Geopolityka

Pomnik Polski Morskiej zamiast Marynarza Polskiego. Zmiana gdyńskiego projektu

  • fot. 12 Brygada Zmechanizowana

W setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości na Skwerze Kościuszki w Gdyni stanie pomnik Polski Morskiej. Ma on być centralnym punktem obchodów świąt i ważnych wydarzeń związanych z Marynarką Wojenną w mieście, zastępując wykorzystywaną do tego obecnie tablicę upamiętniającą polskich marynarzy, którzy zginęli podczas II wojny światowej.

Tablica upamiętniająca poległych polskich marynarzy (często opisywana jako „Tablica Marynarza Polskiego”) została odsłonięta 26 czerwca 1991 roku na Skwerze Kościuszki. Położono ją w miejscu Pomnika Wdzięczności Armii Czerwonej, który wcześniej przeniesiono na cmentarz żołnierzy radzieckich w Gdyni Redłowie.

Od tego czasu w tym miejscu organizowano większość imprez państwowych i uroczystości związanych z Marynarką Wojenną. W cokole pomnika przechowywane są urny z kilku cmentarzy marynarskich, natomiast na samej płycie umieszczono napis: „Marynarz Polski 1939-1945. “Największe ofiary i przelana krew staną się żywym świadectwem naszego trwania nad polskim morzem”. Adm Józef Unrug. Mieszkańcy Gdyni 29.06.1991”. Na podporze tablicy wymieniono też nazwy niektórych okrętów, na których ginęli polscy marynarze.

Zachowanie napisu z Tablicy Marynarza Polskiego na przyszłym Pomniku Polski Morskiej nie jest obligatoryjne. Fot. M.Dura

Od samego początku Tablicę Marynarza Polskiego traktowano jako rozwiązanie tymczasowe m.in. planując zbudowanie w tym miejscu pomnika Marynarza Polskiego. Jeszcze w 2015 r. zakładano, że projekt miała prowadzić Liga Morska i Rzeczna, która przygotowywała się do zbierania odpowiednich funduszy. Pomnik, którego odsłonięcie planowano na luty 2016 r., miał mieć formę dwunastometrowej fali z wkomponowaną w nią kotwicą, oraz takim samym cytatem z admirała Unruga, jaki umieszczono na Tablicy Marynarza Polskiego. Miały być też napisy: „Polska swemu marynarzowi” oraz „Polska swemu obrońcy” (Takie same hasła umieszcza się na rewersie medali morskich).

Wizualizacja pomnika Marynarza Polskiego, którego budowy nie udało się zrealizować. Fot. Materiały prasowe

Obecnie władze miasta planują zbudowanie czegoś większego, czegoś co miałoby „…upamiętniać w tym miejscu nie tylko marynarzy, ale również utożsamiać związek Polski z morzem”. Dodatkowo uznano, że turyści „nie do końca wiedzą co upamiętnia Płyta Marynarza Polskiego”. Dlatego postanowiono zmienić projekt na coś, co wpisywałoby się w otoczenie, z którego korzystają mieszkańcy i osoby przyjezdne.

Jak na razie rozpisano konkurs rzeźbiarsko architektoniczny: „Budowa Pomnika Polski Morskiej wraz z zagospodarowaniem terenu”, do którego zaproszono artystów-rzeźbiarzy. Mają oni przesłać swoje projekty do 4 lipca 2016 roku. Zwycięzca konkursu ma otrzymać 30 tysięcy złotych. Dodatkowo będą z nim później prowadzone negocjacje „w sprawie udzielenie zamówienia na usługę polegającą na opracowaniu dokumentacji projektowo-kosztorysowej i wykonanie pomnika”.

Prace maja objąć obszar położony pomiędzy ulicą Waszyngtona, a ulicą Żeromskiego, o powierzchni około 7000 m2. Obecnie znajduje się tam nie tylko Tablica Marynarza Polskiego, ale również pomniki: pamięci żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i w hołdzie żołnierzom Armii Krajowej.

