„Zacznie się 1 lutego”. Straszą kwalifikacją wojskową. Wyjaśniamy, jak ona działa

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z 31 sierpnia 2026 r.  w sprawie przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej w 2027 roku, w dniu 1 lutego 2027 r. rozpoczyna się kwalifikacja wojskowa na terenie całego kraju, który potrwa do 30 kwietnia 2027 roku.

Kogo obejmuje kwalifikacja. Jak się odbywa, kogo dotyczy, kto informuje, kto weryfikuje, dlaczego to jest ważne i jaki jest cel?

Kwalifikacja wojskowa to kluczowy element systemu obronności kraju. Udział w niej jest obowiązkiem wynikającym z przepisów prawa i stanowi ważną część wzmacniania bezpieczeństwa narodowego.

Określenie zdolności do służby wojskowej pozwala na skuteczne planowanie zasobów obronnych państwa. Przedsięwzięcia związane z kwalifikacją mają charakter administracyjny i są wykonywane przez organy administracji rządowej oraz samorządowej, przy współudziale organów wojskowych.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej w sprawie przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej w 2027 roku, do stawienia się wzywa się następujące grupy osób:

• mężczyzn urodzonych w 2008 roku, którzy w 2027 roku kończą 19 lat;
• tzw. roczniki starsze, czyli mężczyzn urodzonych w latach 2003–2007, którzy nie stawili się wcześniej do kwalifikacji i nie posiadają określonej kategorii zdolności;
• osoby uznane w latach 2025–2026 przez powiatowe lub wojewódzkie komisje lekarskie za czasowo niezdolne do służby wojskowej;
• osoby, które ukończyły 18 lat i zgłosiły się ochotniczo do kwalifikacji;
• kobiety urodzone w latach 2000–2008 posiadające kwalifikacje przydatne w wojsku, które wcześniej nie stawały do kwalifikacji lub kończą naukę na kierunkach związanych z obronnością w roku akademickim 2026/2027. Chodzi m.in. o kierunki medyczne, weterynaryjne, psychologię, rehabilitację, radiologię i analitykę laboratoryjną;
• osoby o nieuregulowanym stosunku do służby wojskowej do końca roku kalendarzowego, w którym kończą 60 lat życia, jeżeli nie posiadają określonej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej i zgłosiły się do kwalifikacji wojskowej.

Kwalifikacja wojskowa ogłaszana jest przez wojewodę na obszarze województwa w drodze obwieszczenia. Ogłasza się ją nie później niż na 14 dni przed dniem jej rozpoczęcia. Osoby podlegające obowiązkowi stawienia się do kwalifikacji wojskowej wzywane są przez wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast) za pomocą wezwań, które należy doręczyć co najmniej na 7 dni przed wyznaczonym terminem stawiennictwa.

Co to jest karta mobilizacyjna. Jak działa ten cały proces, kogo dotyczy, kto informuje, kto weryfikuje, dlaczego to jest ważne i jaki jest cel?

To standardowa procedura. Nadanie przydziału mobilizacyjnego oraz pracowniczego przydziału mobilizacyjnego jest czynnością administracyjno-prawną i wobec tego organ realizujący tę czynność opiera się wprost na przepisach prawnych dających podstawę jej realizacji. Podstawę prawną do nadania przydziału mobilizacyjnego stanowi art. 531 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny.

Nadawanie przydziałów mobilizacyjnych oraz pracowniczych przydziałów mobilizacyjnych służy zapewnieniu w czasie pokoju ukompletowania stanem osobowym jednostek wojskowych w razie ich mobilizacyjnego rozwinięcia oraz w czasie wojny. Przydziały mobilizacyjne umożliwiają wyznaczanie żołnierzy rezerwy na stanowiska służbowe, natomiast pracownicze przydziały mobilizacyjne umożliwiają przeznaczenie osób do objęcia stanowisk pracowniczych określonych etatem czasu „W”, do świadczenia pracy na rzecz jednostek wojskowych w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

Przydział mobilizacyjny – należy przez to rozumieć imienne wyznaczenie żołnierza zawodowego, osoby będącej w rezerwie, na stanowisko służbowe określone etatem czasu wojennego, zgodnie z wymaganiami kwalifikacyjnymi oraz predyspozycjami określonymi dla tego stanowiska.

Pracowniczy przydział mobilizacyjny – należy przez to rozumieć imienne wyznaczenie pracownika resortu obrony narodowej (PRON) albo pracownika zatrudnionego u innego pracodawcy na stanowisko określone etatem czasu wojennego.

Karta mobilizacyjna

To dokument potwierdzający nadanie w czasie pokoju, na określone w etacie jednostki wojskowej stanowiska służbowe (pracownicze) lub do pełnienia określonej funkcji: przydziału mobilizacyjnego – żołnierzowi rezerwy, pracowniczego przydziału mobilizacyjnego – pracownikowi lub osobie niebędącej pracownikiem. Karta zawiera dane osobowe jej posiadacza, nazwę i adres jednostki wojskowej, numer mobilizacyjny, oznaczenie pododdziału oraz rodzaj przydziału. Znajduje się na niej miejsce i termin stawiennictwa, jak też pouczenie o odpowiedzialności za uchylanie się od obowiązku służby wojskowej lub pracy na rzecz wojska.

Zgodnie z art. 687 ustawy o obronie Ojczyzny osoba, która w czasie mobilizacji lub wojny została powołana do czynnej służby wojskowej, ale nie zgłosiła się w wyznaczonym miejscu i terminie, podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż trzy lata. Wyższą sankcję przewiduje art. 688 ust. 1 pkt 6. Dotyczy on sytuacji, w której powołany nie stawia się do służby w celu trwałego uchylenia się od obowiązku wojskowego. W takim przypadku grozi kara pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż pięć lat.

Obowiązują następujące wzory kart mobilizacyjnych:

Karta mobilizacyjna z paskiem koloru czerwonego – wydawana żołnierzom PR stanowiącym uzupełnienie etatowych potrzeb mobilizacyjnych oraz stanu zmiennego organicznych pododdziałów zapasowych i pozostałych pododdziałów (jednostek zapasowych), karta ta zobowiązuje żołnierza PR, po ogłoszeniu, poprzez obwieszczenia, komunikaty radiowe, telewizyjne, prasowe itp., mobilizacji powszechnej lub w czasie wojny, do stawienia się do czynnej służby wojskowej w miejscu i terminie w niej określonym.

Karta mobilizacyjna z paskiem koloru zielonego – wydawana żołnierzom PR stanowiącym uzupełnienie ponadetatowych potrzeb mobilizacyjnych, w tym stanowisk służbowych, które w czasie „P” nie są ukompletowane oraz stanu zmiennego ośrodków zapasowych, karta ta oznacza przeznaczenie żołnierza PR do powołania, do czynnej służby wojskowej, za pomocą karty powołania lub w drodze obwieszczenia, w początkowym okresie po ogłoszeniu mobilizacji lub w czasie wojny.

Karta mobilizacyjna z paskiem koloru niebieskiego – wydawana pracownikom RON stanowiącym uzupełnienie etatowych potrzeb mobilizacyjnych lub innym osobom niebędącym pracownikami resortu obrony narodowej, karta ta zobowiązuje do stawienia się, po ogłoszeniu mobilizacji powszechnej lub w czasie wojny, w miejscu i terminie w niej określonym.