MSPO 2026: Sieciowe i niezawodne radiostacje Silvus StreamCaster

Współczesne operacje wojskowe przechodzą fundamentalną transformację. Pole walki staje się coraz bardziej nasycone sensorami: drony, naziemne czujniki sejsmiczne i ruchu, kamery termowizyjne, radary krótkiego zasięgu, systemy akustyczne, a nawet komercyjne odbiorniki pasywne tworzą nieprzerwany strumień danych taktycznych. Sama ich obecność jednak nie wystarczy. Kluczem do przewagi jest zdolność do natychmiastowego przetworzenia, dystrybucji i działania na podstawie tych danych, zanim zrobi to przeciwnik.

Równolegle nowoczesna doktryna wymusza rozproszenie węzłów dowodzenia (Mission Command, Decentralized Execution). Proliferacja tanich dronów uderzeniowych sprawiła, że czasy scentralizowanego stanowiska dowodzenia minęły bezpowrotnie. Dowódcy i sztaby szczebla taktycznego muszą dziś działać w rozproszeniu, w ciągłym ruchu. Jednocześnie zagłuszanie (jamming) stało się na współczesnym froncie taktyką powszechną i systematyczną, nie zdarzeniem incydentalnym, lecz stałym elementem środowiska walki.

Przeciwnik celowo atakuje węzły łączności, aby zdegradować świadomość sytuacyjną i sparaliżować dowodzenie. W tym środowisku tradycyjna radiołączność VHF/UHF o przepustowości kilkudziesięciu kbps, pozbawiona odporności na zakłócenia, staje się wąskim gardłem, które może dosłownie kosztować życie.

Firma Silvus Technologies prezentuje w czasie Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego w Kielcach rodzinę własnych radiostacji Silvus StreamCaster, które są odpowiedzią na tę doktrynalną i technologiczną rzeczywistość – łącząc wysoką przepustowość sieci MANET z bezprecedensową odpornością na zagłuszanie. Urządzenia te pracują na częstotliwościach od 300 MHz do 6 GHz, z szyfrowaniem 256-bitowym w standardzie kryptograficznym rządu USA. Radiostacje te wykorzystują opatentowaną przez Silvus Technologies technologię MN-MIMO (Mobile Networked MIMO).

Jest to technologia łącząca kodowane ortogonalne multipleksowanie z podziałem częstotliwości COFDM (Coded Orthogonal Frequency Division Multiplexing), technikami antenowymi MIMO (Multiple Input Multiple Output) oraz mobilnymi sieciami ad hoc MANET (Mobile Ad-Hoc Network). Zapewnia to cyfrową łączność o „niezrównanej wydajności i elastyczności” oraz niezawodną, wysokoprzepustową, sieciową transmisję wideo i danych (do 100 Mbps) w najtrudniejszych warunkach środowiskowych i taktycznych.

Dzięki temu radiostacje Silvus StreamCaster zapewniają np. żołnierzom odbiór informacji bezpośrednio z drona latającego nad terenem wykonywania zadania – ze zobrazowaniem kamery pokazanym np. na pulpicie taktycznym z oprogramowaniem ATAK (Android Tactical Assault Kit). Wcześniej taka informacja była przekazywana z nadrzędnego stanowiska dowodzenia już po wprowadzeniu na mapę albo też głosowo od operatora systemu bezzałogowego obserwującego sytuację.

Radiostacje proponowane przez Silvus Technologies, pozostające w swoim zasięgu, łączą się ze sobą, tworząc sieć przestrzenną, która jest całkowicie zdecentralizowana. Ta sieć może składać się z ponad 550 użytkowników, przy czym zniszczenie jednego elementu nie eliminuje całej sieci, która natychmiast sama się „naprawia”. Takie działanie sieciowe powoduje, że każda radiostacja ma niespotykany zasięg, wykorzystując po drodze do właściwego odbiorcy inne radiostacje jako retranslatory.

Wyjątkowa odporność na zakłócenia

Radiostacji działających w podobny sposób jak Silvus StreamCaster jest kilka na świecie. Jednak cechą wyróżniającą rozwiązania proponowane przez Silvus Technologies jest ich bardzo duża odporność na zakłócenia, co zresztą zostało sprawdzone w wielu miejscach na świecie w faktycznych działaniach bojowych. Realizuje się to na trzech poziomach.

Na pierwszym dba się o jak „najniższe prawdopodobieństwo przechwycenia oraz prawdopodobieństwo wykrycia” poprzez:

• Kontrolę mocy (MAN-PC: Power Control). W tym celu moc sygnału jest dobierana w zależności od potrzeb, według zasady „zawsze wykorzystuj minimum mocy, jaka jest potrzebna do komunikowania się ze sobą". Wyjątkowość rozwiązania Silvus Technologies polega na zapewnieniu takiej kontroli mocy nie tylko w odniesieniu do dwóch współpracujących ze sobą radiostacji, ale nawet kilkuset;
• Wprowadzenie trybu stealth (Stealth Mode), w którym następuje supresja sygnatur sygnałowych w stanach braku odbioru, co zapewnia praktyczną niewykrywalność.
• Transmisję rozgłoszeniową (True Broadcast), czyli tzw. transmisję jeden-do-wielu (one-to-many) bez handshake'u (wymiany informacji między dwoma urządzeniami) demaskującego wobec sensorów wroga.

