Gripeny nowej generacji wylądują w Brazylii i Szwecji

W ubiegłym tygodniu odbyło się spotkanie z udziałem wysokich przedstawicieli Saaba (po ich stronie obecni byli: dyrektor generalny Micael Johansson i jeden z jego zastępców Jonas Hjelm) i najwyższego dowództwa sił powietrznych Brazylii (reprezentował generał Carlos de Almeida Baptista Junior) oraz Szwecji (generał-major Carl-Johan Edström), dotyczące zaprezentowania zamówionych przed laty nowo skompletowanych myśliwców Gripen E produkcji seryjnej. Oficjele także prowadzili rozmowy nad dalszą przyszłością nowej wariacji Gripena, dyskutując o ich wpływie na obronność wspomnianych państw.

Sześć wyprodukowanych przez Saaba maszyn zostanie rozdzielonych według następującego klucza: cztery będą przydzielone dla Brazylii, a pozostałe dwa dla Szwecji. Oznacza to, że Brazylia wchodzi w posiadanie pięciu myśliwców, które dołączyły do pierwszego, operacyjnego od ponad roku Gripena w wersji E. Dla szwedzkiego lotnictwa nowe JAS-39E będą z kolei pierwszymi w tym wariancie, uzupełniając i w perspektywie częściowo zastępując starsze warianty, dziś jest ich w służbie około 74 JAS-39C i 24 JAS-39D.

Podczas wizyty w zakładach Saaba przedstawicielom Szwecji i Brazylii pokazano także kilka myśliwców, pochodzących zarówno z produkcji seryjnej jak i testowej. Przedsiębiorstwo również poinformowało, że goście mieli okazje przetestować nowy symulator lotu oraz zobaczyć pokaz lotniczy z udziałem maszyn przeznaczonych dla swoich państw.

Brazylia dokonała zakupu Gripenów w 2014 roku (za kwotę 5,8 mld dolarów amerykańskich), podpisując z Saabem umowę na dostawę 36 maszyn, w liczbie 28  myśliwców E (jednomiejscowych) i 8 w wersji F (dwumiejscowych), wraz z odpowiednim wyposażeniem, wsparciem i co ciekawsze - z transferem technologii. Dzięki temu na terenie państwa latynoamerykańskiego będzie możliwy częściowy rozwój i produkcja (która na ziemi brazylijskiej osiągnie liczbę 15 Gripenów), wraz z testami nowych samolotów. Przewidziano również szerokie uczestnictwo lokalnego zespołu inżynierskiego, dając szansę na rozwój brazylijskich zakładów pracy i przedsiębiorstw.

Szwecja z kolei, jako rodzimy odbiorca myśliwców, związana jest z tymi maszynami od samego początku, począwszy od oblotu w 1988 roku, rozpoczęciu produkcji seryjnej w 1993 i wejściu do służby w 1996 roku. W 2013 roku 60 myśliwców Gripen E zostało zamówionych, aby uzupełnić i częściowo zastąpić posiadane maszyny Gripen C/D. Pierwotnie te 60 myśliwców miało zastąpić tamtą flotę, ale po agresji Rosji na Ukrainę zdecydowano się na utrzymanie na wyższym poziomie potencjału liczebnego szwedzkiego lotnictwa, w związku z czym przynajmniej przez pewien czas część wciąż modyfikowanych Gripenów starszych wersji (od kilku lat uzbrojonych m.in. w pociski Meteor) pozostanie w służbie.

Saab JAS-39 Gripen E w porównaniu do wariantu C/D cechuje się głównie mocniejszą jednostką napędową w postaci odrzutowego silnika od General Electric GE F414G o maksymalnym ciągu 98 kN, zapewniający możliwość lotu z naddźwiękową prędkością przelotową (supercruise). Maksymalna masa startowa wynosi 16 500 kilogramów. Usprawniono systemy łączności oraz myśliwiec wyposażono w nową elektronikę pokładową, a także między innymi nowy radar AESA (ze skanowaniem aktywnym), czujnik podczerwieni IRST (InfraRed Search and Track System), co pozwala na zwiększenie świadomości sytuacyjnej na nowoczesnym polu walki.