W poniedziałek podpisanie umowy na Orki. 12 pytań, na które MON musi odpowiedzieć [OPINIA]

Zakup nowych okrętów podwodnych dla Polskiej Marynarki Wojennej ma 30-letnią historię. Już nieraz była ona szczegółowo opisywana. Wielokrotnie opisywane były też okręty podwodne i ich producenci startujący w wyścigu o umowę z Polską. Informacji i spekulacji na ten temat było już wystarczająco dużo.

Teraz przechodzimy do fazy realizacji programu Orka. Będzie to jeden z droższych polskich jednostkowych programów zbrojeniowych ostatnich lat. Koszt pozyskania nowych okrętów podwodnych i uzbrojenia do nich sięgnie co najmniej kilkunastu miliardów złotych. Pieniądze te będą pochodziły z podatków społeczeństwa lub z zadłużenia zaciągniętego przez państwo na poczet przyszłych podatków. Dlatego wydaje mi się, iż zasługujemy w poniedziałek na garść konkretnych informacji na temat tego, co zostanie podpisane. Oczywiście nie powinny być podane do publicznej wiadomości informacje niejawne. Wystarczy, iż Polska zachowa standardy informacyjne panujące w starych krajach NATO.

Jak wiadomo wstępny wybór padł na Szwecję jako kraj, od którego kupimy wspomniane okręty podwodne. Wybór ten został zwieńczony podpisaniem polsko-szwedzkiego porozumienia na ten temat. Następnie Agencja Uzbrojenia rozpoczęła negocjacje dotyczące już konkretnych zapisów w umowach na zakup i dzierżawę.

Według publicznych zapewnień zakupowi okrętów podwodnych w Szwecji ma towarzyszyć cały pakiet umów dotyczących polsko-szwedzkiej współpracy gospodarczej. Jedną z jej sztandarowych pozycji ma być zakup przez Szwecję dla swojej Marynarki Wojennej okrętu ratowniczego zbudowanego w Polsce.

Niewątpliwie z politycznego punktu widzenia zacieśnienie współpracy polsko-szwedzkiej będzie ze wszech miar korzystne. Ale z punktu widzenia wojskowo-technicznego zakup okrętów w Szwecji może budzić spore obawy. Ostatnie okręty podwodne Szwecja zbudowała 30 lat temu. Ich odbiorcą była Australia i przez długi czas nie cieszyły się one sympatią użytkowników.

Szwecja poprzez swój nieudany mariaż z przemysłem stoczniowym Niemiec niewątpliwie utraciła część swoich kompetencji w budowie okrętów podwodnych. Umowę na dwa okręty podwodne typu A26 dla własnej Marynarki Wojennej podpisano w marcu 2015 roku, z terminem dostaw do 2022 roku. Następnie terminy te kilkukrotnie były przesuwane. Obecnie są to 2031 i 2033 rok, czyli 16 i 18 lat po podpisaniu umowy. Tymczasem Szwedzi projektują dla siebie już nowy okręt typu A30.

Aby rozwiać wszystkie wątpliwości, w poniedziałek chciałbym poznać odpowiedzi na nurtujące mnie i zapewne innych obserwatorów pytania:

• Jaka będzie cena zakupu trzech okrętów podwodnych typu A26?
• W jakich zagwarantowanych w umowie terminach zostaną dostarczone poszczególne trzy okręty?
• Czy w tych terminach zostaną one Polsce przekazane jako całkowicie ukończone i nadające się do prowadzenia działań bojowych oraz w jakich terminach planowane jest ich wejście do służby (podniesienie bander wojennych)?
• Czy wszystkie trzy okręty dla Polski zostaną zbudowane dla nas od podstaw, czy co najmniej jednym z nich będzie okręt już teraz budowany dla Marynarki Wojennej Szwecji?
• Czy okręty podwodne Orka od początku będą miały wyrzutnie torped przystosowane do wypychania pojemników startowych z rakietami manewrującymi lub przeciwokrętowymi, czy tylko wyrzutnie przystosowane do strzelania torped i ustawiania min morskich?
• Czy umowa obejmuje zakup od Szwecji torped i min morskich, a jeśli tak, to jakich typów?
• Jaka będzie cena dzierżawy okrętu podwodnego typu A17?
• Od kiedy zostanie on wydzierżawiony i na jaki okres?
• Czy dzierżawa obejmować będzie również uzbrojenie w postaci torped i min morskich, a jeśli tak, to jakich typów?
• Czy w przypadku wybuchu wojny lub poważnego kryzysu na Bałtyku wydzierżawiony okręt podwodny A17 będzie mógł być bojowo użyty przez Polskę, czy będzie musiał być zwrócony Szwecji?
• Czy na okręt ratowniczy dla Marynarki Wojennej Szwecji została zawarta umowa, czy tylko niezobowiązujący list intencyjny?
• Jakie inne umowy lub porozumienia przemysłowo-gospodarcze zostały zawarte pomiędzy stronami?

Na razie nie jestem pewny, czy w poniedziałek otrzymamy odpowiedzi na te pytania. Ale będziemy uważnie się przysłuchiwać i damy Wam znać.