Jedna platforma, tysiące sensorów. ELEKTROTIM o ochronie infrastruktury krytycznej [WYWIAD]

Jakub Palowski: W ostatnich latach bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej stało się jednym z kluczowych tematów strategicznych dla państwa i biznesu. Jak Pan ocenia najważniejsze wyzwania stojące dziś przed organizacjami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo?

Krzysztof Wójcikowski, członek zarządu ELEKTROTIM S.A.: Największym wyzwaniem jest dziś skuteczne zarządzanie informacją. Organizacje dysponują ogromną liczbą systemów, sensorów i źródeł danych, jednak sama liczba informacji nie zwiększa bezpieczeństwa. Kluczowa staje się zdolność do szybkiego przekształcenia danych w decyzję operacyjną. Dlatego obserwujemy rosnące znaczenie platform integrujących rozproszone systemy bezpieczeństwa i budujących jeden, wiarygodny obraz sytuacji. Dotyczy to zarówno ochrony granic państwa, jak i infrastruktury energetycznej, wojskowej, transportowej czy przemysłowej. W mojej ocenie przyszłość należy do rozwiązań, które pozwalają różnym służbom i organizacjom współpracować na wspólnej platformie informacyjnej, przy zachowaniu pełnej kontroli nad bezpieczeństwem danych.

Jak te wyzwania przekładają się na praktyczne projekty realizowane przez ELEKTROTIM?

Dobrym przykładem są projekty związane z ochroną granic państwowych oraz infrastruktury krytycznej. To właśnie w takich przedsięwzięciach szczególnie wyraźnie widać znaczenie integracji danych, współpracy wielu służb oraz szybkiego podejmowania decyzji na podstawie wiarygodnych informacji. Nasze doświadczenia pokazują, że skuteczność systemów bezpieczeństwa zależy dziś nie tylko od jakości poszczególnych urządzeń, ale przede wszystkim od zdolności do połączenia ich w jedno środowisko operacyjne. 

Jakie są kluczowe doświadczenia operacyjne Straży Granicznej z codziennej eksploatacji systemu Aquila na ponad 400 km granicy?

Najważniejszym wnioskiem jest potwierdzenie, że kluczem do skutecznej ochrony granic jest integracja rozproszonych danych w jednym, spójnym obrazie operacyjnym. Dzięki wdrożeniu platformy Aquila operatorzy pracują w środowisku, które automatycznie priorytetyzuje alarmy i natychmiast wskazuje lokalizację zdarzenia. Skraca to drogę od wykrycia incydentu do podjęcia konkretnej interwencji w terenie, co w warunkach występowania zagrożeń hybrydowych ma znaczenie krytyczne. 

Nasze doświadczenia z wdrożeń dla Podlaskiego i Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej potwierdziły, że skuteczny system powinien być jednocześnie intuicyjny w obsłudze i niezawodny w wymagających warunkach pracy. Aquila udowodniła swoją skuteczność, działając nieprzerwanie przy zachowaniu niskiego poziomu fałszywych alarmów dzięki integracji i zaawansowanej analizie danych pochodzących z różnych typów sensorów. 

Jakie kluczowe korzyści daje wykorzystanie platformy Aquila w ochronie granic państwowych? 

Platforma Aquila została zaprojektowana z myślą o integracji wielu źródeł informacji w jeden spójny obraz sytuacji operacyjnej. W przypadku ochrony granic oznacza to możliwość bieżącego monitorowania zdarzeń, szybkiej identyfikacji potencjalnych zagrożeń oraz sprawnej koordynacji działań pomiędzy służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo państwa. 

Kluczową wartością jest zdolność do integracji danych pochodzących z tysięcy urządzeń i sensorów różnych producentów. Dzięki temu operatorzy otrzymują pełny obraz sytuacji w czasie rzeczywistym, bez konieczności analizowania informacji w wielu niezależnych systemach. Platforma wspiera proces podejmowania decyzji poprzez automatyzację wybranych działań oraz priorytetyzację zdarzeń wymagających reakcji. 

Istotnym atutem Aquili jest również możliwość budowy rozproszonej architektury nadzorowanej z poziomu centralnego centrum operacyjnego. Pozwala to tworzyć jednolite środowisko bezpieczeństwa obejmujące rozległe obszary oraz wspierać współpracę różnych służb przy zachowaniu zasad dostępu do informacji określonych przez użytkownika systemu. 

