Nowy Neptun kontra rosyjska obrona. Ukraina i Niemcy razem

Europejski koncern MBDA oraz ukraińska firma Łucz podpisały w czasie tegorocznych targów obronnych Eurosatory w Paryżu porozumienie o współpracy MoU (memorandum of understanding) w dziedzinie rakietowych systemów dalekiego zasięgu. Zgodnie z oficjalnym komunikatem koncernu MBDA „współpraca ta będzie koncentrować się na dalszym rozwoju pocisku manewrującego Neptune” opracowanego wcześniej na Ukrainie. Efektem tego współdziałania ma być zmodernizowana wersja tego pocisku, która ma przede wszystkim mieć zwiększony zasięg.

Umowa MoU zakłada jednak o wiele większą współpracę, która prawdopodobnie będzie polegała na szerszej wymianie doświadczeń i technologii w dziedzinie systemów rakietowych. W przypadku MBDA niewątpliwą wartością dodaną dla Ukraińców mogą być systemy naprowadzania zapewniające o wiele większą dokładność trafienia, nawet w przypadku silnego przeciwdziałania radioelektronicznego ze strony Rosji. Ważną dziedziną współpracy może być również technologia stealth, wykorzystywana m.in. w takich rakietach jak: starsze pociski Storm Shadow/SCALP i Taurus oraz nowej generacji pociski Stratus.

Według MBDA ukraińskim wkładem w tę współpracę może być „wiedza, umiejętności i doświadczenie w dziedzinie projektowania, rozwoju, integracji i produkcji złożonych systemów uzbrojenia”. W rzeczywistości ważne jest również to, że rakiety Neptun są konkurencyjne cenowo dla zachodnich systemów uzbrojenia. Ukraińcy mają dodatkowo duże doświadczenie operacyjne z wykorzystania rakiet manewrujących w warunkach bojowych. Ta wiedza może pomóc koncernowi MBDA w rozwijaniu własnych systemów rakietowych, również uwzględniając relację „koszt-efekt”.

Ważna jest również szybkość, z jaką Ukraińcy nauczyli się realizować swoje projekty. Prace nad rakietą R-360 Neptun zaczęły się bowiem dopiero w 2014 roku, po aneksji Krymu. Początkowo był to pocisk przeznaczony do zwalczania okrętów. To właśnie dzięki wykorzystaniu dwóch takich rakiet Ukraińcom udało się w kwietniu 2022 roku doprowadzić do zatonięcia rosyjskiego krążownika Moskwa – flagowy okręt rosyjskiej Floty Czarnomorskiej.

Później pociski te były wykorzystywane głównie do atakowania celów lądowych. Wprowadzane w międzyczasie modyfikacje prawdopodobnie dotyczyły zwiększania zasięgu, kształtowania optymalnego toru lotu, jak również unowocześniania systemu naprowadzania. W 2025 roku pojawiła się informacja o wdrażaniu tzw. „Długiego Neptuna”, który miał mieć zasięg zwiększony do 1000 km i głowicę bojową ważącą już około 260 kg.

Teraz w komunikacie koncernu MBDA użyto nazwy Neptun 2, którego najważniejszą cechą ma być zdolność do przełamywania nawet silnej obrony przeciwlotniczej.