Nocne strzelania Piorunów i Popradów w Ustce

Marzec był bardzo pracowitym miesiącem na Centralnym Poligonie Sił Powietrznych w Ustce. W połowie miesiąca strzelaniami z zestawów przeciwlotniczych Piorun pochwalił się koszaliński 8. Pułk Przeciwlotniczy. Oprócz Piorunów na miejscu były też armaty przeciwlotnicze S-60. Kilka dni później na poligonie zameldowali się żołnierze 12. Brygady Zmechanizowanej.

Pioruny i Poprady z 12. Brygady na ćwiczeniach

Żołnierze 12. Brygady przywieźli do Ustki przenośne zestawy rakietowe Piorun, ale także samobieżne systemy Poprad, które mogą korzystać zarówno z pocisków Piorun, jak i starszych Gromów. Są to obecnie najlepsze zestawy przeciwlotnicze bardzo krótkiego zasięgu (czyli rażące cele odległe o mniej niż 10 km) w Wojsku Polskim.

Dzięki świetnym fotografiom autorstwa starszego szeregowego Tomasza Łomakina oraz materiałom wideo możliwe jest bliższe zapoznanie się z elementami ćwiczeń: przygotowaniem do strzelania, zajmowaniem stanowiska ogniowego czy odpaleniem pocisku do celu. Zdjęcia dobrze pokazują, jak zachowuje się rakieta po opuszczeniu wyrzutni. Udokumentowano także montaż uzbrojenia na samobieżnych systemach Poprad.

Strzelania realizowano zarówno w dzień, jak i w nocy. Ćwiczenia są bardzo ważnym elementem szkolenia przeciwlotników, szczególnie po zmroku. Jak pokazuje wojna na Ukrainie, masowe ataki środkami napadu powietrznego (np. bezzałogowcami Szahid czy Gierań) odbywają się przede wszystkim w nocy. Przy okazji część zdjęć wskazuje, że strzelania realizowano także z wykorzystaniem armat przeciwlotniczych S-60 kal. 57 mm.

Wielkopolska 17. Brygada także obecna w Ustce

Na terenie Centralnego Poligonu Sił Powietrznych ćwiczyli także żołnierze 17. Wielkopolskiej Brygady Zmechanizowanej, a dokładniej – przeciwlotnicy z Wędrzyna. W trakcie zajęć wykrywali, śledzili i niszczyli cele powietrzne. Podobnie jak koledzy z 12. Brygady korzystali z zestawów Piorun oraz Poprad.

Nie wiadomo, ile wyrzutni Piorun znajduje się stanie Wojska Polskiego, m.in. ze względu na przekazanie nieokreślonej liczby Ukrainie oraz brak informacji o kolejnych dostawach do polskiego użytkownika. W służbie Wojska Polskiego znajduje się 79 egzemplarzy systemu Poprad. Nie posiadamy informacji co do zamiaru zakupu kolejnych pojazdów ani planów opracowania zmodernizowanego wariantu.

Samobieżny Przeciwlotniczy Zestaw Rakietowy Poprad został opracowany w firmie PIT-RADWAR. System składa się z poczwórnej wyrzutni pocisków przeciwlotniczych Grom lub Piorun osadzonej na samochodzie opancerzonym AMZ Żubr. Cztery kolejne pociski znajdują się wewnątrz pojazdu. Poprad może zwalczać cele takie jak samoloty, śmigłowce, bezzałogowce i inne środki napadu powietrznego w odległości od 400 m do 6,5 km oraz wysokości od 10 m do 4 km. Pocisk Piorun posiada głowicę samonaprowadzającą o bardzo wysokiej odporności na zakłócenia. Jej działanie jest dostosowywane do konkretnego typu celu tuż przed odpaleniem, co zwiększa prawdopodobieństwo trafienia.

Głównym przeznaczeniem zestawu Poprad jest osłona formacji Wojsk Lądowych. Zdolność do zwalczania bezzałogowców można zwiększyć poprzez doposażenie pojazdu w elementy zestawu niekinetycznej neutralizacji BSP. Wykrywanie celów odbywa się z wykorzystaniem sensorów optoelektronicznych (kamera termowizyjna, dalmierz laserowy, kamera światła dziennego), zaś ich wskazywanie odbywa się przy pomocy radarów Soła w liczbie jednego na baterię Popradów.

Przenośny Przeciwlotniczy Zestaw Rakietowy Piorun to system bardzo krótkiego zasięgu opracowany w ramach pracy rozwojowej zrealizowanej przez Mesko (lider), CRW Telesystem-Mesko oraz Wojskową Akademię Techniczną z wykorzystaniem doświadczeń z budowy zestawu Grom. Piorun cechuje się zwiększoną odpornością na zakłócenia oraz zdolnością zwalczania celów o niskiej sygnaturze termalnej. Pozwala na eliminację celów powietrznych takich jak śmigłowce, samoloty, bezzałogowce oraz inne środki napadu powietrznego na dystansie 0,4-6,5 km oraz pułapie od około 10 m do 4000 m. Piorun wszedł do służby w Belgii, Estonii, Gruzji, na Łotwie i Litwie, w Mołdawii, Norwegii, Polsce, Szwecji i Ukrainie, gdzie z powodzeniem jest wykorzystywany w boju. Partię Piorunów zakupiły też Stany Zjednoczone. Zainteresowanie zakupem Pioruna wykazują m.in. Francja, Słowacja i Niemcy.

Armata przeciwlotnicza S-60 kalibru 57 mm została wdrożona do służby Armii Radzieckiej w 1950 roku. Stała się podstawowym artyleryjskim systemem przeciwlotniczym Układu Warszawskiego obok armat ZU-23. Wersja bazowa posiada donośność skuteczną na poziomie 4000 metrów, a wariant wyposażony w radar – 6 km. Pozwala to na likwidowanie celów znacznie bardziej oddalonych niż jest to możliwe w przypadku ZU-23 o zasięgu maksymalnym wynoszącym około 2500 m. Ulepszony wariant o nazwie S-68 został wykorzystany w samobieżnym zestawie przeciwlotniczym ZSU-57-2.

Obecnie przeciwlotnicza rola tego działa jest ograniczona do likwidowania wolno lecących celów, jak bezzałogowce czy śmigłowce. Pocisk przeciwpancerny wystrzelony z S-60 może przebić ekwiwalent około 100 mm walcowanej stali pancernej na dystansie 1000 metrów. Obsługa zazwyczaj składa się z siedmiu lub ośmiu żołnierzy. Działa S-60 są obecnie wykorzystywane przez takie kraje jak Polska, Ukraina, Rosja, Bułgaria, Chiny, Algieria czy Armenia.