Na drugim poziomie wykorzystuje się funkcje zwiększające odporność na zakłócenia. Zrobiono to poprzez:

• Kompensację zakłóceń (MAN-IC: Interference Cancellation) - Usuwanie jammingu w czasie rzeczywistym przy zachowaniu łączności w styczności z przeciwnikiem. Odbywa się to poprzez cyfrowe zerowanie przestrzenne (spatial nulling) wykorzystujące architekturę wieloantenową MIMO (2x2 w radiostacjach SC4200EP lub 4x4 w radiostacjach SC4400E – gdzie 4 anteny pozwalają neutralizować do 3 zakłóceń jednocześnie).

• Unikanie zakłóceń (MAN-IA: Interference Avoidance) – czyli algorytmiczny przeskok z częstotliwości zakłócanych, zanim zagłuszarka osiągnie synchronizację. Nie jest to jednak tzw. hopping FHSS, kiedy nadajnik i odbiornik szybko zmieniają częstotliwość fali radiowej według ustalonego wcześniej klucza. Takie stałe i częste zmiany ograniczają bowiem drastycznie przepustowość, a więc ilość przesyłanych danych. W radiostacjach Silvus StreamCaster częstotliwość ustala się automatycznie w zależności od zewnętrznego sygnału zakłócającego, w sposób nieprzewidywalny dla jammera. Co więcej, wewnętrzny algorytm przenosi nie jedną radiostację, ale całą sieć na częstotliwość „najczystszą” pod względem zakłóceń, tworząc nowy kanał. Dzieje się to bez jakiejkolwiek ingerencji użytkownika, z minimalnym opóźnieniem oraz bez utraty płynności transmisji wideo i danych;
• Unik i kompensację zakłóceń (MAN-IAC: Interference Avoidance And Cancellation) – czyli poprzez kombinację omijania i kasowania (co jest skuteczne przeciwko złożonym zakłóceniom wielowektorowym);
• Analizę widma elektromagnetycznego (RF) w czasie rzeczywistym (MAN-SA: Real Time Spectrum Analysis) – co pozwala na natychmiastowe wykrywanie zakłóceń na wszystkich kanałach, zwiększając ciągłą świadomość sytuacyjną w domenie RF z adaptacją sieci szybszą od zagrożenia;
• Łącze dwuczęstotliwościowe (Dual Frequency Link) – czyli poprzez stosowanie dwóch częstotliwości (zakłócenie jednej nie przerywa łączności).

Trzeci poziom neutralizowania zakłóceń wynika z zastosowanego, własnego waveformu (Proprietary Protected Waveform), nad którym firma Silvus Technologies ma pełną kontrolę i cały czas go rozwija na bazie doświadczeń użytkowników (np. z amerykańskich sił zbrojnych lub od użytkowników na Ukrainie). Co ważne, ten waveform został zaimplementowany na własnym, autorskim chipsecie (chipie), który został zaprogramowany od zera, eliminując ograniczenia wpisane w komercyjne architektury układów scalonych.

Nie tylko teoria

Radiostacje Silvus StreamCaster są proponowane w wersji przenośnej dla pojedynczego żołnierza (StreamCaster 4200EP – AN/PRC-169(v)2), pojazdowej (StreamCaster 4400E – AN/PRC-169(v)1), miniaturowej (StreamCaster Mini 4200 – SCDR) i typu StreamCaster LITE SL5200 przeznaczonej dla bezzałogowych statków powietrznych.

Dzięki swoim zaletom są przydatne przede wszystkim w procesie integrowania obrony przeciwlotniczej. W systemach takich jak IBCS radiostacje StreamCaster pełnią bowiem rolę odpornej warstwy transportowej sieci kierowania ogniem, zapewniając dystrybucję danych śledzenia celów w czasie rzeczywistym oraz ciągłość operacyjną przy zagłuszeniu, rozproszeniu sensorów i stanowisk dowodzenia lub zniszczeniu węzłów sieci.

Radiostacje StreamCaster zwiększają również świadomość sytuacyjną żołnierza, dostarczając dane ze środków bezzałogowych bezpośrednio na terminale ATAK żołnierzy lub w BMS, skracając pętlę decyzyjną OODA (Observe, Orient, Decide, Act) i zapewniając precyzyjne śledzenie wojsk własnych Blue Force Tracking w czasie rzeczywistym.

Z kolei moduły OEM (typów: SL5200 / SM5200), które są integrowane z dronami i robotami naziemnymi, eliminują pojedynczy punkt awarii łączności. Sieć MANET zapewnia również stabilne łącze dosyłowe (backhaul) dla rozproszonych sensorów antydronowych C-UAS (rozpoznania radioelektronicznego, akustycznych, radarowych), umożliwiając błyskawiczną korelację i wskazywanie celów dla efektorów.

Co ważne, w warunkach aktywnego zagłuszania, które na współczesnym froncie jest regułą, a nie wyjątkiem, radiostacje StreamCaster utrzymują łączność tam, gdzie inne systemy milkną. Połączenie aktywnej kompensacji zakłóceń (MAN-IC), dynamicznego unikania zakłóceń (MAN-IA) oraz łącza dwuczęstotliwościowego sprawia, że sieć MANET funkcjonuje nieprzerwanie, niezależnie od intensywności i charakteru jammingu. 

Ciągłość dowodzenia nie jest zatem funkcją sprzyjających warunków elektromagnetycznych – jest właściwością wbudowaną w architekturę systemu.

W czasie targów MSPO w Kielcach można te rozwiązania zobaczyć na stoisku 2-D18.

Artykuł sponsorowany, na bazie materiałów przekazanych przez Silvus Technologies.