„Nikt na nas z otwartymi ramionami nie czeka”. Weterani w Gdańsku o pracy po służbie

Kolejny już zlot polskich weteranów odbył się 29 sierpnia 2026 roku w Gdańsku pod hasłem „Wdzięczni za Waszą służbę”. W ciągu ostatnich kilkunastu lat jest to trzecie zgromadzenie tego rodzaju w Polsce. Pierwszy zlot został bowiem zorganizowany w 2014 roku w Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy, a drugi w 2019 roku w Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni.

Celem tegorocznego spotkania, jak zaznaczali organizatorzy, nie było tylko uhonorowanie służby ludzi (nie tylko wojskowych), którzy brali udział w różnego rodzaju misjach, ale także „podkreślenie aktualnej roli i znaczenia weteranów w życiu społecznym” oraz zwrócenie uwagi, że „weterani mogą nadal aktywnie wspierać społeczeństwo zarówno w sytuacjach kryzysowych, jak i w codziennym funkcjonowaniu lokalnych wspólnot, przekazując wiedzę, doświadczenie oraz wartości wynikające z ich służby dla kraju”.

Wśród tych kompetencji, które posiadają weterani, w pierwszej kolejności wymieniano: zdolność do działania pod presją, zdolność do szybkiego podejmowania decyzji, odpowiedzialność oraz umiejętność pracy zespołowej i kierowania grupami różnych ludzi. Wszystkie te cechy mogą być według organizatorów wykorzystane „w wielu obszarach życia, od administracji publicznej, przez edukację i zarządzanie kryzysowe, po działalność społeczną i biznes”.

To właśnie temu zagadnieniu poświęcony był jedyny w czasie zlotu panel dyskusyjny „Weterani w służbie społeczeństwu”, w którym wzięli udział:

• dr n. med. Elżbieta Lipska - uczestniczka misji humanitarnych m.in. w Afganistanie, Iranie, Kosowie, Algierii - lekarz medycyny ratunkowej, pediatra, specjalistka endokrynologii i diabetologii dziecięcej oraz ekspertka w zakresie medycyny katastrof i zabezpieczenia medycznego dużych wydarzeń;
• Ppłk rez. Michał Pycio ze Stowarzyszenia Ekspertów Bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej - były żołnierz Jednostki Wojskowej GROM, w której służył w pionie bojowym, kończąc służbę w 2012 roku na stanowisku dowódcy Zespołu Bojowego. Uczestnik misji w Afganistanie i Iraku;
• mjr rez. Wojciech Wereszko, twórca i właściciel firmy True Leader - były żołnierz jednostek wojskowych GROM i Formoza, lider i praktyk z ponad 20-letnim doświadczeniem w dowodzeniu, zarządzaniu ludźmi oraz planowaniu i realizacji projektów szkoleniowych;
• kmdr por. rez. Maksymilian Dura – dziennikarz portalu Defence24 i radia RMF24.

Z kolei moderatorem była Marzena Bakowska-Olszowy – dziennikarka radiowa związana z Radiem Gdańsk od 1998 roku, wykładająca „Sztukę radia” na Uniwersytecie Gdańskim.

"Nikt z otwartymi ramionami nie czeka”

W czasie dyskusji trwającej prawie dwie godziny paneliści przedstawili na swoim przykładzie, jak wykorzystują wiedzę zdobytą w czasie swojej służby, już po jej zakończeniu. Podkreślali przy tym, że nie należy w tym przypadku liczyć na pomoc państwa, ale wykazać się po prostu własną inicjatywą. W tym celu jednak trzeba odpowiednio zarekomendować swoje zdolności na rynku pracy. Bo jak to dobrze określił major Wojciech Wereszko: „tam nikt na nas z otwartymi ramionami nie czeka”.

Pomóc w tym może to, na co wskazała dr Lipska, że weterani zweryfikowali swoje wyobrażenie o świecie w sposób praktyczny w trudnych sytuacjach. I „to robi różnicę w stosunku do osób, które swoją wiedzę opierają jedynie na systemie edukacji bez wiedzy praktycznej”. To doświadczenie praktyczne może być tym, co weterani mogą wprowadzić do codziennej pracy, nie tylko w resortach siłowych, ale również w ochronie zdrowia czy szkolnictwie.

Zgodzono się też z tym, że nie ma w Polsce w pełni działającego systemu, zapewniającego wykorzystanie wszystkich weteranów dla potrzeb np. Sił Zbrojnych, chociażby w procesie szkolenia żołnierzy i funkcjonariuszy. W dużej mierze jest to jednak wynik liczby osób opuszczających służbę, których przybywa więcej, niż jest dostępnych miejsc pracy.

Jednak wszyscy paneliści zgodnie wskazali, że pomoc państwa jest konieczna i powinna być obowiązkowa w przypadku dwóch grup osób: weteranów poszkodowanych i rodzin tych żołnierzy i funkcjonariuszy, którzy polegli w czasie pełnienia służby. Trzeba więc zapewnić odpowiedni system wsparcia, by były pieniądze na leczenie i rehabilitację, jak również pomóc dzieciom osób, które straciły życie, np. w kontynuowaniu edukacji. Przykładem może być chociażby system dodatkowych punktów podczas składania papierów do szkół wojskowych lub resortowych.

Cały zlot dobrze podsumował dyrektor Muzeum II Wojny Światowej prof. dr hab. Rafał Wnuk, który w swoim wystąpieniu wskazał, że weterani, „ludzie z doświadczenia wiedzący, czym jest wojna, czym jest pomaganie ludziom w czasie wojny, czym jest życie w strefie wojny, jak się należy bronić, jak się przygotowywać, jak wzmocnić społeczną i militarną odporność” okazują się „niezastąpionym, bezcennym narodowym zasobem”.

Nowoczesne, ambitne państwo, według niektórych dwudziesta gospodarka świata powinno, ma obowiązek dbać o swoje bezpieczeństwo i troszczyć się o swój potencjał obronny. A wy, [weterani] jesteście tym obronnym potencjałem… Dzisiaj spotykamy się w podziemiach Muzeum [gdzie znajduje się Sala Konferencyjna i sale ekspozycyjne]. Mam jednak nadzieję, że za rok wyjdziemy z tych podziemi, że przemaszerujemy wspólnie przez miasto tak jak to się dzieje w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Francji.
prof. dr hab. Rafał Wnuk, dyrektor Muzeum II Wojny Światowej

Warto podkreślić, że Zlot Weteranów został zorganizowany w ramach muzealnego projektu „Odporni na kryzys”, a jego współorganizatorem był Urząd Miejski w Gdańsku. Projekt ten „koncentruje się na budowaniu odporności społecznej i wzmacnianiu postaw odpowiedzialności obywatelskiej”, a jego celem jest:

• „długofalowe wzmocnienie roli środowiska weteranów poprzez jego integrację oraz tworzenie możliwości realnego wykorzystania jego potencjału w życiu publicznym"
• kształtowanie postaw szacunku i uznania wobec służby weteranów, co w konsekwencji buduje poczucie odpowiedzialności państwa za swoich obrońców oraz wzmacnia więzi społeczne".

Zlot weteranów uświetnił koncert zespołu Cotton Wings, który zorganizowany został w sali konferencyjnej na poziomie -2 i na który wejście miały również osoby zwiedzające w tym czasie muzeum.