Londyn stawia na innowacje. Pięć kluczowych obszarów

Konsolidacja innowacji pod jednym sztandarem

Powołanie do życia UK Defence Innovation (UKDI) stanowiło przełomowy krok w konsolidacji dotychczas rozproszonych inicjatyw badawczo-rozwojowych brytyjskiego resortu obrony. Jednostka ta, formalnie powołana 1 lipca 2025 roku, funkcjonuje w strukturach Grupy Krajowego Dyrektora ds. Uzbrojenia (ang. National Armaments Director – NAD Group). Na czele tej grupy stoi Rupert Pearce – menedżer z bogatym doświadczeniem w sektorze venture capital, co ma kluczowe znaczenie dla nadania procesom wojskowym dynamiki rodem z sektora prywatnego.

Głównym zadaniem UKDI jest przełamywanie barier biurokratycznych, które dotychczas blokowały mniejszym podmiotom, start-upom oraz firmom z sektora technologii podwójnego zastosowania (dual-use dostęp do zamówień obronnych. Londyn chce w ten sposób drastycznie skrócić czas dzielący stworzenie prototypu od jego masowej produkcji. Nowe podejście określane jest mianem działania w „tempie wojennym” (ang. wartime pace).

Pięć filarów technologicznego skoku

Ogłoszone przez UKDI pięć głównych obszarów innowacji (ang. core themes) ma precyzyjnie wskazać brytyjskiemu i sojuszniczemu przemysłowi, w jakich kierunkach resort obrony będzie lokował środki finansowe:

1. Autonomia (Autonomy)

Obszar ten koncentruje się na wdrażaniu i skalowaniu systemów autonomicznych. Celem jest stworzenie platform zdolnych do niezależnego działania w domenie lądowej, morskiej, powietrznej oraz kosmicznej. Bezzałogowce mają zwiększyć zasięg operacyjny brytyjskich sił zbrojnych, zredukować ryzyko dla żołnierzy oraz zapewnić stałą obecność w kluczowych teatrach działań.

2. Przewaga decyzyjna (Decision Advantage)

Współczesne pole walki to przede wszystkim walka o informację. UKDI stawia na błyskawiczne przetwarzanie surowych danych w przejrzyste, możliwe do wdrożenia wnioski. Kluczowe technologie w tym segmencie to sztuczna inteligencja (AI), bezpieczna i odporna łączność, zaawansowane szyfrowanie, cyberbezpieczeństwo oraz systemy rozpoznania.

3. Logistyka i wsparcie (Logistics and Support)

Utrzymanie personelu i sprzętu w trudnych, odizolowanych środowiskach wymaga innowacji. Wielka Brytania poszukuje nowatorskich rozwiązań z zakresu mobilnej opieki medycznej, alternatywnych źródeł energii, nowoczesnych metod konserwacji sprzętu oraz zaawansowanych materiałów i tanich sensorów. Ma to zapewnić większą autonomiczność jednostek i odciążyć tradycyjne łańcuchy dostaw.

4. Oddziaływanie (Effects)

W doktrynie obronnej „efekt” oznacza mierzalny rezultat konkretnego działania. UKDI dąży do zrównoważenia drogich, wysoce precyzyjnych systemów uderzeniowych z prostymi, tanimi technologiami zdolnymi do masowego wykorzystania. Chodzi o uzyskanie zdolności do szybkiego i odpornego na zakłócenia rażenia (zarówno fizycznego, jak i cyfrowego) na masową skalę.

5. Ochrona (Protection)

W obliczu upowszechniania się tanich i szybkich środków napadu, takich jak drony kamikadze, kluczowe staje się wzmocnienie ochrony personelu, baz i infrastruktury krytycznej. Innowacje w tym obszarze mają objąć zaawansowane techniki maskowania, systemy wczesnego wykrywania, wielowarstwową obronę oraz systemy przeciwdziałania bezzałogowcom (C-UAS) oparte na lekkich materiałach i nowoczesnych sensorach.

Finansowanie

Działalność UKDI nie jest jedynie deklaracją intencji – stoją za nią konkretne i bezprecedensowe środki finansowe. Organizacja dysponuje gwarantowanym (ang. ring-fenced) budżetem w wysokości co najmniej 400 milionów funtów rocznie.

Brytyjski resort obrony zadeklarował również, że docelowo co najmniej 10% budżetu przeznaczonego na zakup sprzętu ma trafiać na finansowanie innowacyjnych technologii.

Wydatki te wpisują się w gigantyczny Plan Inwestycji Obronnych (ang. Defence Investment Plan), zakładający przeznaczenie 298 miliardów funtów na obronność w ciągu najbliższych czterech lat, co ma doprowadzić do osiągnięcia poziomu 2,7% PKB wydatków obronnych do końca dekady.

Cele, jakie stawia sobie Londyn

Nowy brytyjski plan inwestycji w obronność inspirowany jest między innymi doświadczeniami Ukraińców w wojnie z Rosją i stawia na nowoczesne technologie, takie jak systemy bezzałogowe. Wśród celów, jakie stawia sobie Londyn, a związanych z powołaniem i działalnością UKDI są:

• Szybka transformacja sił zbrojnych - czyli przejście z tradycyjnego modelu armii na strukturę zintegrowaną technologicznie. Przykładem jest tworzenie tzw. "hybrydowej marynarki wojennej" (Hybrid Navy) łączącej okręty załogowe z autonomicznymi platformami nawodnymi i podwodnymi;
• Stymulowanie gospodarki krajowej - UKDI ma działać jako motor wzrostu gospodarczego. Poprzez inwestycje w start-upy i MŚP, rząd chce tworzyć wysoko wykwalifikowane miejsca pracy w sektorze nowoczesnych technologii w całym kraju;
• Wzmocnienie odporności łańcucha dostaw - poprzez przeniesienie produkcji kluczowych komponentów (takich jak mikroelektronika czy nowoczesne materiały) do kraju, by uniezależnić się od zewnętrznych zawirowań geopolitycznych;
• Budowa pomostu między nauką a wojskiem - równolegle z ogłoszeniem priorytetów UKDI, Ministerstwo Obrony powołało sojusz akademicki Defence Universities Alliance (DUA), łączący 35 brytyjskich uczelni wyższych z sektorem obronnym w celu komercjalizacji badań naukowych.

Podsumowanie

Radykalny zwrot Wielkiej Brytanii w stronę innowacji pokazuje, że tradycyjne, trwające latami procedury zakupowe stają się anachronizmem na dynamicznym, współczesnym polu walki. Doświadczenia z wojny na Ukrainie udowodniły, że kluczem do sukcesu jest elastyczność i zdolność do szybkiej modyfikacji systemów bojowych niemal z tygodnia na tydzień.

Powołanie UK Defence Innovation i jasne zdefiniowanie pięciu obszarów priorytetowych to czytelny sygnał dla rynku komercyjnego: wojsko potrzebuje technologii podwójnego zastosowania i jest gotowe płacić za nie szybko oraz bez zbędnej biurokracji. Sukces tej reformy powinien być bacznie obserwowany przez pozostałych członków NATO, w tym Polskę, która również mierzy się z wyzwaniem sprawnego wdrażania innowacji technologicznych do swoich sił zbrojnych.