Talibowie przywracają sprzęt do służby. Nowe przeróbki starego uzbrojenia

Talibowie od ponad 2 lat remontują pozostawione na terytorium Afganistanu uzbrojenie. I to nie tylko z USA, ale także to znacznie starsze, pamiętające czasy radzieckiej interwencji. Efekty ich prac są widoczne podczas parad wojskowych, jak m.in. tej z czerwca oraz sierpnia 2024 roku. Część z prezentowanego uzbrojenia może być w stanie nadającym się tylko do parad, ale część jest jak najbardziej sprawna i gotowa do użycia, jak haubice M114.

Amerykańskie i radzieckie uzbrojenie w służbie Talibów

Kilka dni temu opublikowano nagranie prezentujące uzbrojenie armii Islamskiego Emiratu Afganistanu, na którym można było zobaczyć m.in. eks-amerykańskie pojazdy opancerzone M1117, terenowe HMMWV z poradzieckimi armatami przeciwlotniczymi ZU-23-2 lub dwoma prowadnicami kal. 122 mm, haubice D-30 i M114 czy poradzieckie czołgi T-54 oraz T-62. Ciekawostką jest pojawienie się dwóch przerobionych lokalnie typów artylerii rakietowej.

Mowa o poradzieckich wyrzutniach rakietowych BM-21 Grad oraz BM-27 Uragan, które umieszczono na nowych podwoziach. Pierwszym z nich jest amerykańskiej produkcji samochód ciężarowy marki Navistar International (prawdopodobnie model 7400), którym zastąpiono radzieckiego Urala-375D.

Druga konstrukcja jest jeszcze ciekawsza, ponieważ to przeróbka cięższego BM-27 Uragan, którego sekcję bojową posadowiono na podwoziu bojowego wozu piechoty BMD-2D w miejscu wieży. Pojazd otrzymał także dwie rozsuwane podpory w tylnej części kadłuba, które mają na celu zwiększenie jego stabilności podczas prowadzenia ognia oraz redukcję sił oddziałujących na podwozie.

Taka konfiguracja Uragana ma pozwolić na skuteczniejsze operowanie nim w trudnym, np. górzystym terenie. Rodzi się jednak pytanie, jak podwozie oraz podzespoły (które mają już także kilka dekad) zniosą wielokrotne wystrzeliwanie rakiet kal. 220 mm. Warto tutaj wspomnieć, że Talibowie już zmieniali nośnik wyrzutni Uragan na np. samochód ciężarowy Navistar International 7400.

Improwizacja źródłem sprzętu dla wojska

Sam wybór wspomnianych ciężarówek na nośniki radzieckich wyrzutni rakietowych wynika z tego, że Afganistan otrzymał w ramach pomocy od USA kilka lat temu łącznie ponad 2200 tego typu pojazdów dla armii oraz służb porządkowych w różnych konfiguracjach.. Powstanie obu „nowych” wersji BM-27 spowodowane jest zapewne brakiem części zamiennych do podwozi 18 Uraganów (ZIŁ-135M), jakie miało posiadać afgańskie wojsko przed upadkiem rządu. Talibowie po przejęciu władzy w Afganistanie nie mogą liczyć na zakup uzbrojenia od większości producentów, co uzależnia ich od własnych zdolności remontowych (o produkcyjnych raczej nie ma mowy).

Po zniszczeniu części przejętego po rozwiązanej armii afgańskiej sprzętu przez wycofujących się Amerykanów, konieczne było podjęcie działań mających na celu nie tylko sformowanie nowych jednostek, ale także zapewnienie im wystarczającej liczby pojazdów. Tym samym zdecydowano się na masowe remonty pojazdów wojskowych pozostawionych przez rozwiązaną armię oraz tych należących do jej sojuszników, którzy zdecydowali się je porzucić (i zapomnieli je wysadzić). Do tego doszedł składowany dekadami sprzęt poradziecki.

Wyrzutnie rakietowe BM-27 Uragan i BM-21 Grad

BM-27 Uragan to sowiecka wieloprowadnicowa wyrzutnia pocisków rakietowych kal. 220 mm, wdrożona do Armii Radzieckiej w 1975 roku. System rakietowy został oparty na podwoziu samochodu ciężarowego ZIŁ-135M, który napędzany jest za pomocą dwóch silników benzynowych V8, każdy o mocy 180 KM. Pozwalają one na rozpędzenie tej ważącej łącznie 20 ton samobieżnej wyrzutni rakiet do 65 km/h (chociaż według słów ukraińskich żołnierzy możliwe jest osiągnięcie 100 km/h). Uzbrojenie systemu stanowi łącznie 16 rakiet kal. 220 mm umieszczonych w rurowych wyrzutniach.

BM-27 może razić cele oddalone maksymalnie o 35 km za pomocą rakiet o różnych typach głowic, od klasycznych odłamkowo-burzących, poprzez chemiczne (dymne i oświetleniowe), kończąc na efektorach przenoszących miny przeciwpancerne lub przeciwpiechotne. Obecnie tego typu pojazdów używają armie m.in. takich krajów jak Rosja, Ukraina, Armenia, Białoruś, Kazachstan czy Syria.

BM-21 Grad to radziecka samobieżna wieloprowadnicowa wyrzutnia rakiet kalibru 122 mm opracowana na początku lat 60. XX w. w celu zastąpienia systemu BM-14. Grad posiada 40 prowadnic pocisków rakietowych, po 10 w czterech rzędach, które w zależności od typu efektora mogą zostać wystrzelone na odległość 20-45 km. Prowadnice mogą być naprowadzane elektrycznie lub ręcznie, a czas wystrzelenia pełnej salwy wynosi 20 sekund.

Wyrzutnię osadzono na podwoziu samochodu ciężarowego Ural-375D z napędem 6x6. Napędza go chłodzony cieczą silnik benzynowy w układzie V8 o mocy 180 KM. Na drodze utwardzonej pojazd osiąga prędkość maksymalną 75 km/h, zaś jego zasięg wynosi 750 km. Później rozpoczęto instalację wyrzutni na podwoziu Ural-4320, również w konfiguracji 6x6. Obecnie BM-21 to najbardziej rozpowszechniona wieloprowadnicowa wyrzutnia rakiet na świecie, która doczekała się wielu wersji lokalnych, takich jak czechosłowacka RM-70 czy polska WR-40 Langusta.

BMP-2 to radziecki pływający bojowy wóz piechoty wdrożony do służby w 1980 roku w celu zastąpienia szybko starzejących się BMP-1. Uzbrojenie główne stanowi armata automatyczna 2A42 kal. 30 mm. Sprzężono z nią uniwersalny karabin maszynowy PKT kal. 7,62 mm. Na stropie wieży można zamontować wyrzutnię przeciwpancernych pocisków kierowanych 9M111 Fagot lub 9M113 Konkurs. Jednostką napędową jest wysokoprężny silnik UTD-20/3 o mocy 300 KM, który umożliwia rozpędzenie pojazdu do 65 km/h po drodze, zaś w terenie do około 45 km/h . Podczas pokonywania przeszkód wodnych metodą pływania BMP-2 osiąga do 7 km/h. Pojazd znajduje się na uzbrojeniu wielu armii świata, w tym m.in. Rosji, Ukrainy, Białorusi, Czech, Indii, Kazachstanu czy Finlandii.