Brytyjskie Ajaxy czekają na modernizację [KOMENTARZ]

Brytyjskie perypetie związane z programem Ajax nadają się idealnie na stworzenie poradnika, jak nie prowadzić tak kluczowych dla wojsk lądowych projektów. Masa nieprawidłowości, problemów, przemilczeń oraz „malowania trawy na zielono” doprowadziła do wieloletnich opóźnień, kolejnych widm zawieszenia lub kasacji programu oraz rosnącej frustracji wojska i decydentów. Temat ten był wielokrotnie poruszany na łamach Defence24, dlatego warto dopisać w tej sprawie kilka akapitów.

Setka wozów czeka na modernizację

Na początku lutego minister gotowości obronnej i przemysłu Luke Pollard w pisemnej odpowiedzi dla parlamentu poinformował, że większość z pierwszej setki wyprodukowanych Ajaxów została wycofana z jednostek do końca 2024 roku, a ostatni egzemplarz przestał być używany przez wojsko w październiku 2025 roku.

Dodał on, że pojazdy są obecnie w Merthyr Tydfil, Llanelli i Bicester Holding Area, gdzie oczekują na „planowane modernizacje, aby spełnić wymagania obecnego poziomu zdolności przed wprowadzeniem do służby”. Tym samym Brytyjczyków czeka wyzwanie dotyczące skrupulatnego i konsekwentnego doprowadzenia wozów pierwszych trzech partii produkcyjnych do stanu pozwalającego na ich wykorzystanie.

Trzeba przy tym pamiętać, że jeżeli proces ten zostanie potraktowany podobnie jak przebiega cały program Ajax, to każda ponownie wykryta usterka będzie miała dwukrotnie większą wagę pod względem potencjalnych konsekwencji, zwłaszcza politycznych. Jeżeli ponownie dojdzie do sytuacji, w której żołnierze będą skarżyć się na pogorszenie zdrowia w wyniku użytkowania wspomnianych pojazdów, widmo jego kasacji ponownie wróci i to z większą mocą.

Ministerstwo Obrony (także w lutym) odmówiło także podania informacji, kiedy rozpoczną się testy Ajaxów z czwartej serii produkcyjnej (Capability Drop 4), która miała być w założeniach konfiguracją już poprawioną na bazie doświadczeń z trzech wcześniejszych. Pollard poinformował w pisemnej odpowiedzi jednemu z posłów, że ujawnienie takich informacji mogłoby zaszkodzić skuteczności operacyjnej.

Informacyjna blokada dotycząca przyszłości projektu

„Upublicznienie pełnej listy kryteriów nie byłoby właściwe, ponieważ mogłoby to lub prawdopodobnie zaszkodziłoby zdolnościom naszych Sił Zbrojnych” – powiedział Pollard. Wspomniał on także, że kolejne decyzje dotyczące programu zostaną podjęte dopiero po zakończeniu obecnego śledztwa (a łącznie mają ich być trzy). Podobną odpowiedź usłyszał ten sam poseł, pytając, jakie zdolności otrzymają pojazdy z czwartej serii produkcyjnej względem trzeciej.

Tym samym Brytyjczycy są bardzo ostrożni w informowaniu o kolejnych etapach realizacji programu Ajax. Wydają się oni być zdeterminowani, aby historię tę doprowadzić do pozytywnego zakończenia. To jednak nie będzie łatwe, zważywszy na duży bagaż (głównie negatywnych) doświadczeń oraz rosnącą presję.

Ajax to brytyjski bojowy wóz rozpoznawczy opracowany przez General Dynamics Land Systems-UK na bazie gąsienicowej platformy ASCOD 2. Pojazd ten jest częścią zacznie szerszej rodziny konstrukcji przeznaczonych do zastąpienia w brytyjskiej armii wozów rodziny CVTR (w przypadku Ajaxa będzie to wymiana rozpoznawczych FV107 Scimitar). Uzbrojenie główne stanowi armata automatyczna 40CT kal. 40 mm zasilana amunicją teleskopową 40x255 mm. Sprzężony z nią został napędowy karabin maszynowy L94A1 kal. 7,62 mm.

Uzupełnienie stanowi uniwersalny karabin maszynowy L7 kal. 7,62 mm umieszczony w zdalnie sterowanym module uzbrojenia Protector od firmy Kongsberg (istnieje możliwość montażu do niego wyrzutni przeciwpancernych pocisków kierowanych Javelin). Opancerzenie kadłuba zapewnia ochronę balistyczną na poziomie 4 normy STANAG 4569. Jednostkę napędową pojazdu stanowi silnik wysokoprężny MTU o mocy 800 KM, co przy masie własnej 38 ton (z możliwością zwiększenia jej do 42 ton) pozwala na osiągnięcie prędkości maksymalnej 70 km/h.