- WIADOMOŚCI
- KOMENTARZ
Baćkajugend. Łukaszenka militaryzuje młode pokolenie
Autor. BIELTA
Białoruś rozszerza proces militaryzacji systemu edukacji. Z dokumentów ujawnionych przez organizację BELPOL wynika, że uczniowie szkół średnich będą kierowani na wielodniowe obozy wojskowo-patriotyczne, które mają stać się integralnym elementem programu nauczania. Młodzież nie będzie ograniczać się już wyłącznie do poznawania teorii związanej z obronnością państwa, program obejmie również szkolenie polowe, zajęcia praktyczne oraz wizyty w czynnych jednostkach wojskowych.
Rozwijany przez Mińsk model coraz mocniej łączy edukację z przygotowaniem wojskowym. Szkoła przestaje być wyłącznie miejscem zdobywania wiedzy, a staje się również narzędziem kształtowania określonych postaw wobec państwa, armii i służby wojskowej. Z tego powodu proces ten można określić mianem „Baćkajugend” (od przydomka Aleksandra Łukaszenki „Baćka”). Nie oznacza to bezpośredniego porównania do historycznych organizacji młodzieżowych działających w totalitarnych państwach XX wieku, ale wskazuje na podobny mechanizm: wykorzystanie młodego pokolenia jako elementu długofalowej polityki państwa, w której wojsko i przygotowanie obronne zajmują coraz ważniejsze miejsce.
Informacje ujawnione przez BELPOL pochodzą między innymi z dokumentu wydanego przez Wydział Edukacji Komitetu Wykonawczego Miasta Mohylewa, zatytułowanego „O organizacji i przeprowadzeniu obozów szkoleniowych oraz praktyk medycznych w 2026 roku”. Dokument pokazuje, że białoruskie władze systematycznie zwiększają obecność wojska w systemie edukacji i przygotowują młodzież do przyszłej służby wojskowej już na poziomie szkoły średniej.
Dotychczas funkcjonujący w białoruskich szkołach przedmiot „Przygotowanie przedpoborowe i medyczne” skupiał się przede wszystkim na wiedzy teoretycznej. Uczniowie poznawali podstawowe informacje dotyczące służby wojskowej, zasad bezpieczeństwa czy pierwszej pomocy. Nowe wytyczne zmieniają jednak charakter tych zajęć. Edukacja wojskowa ma zostać uzupełniona o praktyczne elementy szkolenia terenowego. Uczniowie będą uczestniczyć w specjalnie organizowanych obozach, których przebieg został szczegółowo zaplanowany i podporządkowany wojskowej dyscyplinie. Dla każdego turnusu wyznaczeni zostaną kierownicy, instruktorzy oraz osoby odpowiedzialne za poszczególne elementy programu. Całość została formalnie wpisana do procesu edukacyjnego, co oznacza, że nie będzie to dodatkowa aktywność pozalekcyjna, ale część systemu szkolnego.
Obozy zdrowotne z wojskowym charakterem
Oficjalnie organizowane przedsięwzięcia określane są jako mobilne obozy zdrowotne prowadzone w namiotach. Ich rzeczywisty program ma jednak zdecydowanie bardziej wojskowy charakter. W dokumentach pojawiają się określenia takie jak „ćwiczenia szkoleniowo-polowe”, „profil wojskowo-patriotyczny”, „musztra” oraz „ćwiczenia taktyczne”.
Program zajęć obejmie między innymi:
- musztrę,
- podstawy taktyki wojskowej,
- przygotowanie fizyczne,
- szkolenie medyczne,
- historię wojskowości,
- organizację służby wojskowej.
Harmonogram dnia również przypomina funkcjonowanie wojskowego obozu szkoleniowego. Uczniowie będą uczestniczyć w wieczornych apelach, obowiązywać ich będzie cisza nocna, a codzienność zostanie podporządkowana ustalonemu planowi zajęć. Młodzież jeszcze przed osiągnięciem wieku poborowego będzie miała kontakt z elementami wojskowej rutyny, dyscypliny i szkolenia.
Jednym z obowiązkowych elementów programu będzie wyjazd do czynnej jednostki wojskowej nr 72471. Podczas wizyty uczniowie mają zapoznać się z organizacją służby, wyposażeniem żołnierzy oraz funkcjonowaniem wojskowej infrastruktury. Ma to pozwolić młodzieży zobaczyć rzeczywiste warunki działania armii i przybliżyć jej codzienną służbę. Jednocześnie ujawnione materiały wskazują, że szkoły prowadzące zajęcia z przygotowania przedpoborowego mają być wyposażane w makiety uzbrojenia, sprzęt strzelecki oraz specjalistyczne sale szkoleniowe. Oznacza to, że elementy kojarzone wcześniej głównie z jednostkami wojskowymi coraz częściej trafiają bezpośrednio do placówek edukacyjnych.
Armia coraz mocniej obecna w wychowaniu młodego pokolenia
Rozszerzenie programu wojskowo-patriotycznego dla uczniów to szerszy proces prowadzony przez władze Aleksandra Łukaszenki od wielu lat. Białoruś rozwija sieć klas wojskowo-patriotycznych, organizuje zajęcia prowadzone przez przedstawicieli służb mundurowych oraz zwiększa udział struktur wojskowych w edukacji. Wojsko ma pełnić nie tylko funkcję obronną, ale również wychowawczą i ideologiczną. Proces ten przyspieszył po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 roku. Mińsk zacieśnił współpracę wojskową z Moskwą, regularnie organizuje wspólne ćwiczenia z rosyjskimi siłami zbrojnymi, a terytorium Białorusi zostało wykorzystane do rozmieszczenia rosyjskich wojsk oraz infrastruktury wojskowej. Pod koniec czerwca pojawiły się również informacje dotyczące nacisków Kremla na Aleksandra Łukaszenkę w sprawie dalszej integracji białoruskich sił zbrojnych z rosyjskim systemem wojskowym.
Rozwój wojskowego programu nauczania dla młodzieży można traktować jako kolejny element budowy społeczeństwa przygotowanego do funkcjonowania w warunkach permanentnej mobilizacji. Białoruskie państwo coraz wcześniej wprowadza młode pokolenie w świat wojskowej dyscypliny, szkolenia i narracji bezpieczeństwa, czyniąc z armii jeden z najważniejszych elementów wychowania obywatelskiego.
