MSPO 2026: Aerostaty z TCOM Unitronex do ochrony polskiego nieba

Podczas XXXIV Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego (MSPO), odbywającego się w Kielcach w dniach 8–11 września 2026 roku, TCOM Unitronex prezentuje dwa typy aerostatów produkowanych przez amerykańską firmę TCOM:

• Aerostat TCOM 71M – zakupiony już przez Siły Zbrojne RP w ramach programu Barbara;
• Aerostat TCOM 34M.

Jak sama nazwa wskazuje, są to beznapędowe statki powietrzne lżejsze od powietrza. Po wyniesieniu na odpowiednią wysokość i zakotwiczeniu za pomocą specjalistycznych lin do stacjonarnej naziemnej stacji cumowniczej mogą realizować różnorodne zadania, przede wszystkim związane z obserwacją i łącznością. Możliwości te zapewniają podwieszane ładunki użyteczne, w tym systemy sensorów elektrooptycznych, urządzenia łączności, systemy rozpoznania elektronicznego COMINT/ELINT oraz radary, których liczba i rodzaj zależą od wielkości aerostatu.

Największą zaletą aerostatów jest możliwość ciągłej realizacji tych zadań przez wiele dni — wielokrotnie dłużej niż w przypadku załogowych lub bezzałogowych statków powietrznych z napędem. Stanowią one również najbardziej ekonomiczny sposób prowadzenia ciągłej obserwacji, między innymi ze względu na znacznie niższe koszty eksploatacji w przeliczeniu na godzinę. Przewaga ekonomiczna jest szczególnie widoczna w przypadku monitorowania nisko lecących celów, przede wszystkim dronów kamikaze oraz pocisków manewrujących.

Utrzymanie ciągłej obserwacji celów operujących na przykład poniżej wysokości 100 metrów wymagałoby rozmieszczenia bardzo dużej liczby naziemnych stacji radiolokacyjnych, co w warunkach pokojowych jest praktycznie niemożliwe. Tymczasem pojedynczy aerostat może zapewnić pokrycie obszaru o promieniu kilkuset kilometrów, bez ograniczeń wynikających z przeszkód terenowych. Co więcej, aerostaty eliminują konieczność wcześniejszego uruchamiania radarów naziemnych, a tym samym ujawniania ich pozycji przed atakiem.

Aerostaty zapewniają również bezpieczeństwo obsłudze podczas prowadzenia obserwacji. Są to bezzałogowe statki powietrzne, a ich operatorzy przez cały czas pozostają na ziemi i pod osłoną. Nawet w skrajnym przypadku zaatakowania aerostatu w powietrzu jego obsługa jest praktycznie niezagrożona. Wadą tego typu rozwiązania jest wrażliwość na warunki atmosferyczne. Jednak przy prawidłowej eksploatacji ryzyko związane z burzami i silnym wiatrem można ograniczyć praktycznie do zera.

Dwa aerostaty prezentowane przez TCOM Unitronex podczas MSPO w Kielcach różnią się przede wszystkim wielkością, co w naturalny sposób przekłada się na odmienne parametry taktyczno-techniczne.

TCOM 71M jest stosunkowo dużym statkiem powietrznym o długości około 71 metrów i objętości gazu wynoszącej około 16 700 m³. Jego rozmiary umożliwiają przenoszenie ładunku użytecznego o masie do 2 155 kg oraz pozostawanie w powietrzu na wysokości do około 4 570 metrów przez okres nawet 30 dni. Czyni go to bardzo użytecznym rozwiązaniem dla systemów obrony powietrznej i przeciwrakietowej, ponieważ — w przeciwieństwie do systemów naziemnych — jest w znacznie mniejszym stopniu ograniczony horyzontem radiolokacyjnym.

Z tego względu aerostaty TCOM 71M zostały już wybrane i znajdują się na wyposażeniu Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych. Zostały również zakupione przez Siły Zbrojne RP 19 września 2025 roku w ramach programu Barbara. Polska zamówiła cztery takie statki powietrzne za kwotę ponad 600 mln USD, z których każdy będzie wyposażony przede wszystkim w radar przeznaczony do monitorowania przestrzeni powietrznej i obszarów nawodnych. System obserwacyjny działający na wysokości około 4 000 metrów może zapewnić ciągłe pokrycie obszaru w promieniu 370 km.

W tym celu aerostat jest połączony z ziemią specjalistyczną liną uwięziową, która zapewnia zarówno zasilanie elektryczne urządzeń pokładowych — do 23,5 kVA — jak i bezpieczną, szerokopasmową transmisję danych w czasie rzeczywistym z sensorów pokładowych. System może działać przy wietrze o prędkości do 130 km/h, natomiast próg niebezpiecznej prędkości wiatru wynosi 167 km/h.

TCOM 34M jest mniejszy — ma 34 metry długości i objętość gazu wynoszącą około 2 100 m³ — ale jest również łatwiejszy w transporcie i rozmieszczeniu. Dzięki temu nadaje się do tworzenia systemu obserwacyjnego „na żądanie”, stosownie do poziomu zagrożenia i zmieniającej się sytuacji operacyjnej. System może pozostawać w powietrzu przez okres do 30 dni na wysokości do 1 525 metrów oraz przenosić ładunki obserwacyjne i łączności o masie do 689 kg, przy poborze mocy do 5 kW.

System może działać przy wietrze o prędkości do 100 km/h, natomiast próg niebezpiecznej prędkości wiatru wynosi 138 km/h.

TCOM jest światowym liderem w dziedzinie rozwiązań zapewniających ciągłą świadomość sytuacyjną z podwyższonej perspektywy — od powierzchni Ziemi po stratosferę — dostarczając zintegrowane platformy powietrzne, zaawansowane sensory, systemy misyjne oraz wsparcie logistyczne w całym cyklu życia. Rozwiązania te umożliwiają prowadzenie ciągłego rozpoznania i obserwacji na potrzeby obronności, bezpieczeństwa wewnętrznego oraz klientów komercyjnych.

Unitronex Poland działa w Polsce od 1992 roku, dostarczając zaawansowane rozwiązania dla sektora obronnego, przemysłowego i naukowego, a także dla instytucji rządowych.

Materiał sponsorowany. Partnerem publikacji jest TCOM Unitronex