Widok na wejście do byłego Dowództwa Marynarki Wojennej z widocznym pośrodku pomnikiem żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie oraz widocznym z prawej postumentem Płyty Marynarza Polskiego. Fot. M.Dura

Odsłonięcie pomnika ma nastąpić w czerwcu 2018 roku z okazji stulecia utworzenia Marynarki Polskiej, stulecia powstania Ligi Morskiej i Rzecznej oraz w setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości.

Komentarze (7)

  1. Czarny Kot Morski

    Pomysł jest z gatunku tych z sufitu. Przecież Polska Morska istnieje!!! I sama sobie jest takim pomnikiem, że naprawdę lepszego nie potrzeba.

  2. marcin

    Duży pomnik, a marynarka nikła

  3. śledź

    Władze Gdyni powinny sobie zobaczyć jak w cywilizowanym świecie wyraża się hołd poległym na morzu budując im stosowne pomniki i tak dla przykładu : South Shield England - Merchant Seamen memorial statue San Francisco - Lone Seaman Statue Gloucester Fisherman's Memorial pomnik marynarza ma być jednoznacznie utożsamiany z marynarzem to nie jest miejsce na artystyczną interpretacje zakrzywionej fali oddającą głębie przekazu artysty rzeźbiarza spod Rzeszowa który morze widział dwa razy w życiu

    1. Watson

      W pełni zgadzam się z komentarzem "śledzia". Pochodzę z Gdyni, i choć od wielu lat już w Niej nie mieszkam, marzy mi się, aby doczekała się monumentu na jaki zasługuje. Wciąż z niedowierzaniem patrzę na pomnik "tym co odeszli na wieczną wahtę", który szpeci gdyński bulwar - pomnik z typu "koszmarem" w formie i gatunku, wykonany z gruzu i cementu, reanimowany co kilka lat. Liczni turyści przyjeżdżający do Gdyni, zastanawiają się, co autor miał na myśli? Pojawiają się już także pozytywne przykłady: "Powrót do domu" ," Wypędzonym", czy ostatni Marszałka Józefa Piłsudskiego. Proste w formie, czytelne dla normalnego odbiorcy i bardzo wymownie, wręcz wzruszające! Też potrafimy (choć jeden z wymienionych jest autora z Kanady). Drodzy artyści i władze miasta. Postaramy się o coś właściwego, nie jedynie dla prof. Akademii Sztuk Pięknych...

    2. grundy

      To kwestia gustu jednemu spodoba się statua, drugiemu artystyczna stylizacja bo i takie są np. The Navy – Merchant Marine Memorial (który mi się osobiście nie podoba). Dodatkowo podszczypywanie, że artysta spod Rzeszowa co morze dwa razy widział to co on tam wie (tu była sroga kąśliwość ale autocenzura zadziałała). W tej chwili raczej wstydem dla nas jest nie forma pomnika ale jej brak od tylu lat. I nowa nazwa chyba tez mało szczęśliwa. Skoro tablica mało mówiła komu jest poświęcona, to pomnik Polski Morskiej jeszcze mniej.

  4. p.

    Może postawić tam pomnik prawdziwego twórcy Solidarności - Lecha Kaczyńskiego.

    1. łowca_gimbazy

      Lech Kaczyński w ogóle nie należał do członków założycieli Solidarności, był tylko doradcą MKS przywiezionym do Stoczni przez Mazowieckiego i Kuronia, więc jak mógłbyć twórcą Solidarności? Wracamy do PRL i tworzymy historię alternatywną? To poczekajcie jeszcze troszkę, bo jak na razie żyją ludzie, którzy pamiętają tamte wydarzenia drogie dzieci neostrady,...

  5. Gienek Kwiat

    To powinien byc pomnik polskiej ligii morskiej i kolonialnej oraz bahaterow flotylli pinskiej.

  6. Max Mad

    A może zamiast likwidacji pomnika poświęconego marynarzom sobie gdzie indziej zbudują tego potworka językowego? Polski Morskiej... co to w ogóle jest?! A w górach pomnik Polski Górskiej? Doprawdy tak się w budżecie miejskim przelewa że nie ma na co pieniędzy wydać tylko na karykatury językowe?

  7. NAVY

    Jeszcze trochę a zostaną nam tylko pomniki,wspomnienia i długie Polaków rozmowy nocne ....

    1. Tomasz Stelmach

      Dokładnie. Marynarce Wojennej na pewno.