Jakie korzyści mogłoby zapewnić rozbudowanie systemu na granicy z Ukrainą? I czy oba odcinki mogą ze sobą współdziałać (np. wymiana danych, gdyby były naruszenia z terenu Białorusi)? 

Wdrożenie Aquili na granicy z Ukrainą pozwoliłoby na stworzenie nowoczesnej bariery elektronicznej opartej na polskich, autorskich rozwiązaniach. Główną korzyścią jest pełna kontrola nad sytuacją w czasie rzeczywistym – od monitorowania ruchu w strefie przygranicznej po szybką weryfikację obiektów zbliżających się do granicy.  

Dzięki zastosowaniu systemu Aquila możliwe jest zintegrowanie danych z tysięcy różnego typu sensorów, tworząc jednolity obraz sytuacji operacyjnej dla Straży Granicznej, Wojska Polskiego i innych służb, pozwalając na reagowanie na różnego rodzaju zagrożenia. System wspiera operatorów, automatyzując powtarzalne czynności i pozwalając im skupić się na realnych zagrożeniach. 

Systemy na granicach Polski i Białorusi oraz Polski i Ukrainy mogą być dostosowane do pełnej wymiany danych, realizowanej w sposób automatyczny. To istotne w kontekście możliwego występowania zagrożeń hybrydowych, oddziałujących na teren Polski w sposób skoordynowany z obszaru stycznego obu granic. Aquila pozwala na budowę rozproszonej architektury podlegającej pod wspólny nadzór centralny. Ostateczna decyzja o zakresie wymiany danych między jednostkami zawsze należy jednak do Zamawiającego i musi być zgodna z przyjętymi procedurami bezpieczeństwa teleinformatycznego.

Jak wygląda harmonogram prac przy tego typu inwestycji? 

Harmonogram takiej inwestycji jest zawsze pochodną długości chronionego odcinka, warunków terenowych oraz zakresu funkcjonalnego systemu. Proces realizacji obejmuje kolejne etapy: opracowanie koncepcji i projektu, budowę infrastruktury technicznej, instalację urządzeń detekcyjnych, integrację systemów oraz szkolenia użytkowników. Kluczowe znaczenie ma modułowa architektura Aquili, która pozwala osiągać gotowość operacyjną etapami, bez konieczności oczekiwania na zakończenie wszystkich prac na całym obszarze inwestycji. 

Jak Aquila zapewnia ciągłość działania w warunkach intensywnych zakłóceń elektromagnetycznych i prób zerwania łączności? 

Platforma Aquila może być wdrażana w architekturze zapewniającej wysoką dostępność i ciągłość działania, z wykorzystaniem redundancji kluczowych elementów infrastruktury, szyfrowanej komunikacji oraz rozwiązań dostosowanych do wymagań użytkownika. Takie podejście zwiększa odporność systemu na awarie oraz ogranicza ryzyko utraty dostępu do istotnych informacji operacyjnych. 

Istotnym elementem jest również model wdrożeniowy. Aquila funkcjonuje jako platforma instalowana w infrastrukturze użytkownika, co pozwala zachować pełną kontrolę nad środowiskiem pracy systemu, polityką bezpieczeństwa oraz sposobem jego rozwoju. Dzięki temu użytkownik unika uzależnienia od zewnętrznych dostawców i może elastycznie rozwijać system zgodnie z własnymi potrzebami. 

W jaki sposób Aquila może wspierać współpracę różnych służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo państwa, w tym przedsięwzięcia realizowane w ramach programu Tarcza Wschód? 

Aquila dysponuje rozbudowanym systemem zarządzania uprawnieniami i rolami. Pozwala to tworzyć środowisko współpracy, w którym różne służby korzystają ze wspólnego obrazu sytuacji operacyjnej, niezależnie od tego, która instytucja jest właścicielem poszczególnych elementów infrastruktury. 

Jednocześnie wspólna platforma nie oznacza nieograniczonego dostępu do wszystkich danych. Każda służba uzyskuje dostęp wyłącznie do informacji wynikających z przyznanych uprawnień. Dzięki temu możliwe jest połączenie efektywnej współpracy operacyjnej z zachowaniem wymogów bezpieczeństwa i poufności informacji. 

