115 mln euro na szybkie innowacje obronne. PE zatwierdził program AGILE

- Rosyjska agresja zmieniła zasady prowadzenia działań: wygrywa ten, kto szybciej wprowadza innowacje. Europa nie może pozwolić sobie na to, by najbardziej obiecujący europejscy innowatorzy w dziedzinie obronności byli spowalniani przez biurokrację – powiedział polski europoseł Borys Budka, przewodniczący komisji przemysłu, badań naukowych i energii PE.

AGILE ma być odpowiedzią na zmieniające się środowisko bezpieczeństwa w Europie, w szczególności na doświadczenia wynikające z wojny Rosji przeciwko Ukrainie. Program ma zapewnić szybkie i elastyczne finansowanie projektów dotyczących powstających i przełomowych technologii obronnych.

Jednym z głównych założeń AGILE jest skrócenie drogi od opracowania prototypu do jego wykorzystania w praktyce. Program przewiduje przyspieszoną, czteromiesięczną ścieżkę od złożenia wniosku do przyznania dotacji, a także wsparcie w zakresie testowania i certyfikacji rozwijanych technologii.

W ramach programu możliwe będzie również dostosowywanie technologii cywilnych do zastosowań obronnych. Państwa członkowskie mają uczestniczyć w określaniu wyzwań, tak aby wspierane rozwiązania odpowiadały rzeczywistym potrzebom w zakresie zdolności obronnych. AGILE ma także ułatwiać współpracę małych i średnich firm z największymi przedsiębiorstwami sektora obronnego, tzw. głównymi wykonawcami. 

Budka zaznaczył, że wdrożenie programu w praktyce będzie sprawdzianem jego skuteczności. Jego zdaniem AGILE może stać się wzorem dla przyszłego Europejskiego Funduszu na rzecz Konkurencyjności oraz kolejnych unijnych programów obronnych. – Bezpieczeństwo Europy zależy od wspierania innowatorów, którzy potrafią najszybciej przekuć obietnice w rzeczywistość – powiedział europoseł.

Przepisy przyjęto 536 głosami za, 101 – przeciw i 16 wstrzymujących się. Teraz wymagają one formalnego zatwierdzenia przez Radę UE (państwa członkowskie), a następnie zostaną opublikowane w Dzienniku Urzędowym. Program rozpocznie funkcjonowanie na początku 2027 r.

Do decyzji PE odniósł się też poseł Rozwoju Plus (wybrany z list PiS) Michał Dworczyk, który był sprawozdawcą-cieniem frakcji ECR w komisji. „cieszę się, że program będzie przede wszystkim szansą dla niewielkich przedsiębiorstw” – napisał w serwisie X. „Mam szczególną nadzieję, że program stanie się szansą dla polskiego biznesu i inżynierów, w tym tych którzy dopiero rozważają wejście na rynek obronny” – dodał.