Polska będzie dowodzić siłami NATO na Bałtyku

Podczas wizyty Szef Sztabu Generalnego WP zapoznał się ze stanem przygotowań COM-DKM do utworzenia regionalnego dowództwa sił morskich, które ma stworzyć zdolność do objęcia przez Polskę odpowiedzialności za dowodzenie sojuszniczymi operacjami morskimi na Bałtyku.

Omówiono postęp prac organizacyjnych i szkoleniowych, przygotowanie personelu oraz proces budowania zdolności dowódczych zgodnych ze standardami NATO. Istotnym elementem przygotowań jest udział polskich oficerów i podoficerów w obecnie funkcjonującym CTF Baltic w Rostocku, gdzie zdobywają doświadczenie w planowaniu, koordynowaniu i prowadzeniu sojuszniczych operacji morskich.

Przejęcie odpowiedzialności za CTF Baltic będzie kolejnym krokiem wzmacniającym rolę Polski w regionalnym systemie dowodzenia NATO. Musimy być przygotowani nie tylko do wydzielania sił do operacji sojuszniczych, ale również do ich planowania, koordynowania i dowodzenia całością sił kierowanych do operacji ze wszystkich państw. Budujemy zdolność, która ma realne znaczenie dla odstraszania i obrony całej wschodniej flanki Sojuszu
gen. Wiesław Kukuła, Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego.

CTF Baltic – regionalne dowództwo NATO na Bałtyk

Commander Task Force Baltic jest regionalnym dowództwem morskim NATO, operacyjnie podporządkowanym Allied Maritime Command (MARCOM) w Northwood. Jego zadaniem jest planowanie i koordynowanie sojuszniczych ćwiczeń i operacji na Morzu Bałtyckim, budowanie pełnego obrazu sytuacji morskiej oraz dowodzenie wydzielonymi siłami NATO.

CTF Baltic uczestniczy m.in. w działaniach prowadzonych w ramach „Baltic Sentry”, których celem jest zwiększenie bezpieczeństwa na Bałtyku, w tym ochrona morskiej infrastruktury krytycznej i bezpieczeństwa żeglugi.

Dowództwo zostało utworzone w Rostocku na bazie niemieckiego DEU MARFOR. W jego strukturach od początku służą również polscy marynarze. Polska przygotowuje się do przejęcia odpowiedzialności za CTF Baltic w 2028 roku, kiedy rolę tę mają przejąć siły wydzielone z COM–DKM w Gdyni.

Marynarka Wojenna tylko jedną nogą powinna stać w słonej wodzie. Druga musi znajdować oparcie w całym spektrum zdolności multidomenowych. Tylko takie zrównoważone podejście zapewni Marynarce Wojennej zdolność do prowadzenia zwycięskich operacji w przyszłości, gdzie dla sukcesu operacji morskiej niezbędne będzie posiadanie zdolności do oddziaływania z lądu na morze, z morza na powietrze, czy też wykorzystanie potencjału przestrzeni kosmicznej i cyberprzestrzeni. Współczesnej walki na morzu nie prowadzą wyłącznie okręty. Prowadzi ją cały system – sensory i efektory rozmieszczone na morzu, lądzie i w powietrzu, połączone w jedną sieć dowodzenia i wymiany danych. Okręty pozostają niezwykle ważnym elementem tego systemu, ale przewagę osiąga ten, kto pierwszy wykryje przeciwnika, zbuduje świadomość sytuacyjną, podejmie decyzję i skutecznie użyje efektora. Dlatego budując zdolności Marynarki Wojennej, musimy myśleć wielodomenowo.
gen. Wiesław Kukuła, Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego

COM-DKM – dowodzenie operacją w domenie morskiej

Wizyta była również okazją do oceny roli Centrum Operacji Morskich – Dowództwa Komponentu Morskiego w systemie dowodzenia Siłami Zbrojnymi RP. COM-DKM odpowiada za dowodzenie wydzielonymi siłami przeznaczonymi do prowadzenia działań na kierunku morskim w czasie pokoju, kryzysu i wojny. Centrum koordynuje działania w polskiej morskiej strefie odpowiedzialności, współtworzy świadomość sytuacyjną oraz zapewnia zdolność do planowania i prowadzenia operacji w domenie morskiej.

Centrum dowodzi także wydzielonymi siłami Dowództwa Generalnego RSZ w ramach zintegrowanego systemu rozpoznania Sił Zbrojnych oraz biorącymi udział w akcjach ratowniczych w polskiej strefie odpowiedzialności SAR oraz współdziała w tym obszarze z Morską Służbą Poszukiwania i Ratownictwa.

W przypadku operacji obronnej COM-DKM stanowi kluczowy element systemu dowodzenia na kierunku morskim. Jego zadaniem jest stworzenie warunków do skoordynowanego użycia sił w domenie morskiej oraz ich współdziałania z komponentem lądowym i powietrznym, a także z siłami sojuszniczymi.

Znaczenie tej zdolności rośnie wraz ze strategiczną rolą Morza Bałtyckiego. Akwen ten jest przestrzenią kluczową dla bezpieczeństwa militarnego Polski i państw wschodniej flanki NATO, swobody żeglugi, transportu wojskowego oraz funkcjonowania infrastruktury energetycznej i telekomunikacyjnej.

COM-DKM już dziś prowadzi działania operacyjne związane z ochroną polskich interesów na morzu. Od 2022 roku dowodzi operacją „Zatoka”, której celem jest monitoring żeglugi, identyfikacja potencjalnych zagrożeń oraz obserwacja akwenów, na których znajduje się infrastruktura istotna dla bezpieczeństwa państwa. Budowanie świadomości sytuacyjnej na morzu prowadzone jest całodobowo i w ścisłej współpracy z sojusznikami.

O morze walczymy po to, by chronić to, co znajduje się na lądzie. Kontrola Bałtyku nie jest celem samym w sobie – jest warunkiem zachowania odporności państwa i zapewnienia swobody działania całych Sił Zbrojnych. To przez Bałtyk przebiegają strategiczne linie komunikacyjne, to na jego dnie znajduje się infrastruktura krytyczna i to morzem będzie docierać do Polski również sojusznicze wsparcie. Silna Marynarka Wojenna nie broni wyłącznie morza. Tworzy strefę antydostępową broniącą państwa od strony morza. Przed nami bardzo wiele do zrobienia, by nadrobić wiele lat, kiedy Marynarkę Wojenną sprowadzano do roli pomocniczej dla innych rodzajów Sił Zbrojnych. Dzisiaj to już przeszłość. Wierzę, że jej częścią będzie również odtworzenie Dowództwa Marynarki Wojennej, co w istotny sposób przyczyni się do spójnego rozwoju tego krytycznego dla bezpieczeństwa państwa rodzaju sił zbrojnych.
gen. Wiesław Kukuła

Od COM-DKM do CTF Baltic

Przygotowania do objęcia odpowiedzialności za CTF Baltic są elementem szerszego procesu wzmacniania polskich zdolności dowodzenia w domenie morskiej. W najbliższych dwóch latach COM-DKM będzie rozwijało struktury i kompetencje oraz przygotowywało personel do procesu certyfikacji.

Docelowo Polska ma dysponować dowództwem zdolnym zarówno do kierowania narodową operacją w domenie morskiej, jak i do dowodzenia wydzielonymi siłami sojuszniczymi na Bałtyku.

Uzyskanie tej zdolności będzie oznaczało zwiększenie odpowiedzialności Polski za bezpieczeństwo regionu oraz dalsze wzmocnienie polskiej pozycji w systemie dowodzenia NATO.

Komunikat prasowy SG WP