leszkiewicz, prezes PGZ,
• Piotr Wojciechowski, prezes Grupy WB,
• Hubert Cichocki, prezes Sieci Badawczej Łukasiewicz.

Konrad Gołota zaczął od wskazania, że polski przemysł obronny poczynił duże postępy w zakresie zwiększania zdolności produkcyjnych. „Wszyscy jesteśmy dumni z Borsuka, ale pracy trwały długo, badania trwały długo, choroby wieku dziecięcego również są. Skończmy z samobiczowaniem się, mamy powody do dumy. Są niedociągnięcia, są obszary do poprawy ale jest dziś dużo lepiej niż było wcześniej. Nie możemy ciągle narzekać, bo to nie wnosi nic konstruktywnego.”

Prezes PGZ Adam Leszkiewicz odniósł do kwestii się w podobnym tonie. „W wielu elementach zdolności produkcyjne są już dziś znacznie większe. Np. amunicja małokalibrowa, Mesko, Fabryka Broni, Borsuk. Jest też opcja zwiększenia zakresu pracy o 3 zmiany, 7 dni w tygodniu. Mamy różne programy finansujące zwiększenie produkcji, ostatnio np. w Belmie. W Kraśniku trwa budowa fabryka korpusów, gdzie z obecnych 20 tys. zwiększymy ją do 100 tys. pocisków rocznie. (…) Stosujemy różne techniki i modele finansowania. Dziś podpisaliśmy ustanowienie centrum serwisowego silników czołgów Abrams w Dęblinie. SAFE jest impulsem, jest szansą rozwojową. SAFE nie finansuje inwestycji ani zdolności produkcyjnych. Ale mamy zamówienia, które są w okresie większym niż jeden rok, które dają nam możliwości samoorganizacji pracy, która pozwala na skalowanie produkcji. Otwiera nam to nowe miejsce m.in. w dual use, czy zdolnościach eksportowych” - powiedział prezes PGZ.

„Ważnym zadaniem jest poprawa organizacji. Każda zmiana jest warunkiem rozwoju i poprawianiem efektywności. Dyskutujemy ze spółkami, ze związkami o tym jak integrowanie obszarów, np. domen wokół grup produktowych, planów finansowych czy sprawozdawczości są narzędziami, aby jeszcze lepiej wykorzystać szansę” - dodał.

Szef Agencji Uzbrojenia podkreślił znaczenie programu SAFE dla przemysłu.

„Przemysł jest istotny w kontekście SAFE. To ukłony Komisji Europejskiej w kierunku sektora bezpieczeństwa. Rok ciężkiej pracy, dużo pracy na poziomie roboczym – i na poziomie rządowym, i w Sztabie Generalnym, i z Komisją Europejską, te podwaliny pod wsparcie polskiego przemysłu. Znajdujemy się w burzliwym czasie. Mamy czas do 30 maja, aby zrealizować umowy z polskim przemysłem aby mógł korzystać z tego przez lata. Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych stworzony przez Ustawę o Obronie Ojczyzny był świetnym narzędziem do pozyskiwania sprzętu ale miał jedną wadę – skupił się na przemyśle zagranicznym. SAFE pozwala uzupełnić to, co kupowaliśmy za granicą o to, co możemy kupić w Polsce. Te środki dadzą możliwość rozwoju kolejnych obszarów i modeli sprzętu. Zakup tego sprzętu przez SZ RP jest też formą reklamy danego produktu za granicą. Apeluje o wspieranie działania samej Agencji, ale i przedsiębiorców. Każdy rodzaj wojsk otrzyma wsparcie w postaci znacznej ilości sprzętu, wyprodukowanego głównie w Polsce” - powiedział generał Kuptel.

Prezes WB podkreślił jak istotne były ostatnie lata dla spółki.

„W ostatnich latach przyrośliśmy 860% w ciągu 3 lat. Jesteśmy liderem w Europie. Ekonomiści mówili, że to nie może się udać, ale planujemy dalej rosnąć. Przemysł zbrojeniowy wyszedł z cienia. Przemysł jest dostrzegany dziś przez instytucje analityczne, finansowe, polityczne. Społeczeństwo nas dostrzega. Obecnie trudno znaleźć stabilne umowy, kontrakty z okresem dłuższym niż 2-3 lata. Nigdy nie mieliśmy pewności, czy będziemy mieć zamówienie. SAFE daje tę szansę, to pozytywnie wpływa m.in. na projekty rozwojowe, na projekty produkcyjne” - powiedział Wojciechowski

Prezes WB zaapelował również o rzetelną ocenę rozwoju polskich produktów obronnych.

„Aby utrzymać naszą dominacje w sektorze bezzałogowym, komunikacji czy cyfrowych radiostacji musimy stale się rozwijać i udoskonalać. Nie patrzmy jednocześnie tak skrajnie na to, co dzieje się na wschodzie. My funkcjonujemy w warunkach pokoju, musimy nasz sprzęt przetestować, on musi być bezpieczny dla użytkownika. Mamy swoje ograniczenia prawne i regulacyjne. To dla niektórych jest niezrozumiałe” - dodał.

Prezes Sieci Badawczej Łukasiewicz podkreślił rolę sektora bezpieczeństwa i obronności dla jego organizacji.

„Jeżeli spojrzymy na dane branżowe, zobaczymy, że przemysł zbrojeniowy posiada najwyższy poziom intensywności nakładów rozwojowych – to około 15 procent. My jako organizacja postanowiliśmy się skoncentrować działalność na dostarczaniu technologii właśnie w obszarze obronności i bezpieczeństwa niż w poprzednich latach. W 2023 roku w obszarze bezpieczeństwa stanowiło około 12,5%. W 2026 roku doszliśmy do poziomu 67%. To pokazuje skalę trwałej transformacji portfela w organizacji. Zwiększyliśmy również skalę i zakres projektów. Dziś średnia projektowa to 2,5 mln złotych. W 2023 roku było to 0,5 mln. Czyli zdecydowana większa liczba projektów, z drugiej strony większa ich skala i zakres” - powiedział Cichocki.

Na koniec szef Agencji Uzbrojenia zaapelował o rozbudowę Agencji o komponent rozwoju i utrzymaniu sprzętu wojskowego w cyklu jego życia.

„System pozyskiwania sprzętu jest bardzo skomplikowany. On zaczął się w 2020 roku powołując Agencje Uzbrojenia. Druga zmiana była w grudniu ubiegłego roku. Prace nad tym powinny trwać, nie skupiać się na pozyskaniu sprzętu wyłącznie, ale pozyskiwaniu i utrzymaniu tego sprzętu w cyklu jego życia. Mamy plan jak to zrobić, ale nie wszystko zależy od nas. Na świecie istnieją takie rozwiązania m.in. w Korei, podobne rozwiązanie mają Turcy. Bliżej nas, szwedzka organizacja jest podobna. Łączą one kompetencje rozwoju, zakupu i utrzymania sprzętu wojskowego. W Korei do tego dochodzi wsparcie eksportu” - powiedział Kuptel.