Od koncepcji do budowy w 10 miesięcy. Bezzałogowy Black Hawk nabiera kształtów

Jednym z ciekawszych elementów ekspozycji Lockheed Martin jest model bezzałogowego Black Hawka. S-70UAS (Unmanned Aerial System) bazuje na UH-60L pochodzącym z zasobów US Army. W porównaniu ze standardowym, załogowym wariantem Black Hawka konstrukcja U-Hawk otrzymała zmieniony układ konstrukcyjny wraz z systemem działania autonomicznego MATRIX oraz zmodernizowany system sterowania typufly-by-wire. Projekt jest finansowany ze środków własnych firmy. Po raz pierwszy U-Hawk zaprezentowano podczas wystawy AUSA 2025.

U-Hawk może wykonywać zadania samodzielnie, współpracować z innymi bezzałogowymi Black Hawkami lub działać w formacji z maszynami załogowymi. Dzięki systemowi autonomii MATRIX praktycznie każdy operator może zdalnie kierować śmigłowcem, wskazując mu miejsca docelowe i cele misji za pomocą kilku poleceń wydawanych z poziomu interfejsu na tablecie.

Co potrafi bezzałogowy U-Hawk i ile ładunku może przewieźć?

Podstawowym zadaniem U-Hawka ma być transport ładunków, ale konstrukcja może znaleźć zastosowanie również w misjach bojowych i cywilnych, takich jak usuwanie skutków katastrof, gaszenie pożarów lasów czy pomoc humanitarna. Według przedstawionych informacji maszyna może autonomicznie przetransportować łącznie ponad 33 ton zaopatrzenia na dystansie 100 mil morskich w ciągu 16 godzin. Zwiększona przestrzeń ładunkowa pozwala na przewożenie m.in. zasobnika rakietowego systemu HIMARS, mieszczącego sześć rakiet, dwóch pocisków Naval Strike Missile (NSM) w kontenerach startowych, a także bezzałogowych systemów różnego rodzaju, określanych jakolaunched effects. Ich liczba może wynosić od 24 do 50.

U-Hawk może jednorazowo transportować do 4,5 tony zaopatrzenia, zarówno wewnątrz kadłuba, jak i na zewnętrznym podwieszeniu. Łącznie może przewozić do czterech standardowych kontenerów transportowych Joint Modular Intermodal Containers (JMIC), rozmieszczonych w kabinie i podwieszonych pod śmigłowcem. Dla porównania, obecne warianty Black Hawka mogą transportować dwa takie kontenery.

Istotną zaletą projektu jest zachowanie 95 proc. wspólnych rozwiązań konstrukcyjnych z flotą UH-60. Ułatwia to logistykę, ogranicza koszty i zmniejsza zapotrzebowanie na dodatkowe szkolenie personelu naziemnego, który nie musi uczyć się obsługi zupełnie nowej konstrukcji.

Jakie zmiany wprowadza projekt Black Hawk Next i jak długo posłużą te śmigłowce?

Lockheed Martin nie rezygnuje z rozwoju załogowych wariantów Black Hawka, które mają pozostawać w służbie przez kolejne dekady. W przypadku US Army śmigłowce te mają być eksploatowane co najmniej do 2050 r., a coraz częściej wskazuje się możliwość wydłużenia tego okresu o kolejne 20 lat. US Navy planuje natomiast wykorzystywać swoje MH-60R/S co najmniej do 2040 r.

Sikorsky, należący do Lockheed Martin, rozwija w związku z tym projekt Black Hawk Next, obejmujący cztery główne obszary modernizacji: silnik GE Aerospace T901, udoskonalenia konstrukcji płatowca, nową architekturę cyfrową oraz rozwiązania zwiększające autonomię śmigłowca.

Jedną ze zmian ma być nowy, modułowy nos śmigłowca H-60. Jego konstrukcja pozwoli na łatwą rekonfigurację w zależności od potrzeb operacyjnych i zapewni ponad dwukrotnie większą przestrzeń wewnętrzną niż w pierwotnej wersji. Ma ona pomieścić dodatkową elektronikę oraz zintegrowane mocowanie zewnętrznych zasobników z sensorami.

Kolejnym elementem modernizacji jest silnik T901 Improved Turbine Engine (ITE) firmy GE Aerospace, zapewniający o 50 proc. większą moc niż jednostki T700 stosowane w UH-60M. Sikorsky rozpoczął wstępne próby pierwszego UH-60M wyposażonego w T901 w styczniu 2025 r. Nowy silnik ma również poprawić efektywność zużycia paliwa i ułatwić obsługę techniczną, co ma przyczynić się do zwiększenia zasięgu śmigłowca.

Jak system MATRIX i nowa architektura cyfrowa usprawnią załogowe Black Hawki?

Zmiany konstrukcyjne obejmują ponadto zwiększenie pojemności wewnętrznych zbiorników paliwa bez ograniczania przestrzeni kabiny oraz wzmocnienie struktury płatowca, aby umożliwić przenoszenie większego ładunku. W połączeniu z instalacją silnika T901 rozwiązania te mają zwiększyć udźwig o co najmniej 450 kg, wydłużyć zasięg o 100 mil morskich i zapewnić dodatkowe 45 minut pozostawania w rejonie wykonywania zadania.

Modernizacja obejmie również architekturę cyfrową. Nowe interfejsy mają objąć zasilanie, transmisję danych, łączność sieciową i chłodzenie, a przede wszystkim otwartą architekturę ułatwiającą integrację nowego wyposażenia, w tym sensorów. Rozwiązanie ma być zgodne z koncepcją MOSA (Modular Open Systems Approach), stosowaną przez US Army w celu ułatwienia integracji i modernizacji systemów.

Wspomniany system autonomii MATRIX ma trafić również do załogowych Black Hawków, aby odciążyć pilotów i uprościć wykonywanie lotów w coraz bardziej złożonych i niebezpiecznych warunkach. Dzięki temu jeden z członków załogi będzie mógł poświęcić więcej uwagi innym zadaniom, takim jak kontrolowanie bezzałogowców czy obsługa sensorów.

Zestawy MATRIX zainstalowano już na wszystkich trzech wariantach Black Hawka wykorzystywanych przez US Army: UH-60A, UH-60L i UH-60M. Sikorsky planuje oferować rozwiązania zwiększające autonomię w nowych śmigłowcach, a sam system MATRIX ma również umożliwiać modernizację już eksploatowanych maszyn.

Od testów fly-by-wire w 2013 roku do pełnego autonomicznego lotu Black Hawka

Prace nad MATRIX-em rozpoczęły się w 2013 r. Pakiet autonomii demonstrowano już na eksperymentalnym UH-60A wyposażonym w układ sterowaniafly-by-wire, umożliwiającym lot z pilotem lub bez niego, a także na śmigłowcu Sikorsky S-76 i samolocie Cessna C-208 Caravan. Pierwszy lot śmigłowca Black Hawk bez załogi na pokładzie odbył się w lutym 2022 r., z wykorzystaniem wariantu UH-60A.