Czego Polacy nauczą się od elitarnych Marines? Ważna umowa podpisana

W październiku 2025 roku Akademia Wojsk Lądowych we Wrocławiu zorganizowała dwudniową konferencję dotyczącą zagadnień związanych z wargamingiem. Jak wówczas informowaliśmy, decydująca dla rozwoju gier wojennych na uczelni była wizyta kierownictwa na konferencji Defence24 Days w 2024 roku.

Sukces pierwszej edycji zaowocował znacznym rozwinięciem formuły; tegoroczna edycja objęła już nie dwa, a trzy dni. Odbył się również Turniej o Puchar Rektora AWL, zaś uczestnicy konferencji po raz kolejny mogli zapoznać się z propozycjami gier wojennych, które zostały zaprezentowane przez znacznie większe grono wystawców.

Rektor AWL: korpus Marines jest naszym nauczycielem

Podczas wydarzenia miało miejsce podpisanie memorandum między Akademią Wojsk Lądowych oraz Marine Corps University (MCU) w Quantico w stanie Virginia. Wrocławska uczelnia współpracuje już z kilkunastoma szkołami wyższymi w różnych częściach świata; jak jednak przekazał w rozmowie z Defence24 rektor AWL gen. broni w st. spocz. Marek Tomaszycki, prof. AWL, kooperacja ma dotyczyć nie tylko wargamingu, lecz także innych dziedzin.

„Różnica między naszą uczelnią a Marine Corps University polega na tym, że my szkolimy w systemie pięcioletnim kandydatów, którzy będą mianowani później na podporucznika. Mamy także studentów cywilnych. Natomiast MCU szkoli oficerów w różnych stopniach, przygotowując ich do objęcia kolejnych stanowisk. Narzędzia, metody i formy nauczania są takie same i zamierzamy je wprowadzić również do naszego systemu. Dzisiaj dla nas nauczycielem jest korpus Marines i uniwersytet Marines” – wyjaśnił gen. Tomaszycki. MCU zostało przez niego określone mianem „wiodącego” w dziedzinie wargamingu.

Według słów rektora uczelni, AWL zamierza adoptować od Amerykanów „wiele rozwiązań” stosowanych przez nich w procesie dydaktycznym. Wyraził również nadzieję, że otrzymają w tym zakresie „dużą pomoc”. Nie będzie to współpraca jednostronna – Akademia chce przekazywać do Quantico swoje podejście i doświadczenia dotyczące także szkolenia i nauki.

Gen. Tracy: chcę się dowiedzieć, jak kadeci stali się tak dobrzy

Dlaczego właśnie z Akademią Wojsk Lądowych zdecydował się współpracować Marine Corps University? W rozmowie z Defence24 Brig. Gen. Matthew Tracy, rektor MCU, wskazał, że cały łańcuch wydarzeń rozpoczął się w kwietniu 2025 roku, gdy amerykańska uczelnia zorganizowała finał turnieju wargamingowego. Kadeci z AWL zajęli wówczas trzecie miejsce.

Kadeci osiągnęli naprawdę świetne wyniki. Byli najmłodszymi uczestnikami, a pokonali starszych oficerów z U.S. Army i korpusu Marines. Chciałem tu przyjechać i dowiedzieć się, jak im się to udało, jaki wyjątkowy program szkoleniowy i jakie ćwiczenia symulacyjne odbywają się na tej uczelni, że stali się tak dobrzy i osiągają tak świetne wyniki w naszych własnych zawodach. Tego mam nadzieję się dowiedzieć.
Brigadier General Matthew Tracy, rektor Marine Corps University

Dowódcy muszą mieć wiedzę z wielu domen

W swoim wystąpieniu podczas konferencji gen. Tracy zauważył, że można mówić o rosnącym skomplikowaniu wojny, lecz pytaniem jest, co w tym zakresie jest robione, jak szybko i czy odpowiednie narzędzia są wykorzystywane przez odpowiednio szeroką grupę osób. Niemniej istotny jest też fakt, czy od dowódców kompanii i starszych oficerów wymaga się pracy i walki z tymi złożonymi problemami.

„Mogę być oficerem wojsk pancernych czy lekkiej piechoty, ale muszę wiedzieć coś o każdej domenie działań. Muszę coś wiedzieć o domenie kosmicznej, domenie cyber, spektrum elektromagnetycznym. Wszystkie te rzeczy pojawiły się w ostatnich pięciu latach. Gdy byłem pułkownikiem w korpusie Marines, zajmowałem się budżetami i setkami e-maili. Nie miałem czasu nauczyć się o tych domenach, ale to ja będę podejmował decyzje w ich zakresie” – podkreślił rektor Marine Corps University.

Zdaniem gen. Tracy’ego, wargaming oferuje alternatywną metodologię nauczania niż synteza przeczytanych książek. Lektury, dyskusje o nich oraz zawartych w nich wnioskach mogą znaleźć zastosowanie w grze wojennej z udziałem innej osoby, która przeczytała tę samą pozycję. O ile jest to istotne, o tyle problemem w edukacji jest zagrożenie, jakie stanowi alternatywna metodologia dla profesorów i dziekanów.

„Musimy wynaleźć »nowego« profesora lub rozwinąć profesora, który przeczytał wiele książek, napisał dużo artykułów, rozegrał wiele gier, ponieważ w tym momencie jest ich niewielu. Potrzebna jest informacja zwrotna w zakresie podejmowania decyzji przez wojskowych. Japończycy w sztukach walki mają mistrzów (sensei). My nie mamy ich w ogóle lub nie mamy wystarczająco wielu mistrzów, którzy mogliby edukować wystarczająco dużą grupę ludności” – zaznaczył dowódca MCU.

Liczy się jakość, nie ilość

Czy po porozumieniu z Marine Corps University Akademia Wojsk Lądowych ma plany w zakresie podobnych kooperacji? Gen. Tomaszycki zaznaczył, że do tej pory uczelnia podpisała wiele porozumień z innymi uniwersytetami – zarówno wojskowymi, jak i cywilnymi. W tym gronie są szkoły wyższe z Kanady, Niemiec, Francji, Korei Płd., Czech oraz Słowacji.

„Współpraca jest na bardzo wysokim poziomie. Ważne jest to, żeby w kooperacji była jakość, gdyż nie zawsze ilość idzie z nią w parze” – podkreślił rektor AWL w rozmowie z Defence24.