W jakich kierunkach będzie ewoluował system i co jest dziś większym wyzwaniem: wykorzystanie sztucznej inteligencji czy odporność na środki walki radioelektronicznej oraz zagrożenia ze strony dronów? 

To obszary, które wzajemnie się uzupełniają. Mechanizmy analityczne wspierane przez sztuczną inteligencję pomagają operatorom szybciej identyfikować zdarzenia wymagające uwagi i ograniczać liczbę informacji wymagających ręcznej analizy. Jest to szczególnie ważne w środowiskach, gdzie liczba sygnałów i alarmów jest bardzo duża. 

Równocześnie rośnie znaczenie odporności systemów bezpieczeństwa na zakłócenia elektromagnetyczne oraz integracji rozwiązań antydronowych. W ELEKTROTIM rozwijamy Aquilę zarówno w kierunku zaawansowanej analityki, jak i zwiększania odporności całego środowiska bezpieczeństwa. Celem jest budowa platformy, która nie tylko dostarcza informacji o zagrożeniach, ale pozostaje skuteczna także w wymagających warunkach operacyjnych.

Równocześnie oferujemy wykorzystanie Aquili nie tylko do ochrony pasa granicznego, lecz także do integracji systemów bezpieczeństwa rozmieszczonych na większym obszarze, wspierających ochronę infrastruktury krytycznej i kluczowych obiektów państwa. 

W jaki sposób Aquila może wspierać ochronę nie tylko granic państwowych, lecz także obiektów położonych w głębi kraju? 

W naszej ocenie skuteczna ochrona nie może kończyć się na samej granicy. Potrzebna jest wielowarstwowa architektura bezpieczeństwa zapewniająca ciągłość informacji od obszarów przygranicznych po bazy wojskowe, centra logistyczne, lotniska, obiekty energetyczne, przemysłowe czy inne elementy infrastruktury krytycznej. 

Doświadczenia zdobyte podczas ochrony granic są dla nas ważne, ale równie istotne jest wykorzystanie tych samych kompetencji do ochrony obiektów energetycznych, wojskowych, przemysłowych, logistycznych i innych elementów infrastruktury krytycznej. 

Aquila może integrować lokalne systemy bezpieczeństwa w jedną architekturę nadzoru. Zdarzenie wykryte przez jeden system może zostać automatycznie przekazane do kolejnych warstw ochrony, zapewniając operatorom pełniejszy obraz sytuacji. Informacje są porządkowane według priorytetu i charakteru zagrożenia, co pozwala szybciej podejmować decyzje operacyjne. 

Zbliżają się targi MSPO 2026, największe wydarzenie sektora obrony i bezpieczeństwa w Europie Środkowo-Wschodniej. Co będą Państwo prezentować? 

Podczas MSPO chcemy zaprezentować Aquilę jako polską platformę klasy PSIM (Physical Security Information Management), integrującą rozproszone systemy bezpieczeństwa w jeden obraz sytuacji operacyjnej. To rozwiązanie adresowane zarówno do służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo państwa, jak i operatorów infrastruktury krytycznej – lotnisk, baz logistycznych, obiektów energetycznych, przemysłowych czy administracyjnych. 

Punktem wyjścia są doświadczenia zdobyte przy ochronie ponad 400 kilometrów polskich granic oraz podczas realizacji projektów dla obiektów strategicznych. Chcemy pokazać, że jedna platforma może integrować systemy monitoringu wizyjnego, ochrony perymetrycznej, radary, sensory światłowodowe, systemy antydronowe, kontrolę dostępu, systemy sygnalizacji włamania i pożaru oraz inne elementy infrastruktury technicznej. 

Aquila może stanowić istotny element krajowych systemów ochrony infrastruktury krytycznej i wspierać budowę wielowarstwowego środowiska bezpieczeństwa obejmującego obiekty wojskowe, cywilne oraz strategiczne. Widzimy również potencjał współpracy międzynarodowej z partnerami rozwijającymi podobne zdolności ochrony infrastruktury i bezpieczeństwa. Te możliwości będziemy prezentować podczas targów MSPO 2026.

Materiał sponsorowany. Partnerem publikacji jest Elektrotim S.A.